Η γεωπολιτική ένταση στη Μέση Ανατολή αρχίζει ήδη να επηρεάζει έναν από τους πιο ευαίσθητους τομείς της παγκόσμιας οικονομίας: τις αερομεταφορές. Η εκτόξευση των τιμών στα καύσιμα αεροσκαφών δημιουργεί νέο κύμα αυξήσεων στα αεροπορικά εισιτήρια, με ειδικούς να προειδοποιούν ότι το κόστος των ταξιδιών –ιδιαίτερα για τις καλοκαιρινές διακοπές– ενδέχεται να αυξηθεί σημαντικά το επόμενο διάστημα.
Πίεση στις αεροπορικές εταιρείες λόγω του κόστους καυσίμων
Η κλιμάκωση της κρίσης στη Μέση Ανατολή έχει οδηγήσει τις τιμές των καυσίμων αεροσκαφών σε εξαιρετικά υψηλά επίπεδα, εξέλιξη που ήδη μεταφέρεται σταδιακά στις τιμές των εισιτηρίων.
Αεροπορικές εταιρείες όπως η Qantas, η Air New Zealand και η Scandinavian Airlines ανακοίνωσαν την Τρίτη 10 Μαρτίου αυξήσεις στις τιμές των εισιτηρίων, επικαλούμενες το αυξημένο κόστος καυσίμων.
Η ειδικός στις αγορές ενέργειας και ιδρύτρια του τμήματος Market Intelligence στην Energy Aspects, Amrita Sen, δήλωσε σε βουλευτές ότι είναι πολύ πιθανό και άλλες αεροπορικές εταιρείες να ακολουθήσουν την ίδια στρατηγική.
Η πραγματική πίεση δεν είναι μόνο στο αργό πετρέλαιο
Παρότι η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται κυρίως στις τιμές του αργού πετρελαίου, η Sen τόνισε ότι η κατάσταση στα καύσιμα αεροσκαφών είναι ακόμη πιο ανησυχητική.
Οι τιμές έχουν διπλασιαστεί ή ακόμη και τριπλασιαστεί σε σχέση με τα περίπου 90 δολάρια ανά βαρέλι που ίσχυαν προηγουμένως.
«Όλοι μιλούν για το αργό πετρέλαιο, αλλά υπάρχουν τιμές για καύσιμα αεροσκαφών που έχουν ξεπεράσει τα 300 δολάρια. Είναι τρελό αυτό που συμβαίνει», δήλωσε η Sen στην Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής των Κοινοτήτων στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Παράλληλα υπογράμμισε ότι μεγάλο μέρος της παραγωγής καυσίμων προέρχεται από τη Μέση Ανατολή, γεγονός που καθιστά δύσκολη την άμεση αντικατάσταση της προσφοράς από άλλες περιοχές.
Πόσο θα αυξηθούν τα αεροπορικά εισιτήρια
Οι επιπτώσεις αναμένεται να γίνουν αισθητές άμεσα στους ταξιδιώτες.
«Περιμένω αρκετά σημαντικές αυξήσεις στα αεροπορικά εισιτήρια. Ορισμένες αεροπορικές εταιρείες έχουν αντισταθμίσει τον κίνδυνο απέναντι στις αυξήσεις τιμών, κάτι που θα βοηθήσει λίγο, αλλά θα πρέπει οπωσδήποτε να αναμένουμε υψηλότερους ναύλους τουλάχιστον για τους επόμενους δύο μήνες», προειδοποίησε η Sen.
Σύμφωνα με το ταξιδιωτικό μέσο Travelmole, οι ειδικοί εκτιμούν ότι:
- τα διατλαντικά εισιτήρια ενδέχεται να αυξηθούν περίπου 6% έως 10%,
- οι πτήσεις μεγάλων αποστάσεων προς την περιοχή Ασίας – Ειρηνικού μπορεί να αυξηθούν κατά 8% έως 15%.
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις αποδίδονται τόσο στην αυξημένη κατανάλωση καυσίμων όσο και στις αλλαγές διαδρομών που αναγκάζονται να πραγματοποιούν οι αεροπορικές εταιρείες για να αποφύγουν περιοχές με περιορισμένο ή επικίνδυνο εναέριο χώρο.
Οι πρώτες ανακοινώσεις από τις εταιρείες
Η Air New Zealand ανακοίνωσε ότι αυξάνει:
- κατά 10 δολάρια Νέας Ζηλανδίας τα εισιτήρια οικονομικής θέσης απλής μετάβασης για εσωτερικές πτήσεις,
- κατά 20 δολάρια Νέας Ζηλανδίας τις διεθνείς πτήσεις μικρών αποστάσεων,
- κατά 90 δολάρια Νέας Ζηλανδίας τα εισιτήρια μεγάλων αποστάσεων.
Η εταιρεία προειδοποίησε επίσης ότι ενδέχεται να υπάρξουν επιπλέον αλλαγές στις τιμές και στα δρομολόγια εάν το κόστος καυσίμων παραμείνει σε υψηλά επίπεδα.
Διαφορετικές στρατηγικές στον κλάδο
Ορισμένες εταιρείες προσπαθούν να περιορίσουν τις επιπτώσεις μέσω στρατηγικών αντιστάθμισης κινδύνου.
Η International Airlines Group (IAG), στην οποία ανήκει η British Airways, ανακοίνωσε ότι χάρη στη στρατηγική hedging που εφαρμόζει δεν σχεδιάζει άμεσα αυξήσεις τιμών.
Ωστόσο άλλες εταιρείες έχουν ήδη προχωρήσει σε πρόσθετες χρεώσεις. Η Hong Kong Airlines ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει επιπλέον χρεώσεις έως και 35% από την Πέμπτη 12 Μαρτίου.
Την ίδια στιγμή η British Airways ανακοίνωσε ότι θα περιορίσει το πρόγραμμα πτήσεών της στην περιοχή της Μέσης Ανατολής και θα ακυρώσει πτήσεις προς ορισμένες πόλεις «μέχρι αργότερα μέσα στο έτος».
Οι προορισμοί που θα επηρεαστούν περισσότερο
Οι άμεσες επιπτώσεις αναμένεται να εμφανιστούν κυρίως στους προορισμούς της Μέσης Ανατολής. Ωστόσο η πίεση ενδέχεται να επεκταθεί και σε άλλες αγορές.
Ιδιαίτερα οι διαδρομές μεγάλων αποστάσεων μεταξύ Ευρώπης και Ασίας έχουν ήδη παρουσιάσει σημαντικές αυξήσεις, μετά το κλείσιμο εναέριων χώρων και τη μείωση της χωρητικότητας μέσω κόμβων στον Περσικό Κόλπο.
Οι αεροπορικές εταιρείες αναγκάζονται πλέον να χρησιμοποιούν εναλλακτικές και συχνά μεγαλύτερες διαδρομές, γεγονός που αυξάνει την κατανάλωση καυσίμων και το λειτουργικό κόστος.
Τι σημαίνει αυτό για τους ταξιδιώτες
Οι ειδικοί προειδοποιούν ότι εάν η κρίση στην περιοχή συνεχιστεί, το κόστος των αεροπορικών ταξιδιών ενδέχεται να αυξηθεί περαιτέρω τους επόμενους μήνες. Η περίοδος των θερινών διακοπών, όταν η ζήτηση κορυφώνεται, θεωρείται ιδιαίτερα ευάλωτη σε τέτοιου είδους πιέσεις.
Για τους ταξιδιώτες αυτό σημαίνει ότι η έγκαιρη κράτηση εισιτηρίων και η ευελιξία στις ημερομηνίες ταξιδιού μπορεί να αποδειχθούν καθοριστικοί παράγοντες για την εξεύρεση χαμηλότερων τιμών.
