Μπορούμε να «τεστάρουμε» τη μακροζωία; Το τεστ ισορροπίας των 10 δευτερολέπτων είναι μια απλή δοκιμασία, κατά την οποία το άτομο στέκεται στο ένα πόδι για τουλάχιστον 10 δευτερόλεπτα, χωρίς να μετακινήσει το πόδι στήριξης και χωρίς να κρατηθεί από κάπου. Παρότι μοιάζει εύκολο, για πολλούς αποδεικνύεται πιο απαιτητικό απ’ όσο περιμένουν.
Η συγκεκριμένη δοκιμασία δεν αποτελεί πλήρη αξιολόγηση της ισορροπίας από μόνη της. Για πιο ολοκληρωμένη εκτίμηση χρησιμοποιούνται και άλλες δοκιμασίες, όπως το τεστ τεσσάρων φάσεων, όπου η δυσκολία αυξάνεται σταδιακά.
Πριν επιχειρήσει κανείς τη στήριξη στο ένα πόδι, είναι χρήσιμο να μπορεί να σταθεί για 10 δευτερόλεπτα:
με τα δύο πόδια ενωμένα,
με το ένα πόδι ελαφρώς μπροστά από το άλλο,
με το ένα πόδι ακριβώς μπροστά από το άλλο.
Πώς γίνεται το τεστ
Το τεστ μπορεί να πραγματοποιηθεί με διαφορετικές παραλλαγές ως προς τη θέση των χεριών ή των ποδιών, όμως η βασική προϋπόθεση παραμένει η ίδια: να διατηρηθεί η ισορροπία χωρίς μετακίνηση του ποδιού στήριξης και χωρίς εξωτερική βοήθεια.
Ορισμένοι επιλέγουν να το δοκιμάσουν με κλειστά μάτια, κάτι που αυξάνει σημαντικά τη δυσκολία, καθώς ενεργοποιεί περισσότερο το αιθουσαίο σύστημα, δηλαδή τους μηχανισμούς ισορροπίας του εσωτερικού αυτιού. Ωστόσο, αυτό δεν είναι απαραίτητο για τη μελέτη που συνέδεσε το τεστ με τη μακροχρόνια υγεία.
Μπορεί η ισορροπία να σχετίζεται με τη διάρκεια ζωής;
Σύμφωνα με ερευνητικά δεδομένα, τα άτομα που δεν καταφέρνουν να ολοκληρώσουν το τεστ έχουν αυξημένη πιθανότητα θανάτου μέσα στην επόμενη δεκαετία. Συγκεκριμένα, όσοι δεν μπόρεσαν να σταθούν στο ένα πόδι για 10 δευτερόλεπτα εμφάνισαν περίπου 84% υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία σε σύγκριση με όσους τα κατάφεραν.
Ωστόσο, αυτό δεν σημαίνει ότι το τεστ «προβλέπει» άμεσα πόσο θα ζήσει κάποιος. Η σχέση αυτή φαίνεται να είναι έμμεση και να σχετίζεται με άλλους παράγοντες:
Χρόνιες παθήσεις, όπως ο διαβήτης, τα καρδιαγγειακά νοσήματα και ορισμένες μορφές καρκίνου, μπορούν να επηρεάσουν την ισορροπία και ταυτόχρονα τη συνολική υγεία.
Η μειωμένη ισορροπία αυξάνει τον κίνδυνο πτώσεων, οι οποίες μπορεί να έχουν σοβαρές συνέπειες, ιδιαίτερα σε μεγαλύτερες ηλικίες.
Τα άτομα με καλή ισορροπία είναι συχνά πιο σωματικά δραστήρια, και η φυσική δραστηριότητα συνδέεται με καλύτερη υγεία και μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής.
Το τεστ λειτουργεί περισσότερο ως δείκτης γενικής λειτουργικότητας του οργανισμού.
Πώς μπορεί να βελτιωθεί η ισορροπία και η μακροζωία
Η ισορροπία και η μακροζωία μπορούν να βελτιωθούν με συστηματική εξάσκηση, ανεξάρτητα από την ηλικία:
Καθημερινή εξάσκηση: Η στάση στο ένα πόδι για λίγα δευτερόλεπτα την ημέρα, για παράδειγμα κατά το βούρτσισμα των δοντιών, βοηθά στη σταδιακή βελτίωση.
Άσκηση στο νερό: Το περπάτημα ή οι ασκήσεις αντίστασης στο νερό ενισχύουν τον έλεγχο του σώματος με μειωμένο κίνδυνο πτώσης.
Tai Chi: Οι αργές και ελεγχόμενες κινήσεις βελτιώνουν τον συντονισμό και τη σταθερότητα.
Φυσικοθεραπεία: Ένα εξατομικευμένο πρόγραμμα μπορεί να στοχεύσει συγκεκριμένες αδυναμίες.
Ένα απλό τεστ με ουσιαστική πληροφορία
Το τεστ ισορροπίας των 10 δευτερολέπτων δεν αντικαθιστά την ιατρική αξιολόγηση, αλλά μπορεί να προσφέρει μια χρήσιμη ένδειξη για τη φυσική κατάσταση και τη λειτουργική υγεία. Αν αποδειχθεί δύσκολο, δεν αποτελεί λόγο ανησυχίας, αλλά μια ευκαιρία να δοθεί μεγαλύτερη έμφαση στην κίνηση και την ενδυνάμωση του σώματος.
* Πηγή: Vita
