Η μειωμένη όρεξη δεν αρκεί από μόνη της – Τα λάθη στη διατροφή και στην καθημερινότητα που μπορεί να υπονομεύσουν την προσπάθεια
Φάρμακα όπως το Ozempic και το Mounjaro έχουν αλλάξει σημαντικά τον τρόπο με τον οποίο αντιμετωπίζονται ο διαβήτης τύπου 2 και, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, η παχυσαρκία.
Δρουν επηρεάζοντας μηχανισμούς που σχετίζονται με την όρεξη, τον κορεσμό και την πρόσληψη τροφής. Αυτό, όμως, δεν σημαίνει ότι αποτελούν μια «αυτόματη» λύση, ανεξάρτητη από τη διατροφή, την κίνηση και την ιατρική παρακολούθηση.
Στην Ευρωπαϊκή Ένωση, το Ozempic έχει εγκριθεί για τη θεραπεία ενηλίκων με ανεπαρκώς ρυθμισμένο διαβήτη τύπου 2 και όχι ειδικά ως φάρμακο αδυνατίσματος. Η σεμαγλουτίδη για τη διαχείριση του σωματικού βάρους κυκλοφορεί ως Wegovy. Αντίθετα, το Mounjaro έχει εγκριθεί τόσο για τον διαβήτη τύπου 2 όσο και, σε συγκεκριμένες κατηγορίες ασθενών, για τη διαχείριση του βάρους. Πρόκειται σε όλες τις περιπτώσεις για συνταγογραφούμενα φάρμακα που πρέπει να χρησιμοποιούνται υπό ιατρική επίβλεψη.
Δύο άνθρωποι που ακολουθούν παρόμοια θεραπεία δεν θα έχουν απαραίτητα την ίδια πορεία. Η αρχική κατάσταση της υγείας τους, η δόση, η διάρκεια της αγωγής, η διατροφή και η φυσική δραστηριότητα μπορούν να επηρεάσουν το τελικό αποτέλεσμα.
Αν η ζυγαριά έχει σταματήσει να υποχωρεί, αυτό δεν σημαίνει αυτομάτως ότι το φάρμακο «δεν λειτουργεί». Πριν εξεταστεί οποιαδήποτε αλλαγή στη θεραπεία, χρειάζεται να αξιολογηθούν μαζί με τον γιατρό και τον διαιτολόγο ορισμένες καθημερινές συνήθειες.
1. Τρως ελάχιστη πρωτεΐνη και επιλέγεις τρόφιμα χαμηλής θρεπτικής αξίας
Η έντονη μείωση της όρεξης μπορεί να οδηγήσει ορισμένους ανθρώπους στο άλλο άκρο: να καταναλώνουν πολύ μικρές ποσότητες φαγητού, χωρίς επαρκή πρωτεΐνη, φυτικές ίνες, βιταμίνες και άλλα απαραίτητα θρεπτικά συστατικά.
Η απώλεια βάρους δεν προέρχεται αποκλειστικά από το λίπος. Οι μελέτες δείχνουν ότι κατά τη θεραπεία με φάρμακα που βασίζονται στους μηχανισμούς GLP-1 μπορεί να παρατηρηθεί και μείωση της άλιπης μάζας, στην οποία περιλαμβάνεται ο μυϊκός ιστός. Το ποσοστό διαφέρει σημαντικά από άνθρωπο σε άνθρωπο και από μελέτη σε μελέτη.
Η ανεπαρκής πρόσληψη τροφής μπορεί επίσης να συνδέεται με κόπωση, αδυναμία και δυσκολία διατήρησης της καθημερινής δραστηριότητας.
Στόχος δεν είναι απλώς να τρώει κάποιος όσο το δυνατόν λιγότερο, αλλά να επιλέγει μικρά και θρεπτικά γεύματα. Πηγές πρωτεΐνης μπορεί να είναι τα αυγά, το γιαούρτι, τα ψάρια, το κοτόπουλο, τα όσπρια και άλλα τρόφιμα που ταιριάζουν στις ανάγκες και στην κατάσταση της υγείας κάθε ανθρώπου.
Δεν υπάρχει μία ποσότητα πρωτεΐνης κατάλληλη για όλους. Άτομα με νεφρική νόσο ή άλλα προβλήματα υγείας δεν πρέπει να αυξάνουν αυθαίρετα την πρόσληψή της χωρίς ιατρική ή διαιτολογική καθοδήγηση.
2. Δεν τρως όλη την ημέρα και καταλήγεις σε ανεξέλεγκτες επιλογές το βράδυ
Η απουσία πείνας για πολλές ώρες μπορεί να κάνει κάποιον να παραλείπει συνεχώς γεύματα. Αργότερα, όμως, όταν εμφανιστεί κόπωση ή έντονη λιγούρα, είναι πιθανό να στραφεί σε εύκολες και θερμιδικά πυκνές επιλογές.
Έτσι μπορεί να δημιουργηθεί ένας φαύλος κύκλος: σχεδόν καθόλου φαγητό μέσα στην ημέρα και πρόχειρα γεύματα ή τσιμπολόγημα το βράδυ. Το πρόβλημα δεν είναι ότι ένα συγκεκριμένο ωράριο «καταστρέφει τον μεταβολισμό», αλλά ότι η ασταθής αυτή συμπεριφορά δυσκολεύει τον έλεγχο της ποσότητας και την κάλυψη των διατροφικών αναγκών.
Η βιβλιογραφία επισημαίνει ότι η σημαντική μείωση της πρόσληψης τροφής κατά τη χρήση αυτών των θεραπειών κάνει ακόμη πιο απαραίτητη την προσοχή στην ποιότητα και στην επάρκεια της διατροφής.
Μικρά, οργανωμένα γεύματα μπορούν να βοηθήσουν αρκετούς ασθενείς, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι όλοι χρειάζεται να ακολουθούν το ίδιο πρόγραμμα. Το κατάλληλο πλάνο πρέπει να προσαρμόζεται στη θεραπεία, στις παρενέργειες, στον διαβήτη και στις υπόλοιπες παθήσεις.
3. Έχεις σταματήσει να κινείσαι επειδή πιστεύεις ότι «το φάρμακο τα κάνει όλα»
Η πτώση του αριθμού στη ζυγαριά δεν είναι ο μοναδικός στόχος. Σημασία έχει και το είδος του βάρους που χάνεται, καθώς και η διατήρηση της δύναμης και της λειτουργικότητας του σώματος.
Η πλήρης απουσία φυσικής δραστηριότητας μπορεί να δυσκολέψει τη διατήρηση του μυϊκού ιστού. Η συστηματική κίνηση και ιδιαίτερα οι ασκήσεις ενδυνάμωσης θεωρούνται σημαντικές κατά την απώλεια βάρους, αν και το πρόγραμμα πρέπει να σχεδιάζεται ανάλογα με την ηλικία, τη φυσική κατάσταση και τα προβλήματα υγείας κάθε ανθρώπου.
Το καθημερινό περπάτημα αποτελεί μια απλή αρχή. Για όσους μπορούν να γυμναστούν με ασφάλεια, η προπόνηση με αντιστάσεις δύο ή περισσότερες φορές την εβδομάδα μπορεί να ενταχθεί σε ένα οργανωμένο πρόγραμμα, έπειτα από συνεννόηση με τον γιατρό ή έναν κατάλληλα καταρτισμένο επαγγελματία.
Μην αλλάξεις μόνος σου τη δόση
Η στασιμότητα του βάρους δεν αντιμετωπίζεται με αυθαίρετη αύξηση της δόσης, διπλή ένεση ή διακοπή της αγωγής. Τέτοιες αποφάσεις ανήκουν αποκλειστικά στον θεράποντα γιατρό.
Η ναυτία, ο εμετός και η διάρροια συγκαταλέγονται στις γνωστές γαστρεντερικές ανεπιθύμητες ενέργειες. Ειδικά όταν επιμένουν, μπορεί να προκαλέσουν αφυδάτωση και να χρειάζονται άμεση επικοινωνία με γιατρό.
Ιατρική αξιολόγηση απαιτείται επίσης όταν υπάρχει έντονος ή επίμονος πόνος στην κοιλιά, αδυναμία λήψης υγρών, λιποθυμική τάση ή άλλη σοβαρή και ασυνήθιστη ενόχληση.
Δεν υπάρχει «φυσικό Ozempic»
Τρόφιμα και καθημερινές συνήθειες μπορούν να βοηθήσουν στη ρύθμιση της όρεξης και στη συνολική υγεία, αλλά κανένα ρόφημα, βότανο ή συμπλήρωμα δεν αποτελεί «φυσικό Ozempic» ούτε μπορεί να θεωρηθεί ισοδύναμο με μια εγκεκριμένη φαρμακευτική θεραπεία.
Η πραγματική πρόοδος στη διαχείριση του βάρους βασίζεται σε έναν συνδυασμό: σωστή ένδειξη για τη χορήγηση του φαρμάκου, τακτική ιατρική παρακολούθηση, επαρκής διατροφή, κίνηση και ρεαλιστικές προσδοκίες.
Το φάρμακο μπορεί να είναι ισχυρό εργαλείο. Δεν είναι, όμως, αυτόματος πιλότος.
