Ο πολυαναμενόμενος διαγωνισμός της ΕΥΔΑΠ για το Κέντρο Επεξεργασίας Λυμάτων (ΚΕΛ) Ραφήνας-Πικερμίου και Σπάτων-Αρτέμιδας, προϋπολογισμού 110 εκατ. ευρώ, κατέρρευσε πλήρως μετά την απόφαση της Αρχής Εξέτασης Προδικαστικών Προσφυγών (ΑΕΠΠ) να απορρίψει όλες τις προσφορές. Το αποτέλεσμα είναι να ακυρωθεί ουσιαστικά η διαδικασία και να απαιτηθεί επανεκκίνηση από το μηδέν, με όλες τις συνέπειες σε χρόνο, κόστος και αξιοπιστία.
Η υπόθεση δεν είναι απλώς ένα τεχνικό ή διοικητικό ζήτημα. Αγγίζει ευθέως την κυβέρνηση, καθώς το έργο αφορά την Ανατολική Αττική – μια περιοχή που παραμένει χωρίς σύγχρονο αποχετευτικό δίκτυο, εκθέτοντας τη χώρα σε ευρωπαϊκές κυρώσεις και καταδίκες. Το υπουργείο Υποδομών και Μεταφορών, όπως και το υπουργείο Περιβάλλοντος, θα κληθούν να δώσουν απαντήσεις για το πώς θα διασφαλιστεί η γρήγορη επαναπροκήρυξη του έργου.
Στο επίκεντρο βρέθηκε η προσπάθεια αποκλεισμού του Ομίλου AKTOR με το επιχείρημα ότι η συμμετοχή του, σε συνδυασμό με προηγούμενη συμμετοχή της τέως Intrakat σε άλλο σχήμα, δημιουργεί στρέβλωση ανταγωνισμού. Η ΑΕΠΠ απέρριψε κατηγορηματικά τον ισχυρισμό, κρίνοντας ότι δεν στοιχειοθετείται νοθεία.
Η υπόθεση αυτή δεν είναι μεμονωμένη· σε άλλους δημόσιους διαγωνισμούς, αντίστοιχες συμμετοχές δεν αποτέλεσαν ποτέ λόγο ακύρωσης.
Τοπική αυτοδιοίκηση και Ευρώπη σε αναμονή
Οι δήμοι Ραφήνας-Πικερμίου και Σπάτων-Αρτέμιδας βρίσκονται σε δυσχερή θέση. Το έργο αφορά πάνω από 220.000 κατοίκους, οι οποίοι συνεχίζουν να ζουν χωρίς σύγχρονη επεξεργασία λυμάτων. Η καθυστέρηση όχι μόνο δημιουργεί σοβαρούς περιβαλλοντικούς κινδύνους, αλλά απειλεί και με νέα πρόστιμα από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς η Ελλάδα έχει ήδη καταδικαστεί από το Δικαστήριο της ΕΕ για το ίδιο ζήτημα.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει χρηματοδοτήσει ανάλογα έργα υποδομής και αναμένει άμεση πρόοδο. Κάθε νέα καθυστέρηση εκθέτει την Ελλάδα και υπονομεύει τη διαπραγματευτική της θέση σε μελλοντικές χρηματοδοτήσεις.
Το στοίχημα της επανεκκίνησης
Πλέον, το βάρος πέφτει στη νέα προκήρυξη του έργου. Η κυβέρνηση οφείλει να επιβλέψει στενά τη διαδικασία, ώστε να αποφευχθούν νέες ακυρώσεις. Το ΚΕΛ Ραφήνας δεν είναι μόνο έργο περιβαλλοντικής προστασίας, αλλά και έργο υποδομής στρατηγικής σημασίας:
- θα περιλαμβάνει ενεργειακή αξιοποίηση της λυματολάσπης,
- θα επιστρέφει επεξεργασμένα λύματα για άρδευση,
- θα καλύπτει τις αυξανόμενες ανάγκες των αναπτυσσόμενων περιοχών της Ανατολικής Αττικής.
Η επιλογή του αναδόχου δεν είναι απλώς ζήτημα κόστους αλλά ζήτημα τεχνογνωσίας και αξιοπιστίας, καθώς μόνο μεγάλοι και έμπειροι κατασκευαστικοί όμιλοι μπορούν να φέρουν εις πέρας ένα τόσο σύνθετο έργο.
Το φιάσκο με τον διαγωνισμό για το ΚΕΛ Ραφήνας αποτελεί καμπανάκι. Σε μια περίοδο που η χώρα δέχεται πιέσεις για να επιταχύνει τα έργα υποδομής με κοινοτικά κονδύλια, η γραφειοκρατία, οι παλινωδίες και οι μεθοδεύσεις δεν αφήνουν περιθώρια για άλλα λάθη. Το διακύβευμα είναι περιβαλλοντικό, οικονομικό και πολιτικό – και η κοινωνία της Ανατολικής Αττικής δεν αντέχει άλλη αναβολή.
