Τον τελευταίο καιρό, η εμφάνιση όλο και περισσότερων επιχειρήσεων που
κατασκευάζουν μεταλλικά κτήρια, καλλιεργεί ένα σύγχρονο “νεοελληνικό”
δίλημμα πολλών ιδιοκτητών που σκοπεύουν να κτίσουν : «μεταλλικό ή
μπετονένιο σπίτι ;»
Το δίλημμα αφορά στην επιλογής του υλικού κατασκευής του φέροντα
οργανισμού (σκελετού). Το μεταλλικό κτίριο έχει σκελετό από χαλύβδινες
διατομές και το μπετονένιο από οπλισμένο σκυρόδεμα. Αυτή η επιλογή καθορίζει
στη συνέχεια και την τοιχοποιία, δηλ “ξηρά” δόμηση (γυψοσανίδα,
τσιμεντοσανίδα, Heraclite κλπ) για τα μεταλλικά κτίρια και παραδοσιακή”
δόμηση (τούβλα, τσιμεντόλιθοι, πέτρα κλπ) για τα μπετονένια.
Η κάθε ομάδα, “μεταλλάδες” και “μπετατζήδες”, διεκδικεί για λογαριασμό της τα
εύσημα του πιο οικονομικού, οικολογικού, ταχύτερου, καλύτερου κλπ τρόπου
κατασκευής. Στη “διαμάχη επικράτησης”, που περιορίζεται συνήθως από
συντεχνιακά ερείσματα, συχνά χρησιμοποιούνται μισές, ολόκληρες και
στρεβλές αλήθειες που προκαλούν σύγχυση, μυθολογία και αφορισμούς. Με
σκοπό την αποσυμφόρηση αυτού του “διλημματικού τοπίου” θα παραθέσω συνοπτικά, με σύντομα σχόλια, τους συνηθέστερους μύθους και αλήθειες που
κυκλοφορούν διάχυτα σχετικά με το θέμα.
*Τα παρακάτω ισχύουν για κτήρια με χρήση συνήθους κατοικίας, επιφάνειας έως 350,00 τμ και
ύψος έως τριών ορόφων το πολύ. Για μεγαλύτερα, ψηλότερα ή διαφορετικής χρήσης κτήρια
(επαγγελματικά, αποθήκες, βιομηχανίες) πολλά από αυτά ανατρέπονται.
Μύθοι
1. Τα μεταλλικά κτήρια αποτελούν πιο οικονομική επιλογή.
Για μικρά και μεσαία κτήρια κατοικίας ισχύει ακριβώς το αντίθετο . Το
μέταλλο και η ξηρά δόμηση είναι ακριβότερα από το μπετόν και τα τούβλα
Κάθε εξοικονόμηση (ταχύτεροι χρόνοι κατασκευής, μη χρέωση “IKA”)
για την κατασκευή μεταλλικής κατοικίας, δεν είναι αντισταθμιστικά
ικανή.
2. Τα μεταλλικά κτήρια έχουν καλύτερη αντισεισμική συμπεριφορά.
Δεν υπάρχει καμία ικανοτική διαφορά αντισεισμικότητας. Κάθε τύπος
κτηρίου μελετάται και κατασκευάζεται έτσι ώστε να είναι απόλυτα
ασφαλής και υπερεπαρκής.
3. Τα μεταλλικά κτήρια είναι πιο ανθεκτικά.
Οι γυψοσανίδες (εσωτερικής τοιχοποιίας) και η πολυστερίνες (εξωτερικής
θερμοπρόσοψης) υστερούν σημαντικά σε μηχανικές καταπονήσεις και
θερμοχημικές προσβολές έναντι των συμβατικών τοίχων.
4. Τα μεταλλικά σπίτια έχουν καλύτερη ενεργειακή απόδοση.
Η εφαρμογή θερμοπρόσοψης προσφέρει ολιστική και ικανοποιητική
θερμομονωτική λύση για τα μεταλλικά κτήρια αλλά οι τοίχοι ξηράς
δόμησης και οι λεπτές διαχωριστικές πλάκες μεταξύ των ορόφων, έχουν
πολύ μικρή θερμοχωρητικότητα επομένως περικλείουν πιο ενεργοβόρους
χώρους.
5. Τα μεταλλικά κτήρια έχουν μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.
Ο ρυθμός και ο βαθμός απαξίωσης των κτηρίων δεν εξαρτάται
μονοσήμαντα από το υλικό κατασκευής του φορέα του. Σε πραγματικές
συνθήκες, η διάρκεια ζωής ενός κτηρίου εξαρτάται ευθέως από την
συνολική ποιότητα κατασκευής του (θεμελίωση, φέρων οργανισμός,τοιχοποιίες, εγκαταστάσεις, κουφώματα, μονώσεις, βαφές) και από το
πρωτόκολλο συντήρησής του. Όλα τα αιωνόβια κτηριακά μνημεία του
κόσμου είναι άριστα μελετημένες, εξαιρετικής ποιότητας “συμβατικές”
κατασκευές της εποχής τους.
6. Τα μεταλλικά κτήρια προσφέρουν καλύτερη πυρασφάλεια.
Για κάθε τύπο κτηρίου ισχύουν αυστηροί κανόνες πυρασφάλειας και
πυροπροστασίας. Σε απόλυτα μεγέθη, τα υλικά συμβατικής δόμησης
(τούβλα, σοβάδες), έχουν υψηλότερο βαθμό πυραντίστασης από αυτά της
ξηράς δόμησης. Επίσης, αν η πολυστερίνη της θερμοπρόσοψης των
μεταλλικών κτηρίων εκτεθεί σε θερμικό περιβάλλον πάνω από τους 80 0 C
υφίσταται γεωμετρική παραμόρφωση ενώ πάνω από 280 0 C (πυρκαγιά σε
παρακείμενο διαμέρισμα, δασώδες περιβάλλον, σκουπίδια, κακόβουλη
πράξη) καίγεται ολοσχερώς εκλύοντας τοξικά αέρια.
7. Τα μεταλλικά κτήρια είναι πιο οικολογικά.
Η αποφυγή σπατάλης υλικών και η εφαρμογή αειφόρου δόμησης αποτελεί
υποχρέωση, φροντίδα και ευθύνη του επιβλέποντα μηχανικού, άσχετα
από τον τύπο κατασκευής του κτηρίου. Επίσης, όσα αναφέρονται στην πιο
πάνω περίπτωση ( καύση της “εκτεθειμένης” πολυστερίνης) , εγείρουν
σοβαρά ερωτήματα αειφορίας και “οικολογικότητας”.
8. Τα μεταλλικά κτήρια παρέχουν βελτιωμένο ενεργειακό αποτύπωμα.
Το ενεργειακό και οικολογικό αποτύπωμα ενός κτηρίου υπολογίζεται στο
σύνολο των δομικών υλικών του και των τρόπων παραγωγής και
μεταφοράς τους. Η παραγωγή χάλυβα χρησιμοποιεί κυρίως άνθρακα που
επιβαρύνει το περιβάλλον. Αντίθετα, η παγκόσμια (και Ελληνική)
τσιμεντοβιομηχανία είναι από καιρό προσανατολισμένη στην παραγωγή
“πράσινου” τσιμέντου. Επίσης τα περισσότερα υλικά ξηράς δόμησης έχουν
επιβαρυμένο ενεργειακό αποτύπωμα συγκριτικά με τα «απλά» τούβλα και
τους ταπεινούς σοβάδες.
9. Τα μεταλλικά κτήρια υπόκεινται σε μορφολογικούς περιορισμούς.
Κάθε άλλο. Οι συνθετικές ευκολίες που προσφέρουν (μεγάλα ανοίγματα,
εκτενείς πρόβολοι κλπ) επιτρέπουν τη σχεδίαση και κατασκευή ιδιαίτερα
εντυπωσιακών κτηρίων κάθε μορφής (κλασσικά, minimal, συμβατική,
φουτουριστική κ.ο.κ.)
Αλήθειες
1. Τα μεταλλικά κτήρια εξασφαλίζουν υψηλές προδιαγραφές κατασκευής.
Ναι ! Τα μέλη του φέροντα οργανισμού (Δοκοί, Υποστυλώματα, αντηρίδες)
και της τοιχοποιίας τους είναι πιστοποιημένα βιομηχανικά προϊόντα που
υπόκεινται σε ενδελεχή ποιοτικό πολυέλεγχο παραγωγής και μοντάζ .
2. Τα μεταλλικά κτήρια επιτρέπουν ελευθερία αρχιτεκτονικού σχεδιασμού
Είναι εφικτή η παραγωγή ενιαίων χώρων χωρίς ενδιάμεσα υποστυλώματα,
με εκτενείς προβόλους και “αιωρούμενα” στέγαστρα.
3. Τα μεταλλικά κτήρια ενδείκνυνται για καθ΄ ύψος προσθήκες.
Λόγω μικρότερου βάρους φορέα και ικανότητας για μεγάλα ανοίγματα είναι
ιδανικά για προσθήκες καθ΄ ύψος, ακόμα και χωρίς να επιβαρύνουν
καθόλου το υποκείμενο κτίσμα (ανέπαφη προσθήκη καθύψος).
4. Τα μεταλλικά κτήρια εξασφαλίζουν ταχύτερη κατασκευή.
Για μικρές και μεσαίες κατοικίες τουλάχιστον δύο με τρείς μήνες πιο
σύντομη αποπεράτωση.
5. Τα μεταλλικά κτήρια απαιτούν χαμηλότερο κόστος θεμελίωσης
Ναι, λόγω των μικρότερων φορτίων (ίδιο βάρος φέροντος οργανισμού και
τοιχοποιίας) που την επιβαρύνουν.
Όπως προκύπτει από τα παραπάνω, η επιλογή ανάμεσα σε μεταλλικό ή
μπετονένιο σπίτι αναδυκνείεται σε δυνατό πονοκέφαλο που περνάει αμέσως αν
πάρεις …. Μηχανικό. Ο ρόλος του δομικού μηχανικού (Αρχιτέκτονας, Πολιτικός)
είναι να φωτίζει αλήθειες, να φιλτράρει υπερβολές και να διαψεύδει μύθους. Η
θέση του είναι ανάμεσα στα “στρατόπεδα” ώστε να ζυγίζει με ακρίβεια, να
επιλέγει με επιτυχία και να συνθέτει με δεξιότητα αναλογίες σύμμεικτων
προτάσεων που οδηγούν τον πελάτη του στο κατασκευαστικό μονοπάτι που
οδηγεί άμεσα, οικονομικά και επιτυχημένα στην κατοικία που αυτός (ο πελάτης)
επιθυμεί, προσδοκά και δύναται.
Στο τεχνικό γραφείο “Κώστας Παλιούρας και συνεργάτες, Αρχιτέκτονες μηχανικοί”
κατέχουμε την τεχνογνωσία και την εμπειρία να σας καθοδηγήσουμε στην επιλογή του τύπου και τρόπου κατασκευής της κατοικίας που ικανοποιεί τις ανάγκες, τις επιθυμίες και τις
δυνατότητές σας.
Για περισσότερα επισκεφθείτε www.costaspaliouras.gr ή καλέστε 6932243001
Κώστας Παλιούρας, Αρχιτέκτων μηχανικός ΕΜΠ
