Νέο πακέτο παρεμβάσεων για τα «κόκκινα» χρέη νοικοκυριών και επιχειρήσεων ενεργοποιεί το υπουργείο Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών μέσα στο καλοκαίρι, επιχειρώντας να δώσει ανάσα σε οφειλέτες που βρίσκονται αντιμέτωποι με κατασχέσεις, πλειστηριασμούς και ασφυκτικές οικονομικές υποχρεώσεις.
Με τις συνολικές ληξιπρόθεσμες οφειλές προς Δημόσιο, ασφαλιστικά ταμεία, τράπεζες και servicers να ξεπερνούν πλέον τα 235 δισ. ευρώ, το νέο πλαίσιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις έως 72 δόσεων, διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού, νέο μοντέλο προστασίας της πρώτης κατοικίας και δυνατότητα άρσης κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών.
Οι βασικές αλλαγές και τα χρονοδιαγράμματα
Οι νέες ρυθμίσεις θα εφαρμοστούν σταδιακά από τον Ιούνιο έως και τον Αύγουστο, με διαφορετικές ημερομηνίες ενεργοποίησης.
Ιούνιος: Νέα ρύθμιση έως 72 δόσεων
Η πρώτη παρέμβαση αφορά νέα έκτακτη ρύθμιση έως 72 δόσεων για ληξιπρόθεσμα χρέη προς εφορία και ΕΦΚΑ.
Η ρύθμιση θα αφορά οφειλές που:
- έχουν βεβαιωθεί έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023
- παραμένουν αρρύθμιστες έως τις 21 Απριλίου 2026
Βασική προϋπόθεση θα είναι η εξόφληση ή ρύθμιση όλων των νεότερων χρεών που δημιουργήθηκαν μετά την 1η Ιανουαρίου 2024.
Ιούλιος: Διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού
Από τον Ιούλιο αναμένεται να τεθεί σε εφαρμογή η μείωση του ελάχιστου ορίου οφειλών για ένταξη στον εξωδικαστικό μηχανισμό, από 10.000 ευρώ σε 5.000 ευρώ.
Η αλλαγή εκτιμάται ότι ανοίγει τον δρόμο για περισσότερους από 1 εκατομμύριο οφειλέτες που μέχρι σήμερα έμεναν εκτός διαδικασίας λόγω χαμηλότερων χρεών.
Στο νέο πλαίσιο:
- θα μπορούν να ενταχθούν οφειλέτες με χρέη άνω των 5.000 ευρώ
- η αποπληρωμή θα φτάνει έως και τις 240 μηνιαίες δόσεις
- το επιτόκιο θα διαμορφώνεται στο 3%
- υπό προϋποθέσεις θα προβλέπεται και «κούρεμα» οφειλών
Για την υπαγωγή θα απαιτείται συναίνεση στην άρση τραπεζικού και φορολογικού απορρήτου, ώστε να αξιολογείται συνολικά η οικονομική εικόνα του οφειλέτη.
Αύγουστος: Νέο μοντέλο προστασίας πρώτης κατοικίας
Η δεύτερη μεγάλη αλλαγή αφορά το νέο μοντέλο προστασίας της κύριας κατοικίας, το οποίο αναμένεται να ενεργοποιηθεί από τον Αύγουστο.
Για πρώτη φορά, ο οφειλέτης θα μπορεί να ζητά ρύθμιση αποκλειστικά για την πρώτη κατοικία του, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το σύνολο της περιουσίας του.
Στην πράξη:
- οι δόσεις θα υπολογίζονται με βάση την αξία της κύριας κατοικίας και το εισόδημα
- θα μπορεί να προβλέπεται ευνοϊκότερο «κούρεμα»
- θα διατηρείται η κύρια κατοικία ακόμη και αν ρευστοποιούνται άλλα περιουσιακά στοιχεία
Ο οφειλέτης θα έχει δικαίωμα να αποδεχθεί ή να απορρίψει τη ρύθμιση που θα προκύπτει μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Ο Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων
Παράλληλα προχωρά και η δημιουργία του Φορέας Απόκτησης και Επαναμίσθωσης Ακινήτων, που θα αφορά ευάλωτους οφειλέτες.
Ο Φορέας θα αγοράζει την πρώτη κατοικία που οδηγείται σε πλειστηριασμό και στη συνέχεια θα τη μισθώνει στον πρώην ιδιοκτήτη για 12 χρόνια.
Το μοντέλο προβλέπει:
- παραμονή του οφειλέτη στο σπίτι
- καταβολή ενοικίου αντί δόσης
- δυνατότητα επαναγοράς του ακινήτου
- στεγαστικό επίδομα από 70 έως 210 ευρώ τον μήνα
Η προστασία θα εξαρτάται από τη συνέπεια στις πληρωμές και την τήρηση των όρων της συμφωνίας.
Άρση κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών
Ξεχωριστή πρόβλεψη περιλαμβάνει και η διαδικασία αποδέσμευσης τραπεζικών λογαριασμών.
Η άρση κατάσχεσης θα γίνεται εφόσον:
- καταβληθεί άμεσα το 25% της συνολικής οφειλής
- το υπόλοιπο ποσό ενταχθεί σε ρύθμιση
Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή θα παρέχεται μόνο μία φορά. Σε περίπτωση δημιουργίας νέων χρεών, θα απαιτείται πλήρης εξόφληση για νέα αποδέσμευση.
Αυξάνεται η χρήση του εξωδικαστικού
Τα τελευταία στοιχεία δείχνουν σημαντική αύξηση της χρήσης του εξωδικαστικού μηχανισμού.
Μόνο τον Απρίλιο ολοκληρώθηκαν 2.172 νέες ρυθμίσεις ύψους 588 εκατ. ευρώ, καταγράφοντας αύξηση 51% σε σχέση με πέρυσι.
Συνολικά, από την έναρξη λειτουργίας της πλατφόρμας έχουν πραγματοποιηθεί 60.388 επιτυχημένες ρυθμίσεις για αρχικές οφειλές ύψους 18,64 δισ. ευρώ, αριθμός που δείχνει πως όλο και περισσότεροι οφειλέτες αναζητούν «ανάσα» πριν φτάσει η κατάσταση στο σημείο μηδέν.
