Οι διατροφικές μας επιλογές δεν επηρεάζουν μόνο τη μέση μας ή την καρδιά μας. Επηρεάζουν και το πιο πολύπλοκο όργανο του σώματος: τον εγκέφαλο. Και εδώ τα νέα είναι εντυπωσιακά. Σύμφωνα με πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα, δύο συγκεκριμένα διατροφικά πρότυπα φαίνεται να «ξανανιώνουν» τον εγκέφαλο έως και 18 χρόνια, μειώνοντας παράλληλα τα χαρακτηριστικά σημάδια της νόσου Αλτσχάιμερ.
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neurology, έδειξε ότι όσοι ακολουθούν τη μεσογειακή διατροφή ή τη διατροφή MIND παρουσιάζουν σημαντικά μικρότερη συσσώρευση εγκεφαλικών πλακών. Οι πλάκες αυτές – κυρίως από τη βήτα-αμυλοειδή πρωτεΐνη – αποτελούν βασικό παθολογικό γνώρισμα της νόσου Αλτσχάιμερ.
Ο εγκέφαλος μπορεί να «γερνά» πιο αργά
Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου Rush μελέτησαν εγκεφαλικό ιστό από 581 συμμετέχοντες μιας μακροχρόνιας έρευνας για τη μνήμη και τη γήρανση. Οι συμμετέχοντες είχαν ενταχθεί στο πρόγραμμα ήδη από τη δεκαετία του 1980 και είχαν συμφωνήσει να δωρίσουν τον εγκέφαλό τους μετά τον θάνατό τους για επιστημονική μελέτη.
Κατά τη διάρκεια της ζωής τους συμπλήρωναν κάθε χρόνο αναλυτικά ερωτηματολόγια σχετικά με τις διατροφικές τους συνήθειες. Οι επιστήμονες δημιούργησαν μια κλίμακα αξιολόγησης της διατροφής τους, ώστε να συγκρίνουν τα αποτελέσματα.
Τα ευρήματα ήταν εντυπωσιακά: οι συμμετέχοντες που ακολουθούσαν πιο πιστά τη μεσογειακή διατροφή είχαν εγκεφάλους που εμφάνιζαν έως και 18 χρόνια λιγότερη βιολογική γήρανση σε σύγκριση με όσους είχαν τη χαμηλότερη βαθμολογία στη συγκεκριμένη διατροφή. Παρόμοια, αν και ελαφρώς μικρότερα, ήταν τα οφέλη για όσους ακολουθούσαν τη διατροφή MIND.
Το τρόφιμο που ξεχώρισε
Ανάμεσα στα τρόφιμα που μελετήθηκαν, τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά φάνηκαν να έχουν ιδιαίτερα ισχυρή προστατευτική δράση.
Οι ηλικιωμένοι που κατανάλωναν τουλάχιστον επτά μερίδες την εβδομάδα παρουσίαζαν εγκεφάλους έως και 19 χρόνια «νεότερους» σε σχέση με όσους έτρωγαν λιγότερο από μία μερίδα την εβδομάδα.
Σπανάκι, λαχανίδα, ρόκα και μαρούλι είναι πλούσια σε αντιοξειδωτικά, βιταμίνη Κ, φολικό οξύ και φυτοχημικές ενώσεις που φαίνεται να προστατεύουν τα νευρικά κύτταρα από τη φλεγμονή και το οξειδωτικό στρες.
Μεσογειακή διατροφή και MIND: Πού διαφέρουν
Η παραδοσιακή μεσογειακή διατροφή θεωρείται εδώ και χρόνια ένα από τα πιο υγιεινά διατροφικά πρότυπα στον κόσμο. Περιλαμβάνει:
- ψάρια και θαλασσινά
- ελαιόλαδο ως κύρια πηγή λίπους
- λαχανικά και φρούτα
- όσπρια
- ξηρούς καρπούς
- δημητριακά ολικής άλεσης
Το συγκεκριμένο μοντέλο διατροφής έχει ήδη συνδεθεί με μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων και εγκεφαλικών επεισοδίων.
Η διατροφή MIND αποτελεί έναν συνδυασμό της μεσογειακής διατροφής και της δίαιτας DASH, με στόχο ειδικά την προστασία του εγκεφάλου. Δίνει ιδιαίτερη έμφαση σε δύο ομάδες τροφίμων: τα πράσινα φυλλώδη λαχανικά και τα μούρα, καθώς έρευνες έχουν δείξει ότι συνδέονται με καλύτερη μνήμη και γνωστική λειτουργία.
Γιατί αυτές οι διατροφές προστατεύουν τον εγκέφαλο
Και τα δύο διατροφικά πρότυπα έχουν ένα κοινό χαρακτηριστικό: βασίζονται κυρίως σε φυτικά τρόφιμα.
Αυτές οι τροφές είναι πλούσιες σε αντιοξειδωτικά, βιταμίνες, πολυφαινόλες και άλλες βιοδραστικές ενώσεις που μειώνουν τη φλεγμονή και προστατεύουν τα κύτταρα από βλάβες. Παράλληλα περιορίζουν τρόφιμα που σχετίζονται με φλεγμονώδεις διεργασίες, όπως το κόκκινο κρέας, η ζάχαρη και τα επεξεργασμένα προϊόντα.
Με άλλα λόγια, ο εγκέφαλος φαίνεται να αγαπά μια διατροφή απλή και παραδοσιακή – αυτή που για δεκαετίες αποτελούσε καθημερινότητα στη Μεσόγειο.
Και ίσως τελικά η πιο σύγχρονη στρατηγική πρόληψης της άνοιας να κρύβεται σε κάτι πολύ παλιό: ένα πιάτο γεμάτο λαχανικά, λίγο ελαιόλαδο και ψάρι.
