Από την 1η Απριλίου ξεκινά και επίσημα η προθεσμία για τον καθαρισμό των οικοπέδων σε όλη τη χώρα, στο πλαίσιο της προετοιμασίας για τη νέα αντιπυρική περίοδο. Η υποχρέωση αφορά όλους τους ιδιοκτήτες οικοπέδων, καθώς τα ακαθάριστα οικόπεδα αποτελούν έναν από τους βασικούς παράγοντες εκδήλωσης και εξάπλωσης πυρκαγιών κατά τους θερινούς μήνες.
Τις αλλαγές και τα μέτρα που προωθούνται παρουσίασε ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Γιάννης Κεφαλογιάννης, επισημαίνοντας ότι ο έγκαιρος καθαρισμός αποτελεί κρίσιμο στοιχείο πρόληψης των πυρκαγιών.
Αυστηρά πρόστιμα για όσους δεν συμμορφώνονται
Όπως τόνισε ο υπουργός, τα πρόστιμα για τα ακαθάριστα οικόπεδα παραμένουν αυστηρά και θα συνεχίσουν να εφαρμόζονται, με στόχο να αυξηθεί η συμμόρφωση των πολιτών. Τα προηγούμενα χρόνια, μάλιστα, είχαν δοθεί σε ορισμένες περιπτώσεις παρατάσεις, καθώς πολλοί ιδιοκτήτες επικαλούνταν ότι δεν προλάβαιναν να ολοκληρώσουν τις εργασίες καθαρισμού.
Ωστόσο, το μήνυμα φέτος είναι σαφές: ο καθαρισμός των οικοπέδων δεν αποτελεί τυπική υποχρέωση, αλλά βασικό μέτρο προστασίας για την ανθρώπινη ζωή, τις περιουσίες και το φυσικό περιβάλλον.
Ενίσχυση των δήμων και περισσότερα κονδύλια
Παράλληλα, το κράτος ενισχύει οικονομικά τους δήμους για δράσεις πολιτικής προστασίας. Η χρηματοδότηση αυξήθηκε σημαντικά τα τελευταία χρόνια, από 18,5 εκατομμύρια ευρώ το 2023 σε 31 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το 2025 έφτασε τα 40 εκατομμύρια ευρώ. Για το 2026 προβλέπεται περαιτέρω αύξηση.
Την ίδια στιγμή, προγραμματίζονται 350 νέες προσλήψεις για την ενίσχυση των τμημάτων πολιτικής προστασίας, με στόχο κάθε δήμος να διαθέτει τουλάχιστον έναν υπάλληλο που θα ασχολείται αποκλειστικά με την πρόληψη και τη διαχείριση κινδύνων.
Νέες πρακτικές πρόληψης πυρκαγιών
Στο πλαίσιο της πρόληψης, το υπουργείο προωθεί και νέες πρακτικές που εφαρμόζονται ήδη σε χώρες με έντονο πρόβλημα δασικών πυρκαγιών, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Αυστραλία, η Πορτογαλία και η Ισπανία.
Μία από αυτές είναι η προδιαγεγραμμένη καύση, δηλαδή η ελεγχόμενη καύση χαμηλής βλάστησης σε συγκεκριμένες περιοχές κατά τους μήνες Μάρτιο και Απρίλιο, ώστε να μειώνεται η καύσιμη ύλη πριν από το καλοκαίρι.
Παράλληλα, προωθείται και η ελεγχόμενη βόσκηση, μέσω της οποίας δήμοι και περιφέρειες θα μπορούν να παραχωρούν εκτάσεις σε κτηνοτρόφους, ώστε τα ζώα να περιορίζουν φυσικά τη χαμηλή βλάστηση.
Οι πρακτικές αυτές εφαρμόζονται σε συνεργασία με δασολόγους, επιστημονικούς φορείς και πανεπιστήμια, όπως το Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης και το Εθνικό και Καποδιστριακό Πανεπιστήμιο Αθηνών.
Ενίσχυση του στόλου πυρόσβεσης
Στο επίπεδο της επιχειρησιακής ετοιμότητας, η χώρα ενισχύει τον στόλο πυρόσβεσης. Για τη φετινή αντιπυρική περίοδο έχουν εξασφαλιστεί 50 εναέρια μέσα μέσω μίσθωσης, ενώ αναμένεται και η παραλαβή νέων ελικοπτέρων τύπου Leonardo AW139 για μεταφορά προσωπικού.
Τα νέα αεροσκάφη Canadair προβλέπεται να ενταχθούν στον στόλο μετά το 2028.
Συνεχίζεται το δόγμα της άμεσης επέμβασης
Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε ο υπουργός, την προηγούμενη αντιπυρική περίοδο – από την 1η Μαΐου έως τα τέλη Οκτωβρίου – καταγράφηκαν 5.253 πυρκαγιές, με ποσοστό άμεσης απόκρισης περίπου 92%.
Το δόγμα της άμεσης επέμβασης θα συνεχίσει να εφαρμόζεται και φέτος, με ενισχυμένες περιπολίες σε ημέρες υψηλού κινδύνου και μεγαλύτερη χρήση drones, τα οποία θα αυξηθούν κατά 20 έως 30 επιπλέον μονάδες.
Στόχος είναι η έγκαιρη ανίχνευση κάθε πυρκαγιάς στα πρώτα λεπτά εκδήλωσής της, ώστε να περιορίζεται πριν λάβει μεγάλες διαστάσεις.
Το βασικό μήνυμα, πάντως, παραμένει απλό: η πρόληψη ξεκινά από τον καθαρισμό των οικοπέδων. Γιατί στις φωτιές, λίγα ξερά χόρτα μπορεί να κάνουν τη διαφορά ανάμεσα σε ένα μικρό συμβάν και μια μεγάλη καταστροφή.
