Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο με τον οποίο εφαρμόζονται οι καθαρισμοί οικοπέδων φέρνει το νομοσχέδιο «Ενεργή Μάχη» του Υπουργείο Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας, με στόχο – αυτή τη φορά στα σοβαρά – την πρόληψη πυρκαγιών και όχι απλώς τη συμπλήρωση δηλώσεων για το αρχείο.
Παράταση προθεσμιών έως 15 Ιουνίου
Το νέο πλαίσιο παρατείνει τον χρόνο τόσο για τον καθαρισμό όσο και για τη δήλωση των οικοπέδων έως τις 15 Ιουνίου. Οι ιδιοκτήτες ή υπόχρεοι καλούνται να προχωρήσουν σε καθαρισμό από 1η Απριλίου έως 15 Ιουνίου, με υποχρέωση διαρκούς συντήρησης καθ’ όλη την αντιπυρική περίοδο. Η δήλωση καθαρισμού υποβάλλεται επίσης έως τις 15 Ιουνίου.
Σύμφωνα με πηγές του υπουργείου, το νέο χρονοδιάγραμμα δίνει «ανάσα» συμμόρφωσης στους πολίτες και επιτρέπει καλύτερο επιχειρησιακό σχεδιασμό στους ελεγκτικούς μηχανισμούς.
Καθετοποίηση της διαδικασίας – ποιος κάνει τι
Η βασική τομή του νομοσχεδίου είναι η ξεκάθαρη κατανομή ρόλων:
- Οι δήμοι ενημερώνουν τους ιδιοκτήτες, διενεργούν δειγματοληπτικούς ελέγχους και, όπου διαπιστώνεται παράβαση, μπορούν να προχωρούν σε αυτεπάγγελτο καθαρισμό.
- Η Πυροσβεστική Υπηρεσία παρεμβαίνει κατόπιν καταγγελιών, πραγματοποιεί ελέγχους και επιβάλλει πρόστιμα και κυρώσεις για μη δήλωση ή μη καθαρισμό, ενημερώνοντας παράλληλα τον οικείο δήμο.
Με απλά λόγια: τέλος στο «δεν είναι δική μου αρμοδιότητα».
Κλιμακωτά και πιο «λογικά» πρόστιμα
Το νέο πλαίσιο διαχωρίζει την τυπική από την ουσιαστική παράβαση:
- Μη καθαρισμός οικοπέδου: πρόστιμο 1 ευρώ ανά τ.μ., με κατώτατο όριο 200 ευρώ και ανώτατο 2.000 ευρώ.
- Μη υποβολή δήλωσης αλλά με καθαρισμένο οικόπεδο: πρόστιμο 100 ευρώ.
Προβλέπεται, επίσης, δυνατότητα μείωσης προστίμου εφόσον ο ιδιοκτήτης αποκαταστήσει άμεσα την παράβαση. Η φιλοσοφία αλλάζει: πρώτα πρόληψη, μετά τιμωρία – αλλά όχι χάδι.
Άμεσες παρεμβάσεις σε περιπτώσεις κινδύνου
Εάν δεν καταστεί δυνατή η επικοινωνία με τον ιδιοκτήτη και υπάρχει άμεσος κίνδυνος πυρκαγιάς, ιδίως σε ζώνες υψηλής επικινδυνότητας, η Πυροσβεστική διαπιστώνει εγγράφως την επικινδυνότητα και ο δήμος προχωρά χωρίς καθυστέρηση σε καθαρισμό.
Παράλληλα, λαμβάνονται υπόψη οι κλιματικές και οικολογικές ιδιαιτερότητες κάθε περιοχής, με δυνατότητα παράτασης προθεσμιών μέσω υπουργικής απόφασης όπου αυτό κριθεί αναγκαίο.
Μέριμνα για όσους δεν έχουν ψηφιακή πρόσβαση
Το νομοσχέδιο προβλέπει ειδικές διαδικασίες για πολίτες που αδυνατούν να χρησιμοποιήσουν ψηφιακές υπηρεσίες, ώστε η πρόληψη να μη μετατραπεί σε ψηφιακό αποκλεισμό. Οι δηλώσεις θα μπορούν να υποβάλλονται και με φυσικό τρόπο στις αρμόδιες υπηρεσίες.
Από το «βλέποντας και κάνοντας» σε εθνική υποχρέωση
Λαμβάνοντας υπόψη παρατηρήσεις της ΚΕΔΕ και της ΠΟΜΙΔΑ, το νέο πλαίσιο διευκρινίζει ποιοι είναι υπόχρεοι – συμπεριλαμβανομένων και νομικών προσώπων δημοσίου δικαίου – και επιχειρεί να βάλει τέλος στην ασάφεια και την άνιση εφαρμογή.
Το συμπέρασμα; Οι καθαρισμοί οικοπέδων παύουν να είναι μια τυπική αγγαρεία της άνοιξης και μετατρέπονται – επιτέλους – σε υποχρέωση πρόληψης σε εθνικό επίπεδο. Γιατί οι φωτιές δεν περιμένουν δηλώσεις.
