Νέα παρέμβαση στην αγορά των βραχυχρόνιων μισθώσεων εξετάζει η κυβέρνηση, με βασικό σενάριο την παράταση και πιθανή γεωγραφική επέκταση της αναστολής νέων εγγραφών στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής.
Στόχος είναι να περιοριστεί η περαιτέρω μετατροπή κατοικιών σε καταλύματα τύπου Airbnb και να αυξηθεί η προσφορά ακινήτων για μακροχρόνια μίσθωση, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου το στεγαστικό πρόβλημα έχει οξυνθεί.
Οι αποφάσεις για το 2027 δεν έχουν ακόμη «κλειδώσει». Το οικονομικό επιτελείο αναμένεται να αξιολογήσει τα δεδομένα ανά περιοχή, προτού καταρτίσει τον νέο χάρτη των περιορισμών.
Ποιες περιοχές βρίσκονται στο επίκεντρο
Το μέτρο εφαρμόζεται ήδη στην 1η, τη 2η και την 3η Δημοτική Κοινότητα του Δήμου Αθηναίων, δηλαδή σε μεγάλο τμήμα του κέντρου της πρωτεύουσας. Η αρχική απαγόρευση πρώτης εγγραφής θεσπίστηκε για το 2025 και στη συνέχεια παρατάθηκε.
Στον ίδιο χάρτη προστέθηκε και η Α΄ Δημοτική Κοινότητα Θεσσαλονίκης. Από την 1η Ιουλίου έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 απαγορεύεται εκεί η πρώτη εγγραφή ακινήτου στο σχετικό Μητρώο, όπως προβλέπει ο νόμος 5313/2026. Η ζώνη περιλαμβάνει το ιστορικό και εμπορικό κέντρο της πόλης.
Ενόψει του 2027, στο μικροσκόπιο αναμένεται να μπουν και άλλες τουριστικά επιβαρυμένες περιοχές. Ωστόσο, μέχρι να εκδοθούν οι επίσημες αποφάσεις, δεν υπάρχει οριστική λίστα νέων δήμων ή γειτονιών.
Για την επιλογή τους θα εξεταστούν, μεταξύ άλλων:
- Η αναλογία των βραχυχρόνιων μισθώσεων προς το συνολικό οικιστικό απόθεμα.
- Η διαθεσιμότητα κατοικιών για μακροχρόνια μίσθωση.
- Η εξέλιξη των ζητούμενων ενοικίων.
- Οι στεγαστικές ανάγκες μόνιμων κατοίκων, εργαζομένων και φοιτητών.
- Η ένταση της τουριστικής δραστηριότητας.
Ποια ακίνητα επηρεάζονται
Το «μπλόκο» αφορά κατά κανόνα την πρώτη εγγραφή ενός ακινήτου στο Μητρώο Ακινήτων Βραχυχρόνιας Διαμονής και, επομένως, την έκδοση νέου Αριθμού Μητρώου Ακινήτου.
Αυτό σημαίνει ότι τα καταλύματα που λειτουργούν ήδη νόμιμα και διαθέτουν ενεργό ΑΜΑ δεν παύουν αυτομάτως να λειτουργούν. Αντίθετα, ένας ιδιοκτήτης που σχεδιάζει να διαθέσει τώρα για πρώτη φορά το ακίνητό του μέσω ψηφιακής πλατφόρμας θα πρέπει να ελέγξει εάν αυτό βρίσκεται σε ζώνη όπου ισχύει αναστολή.
Στην περίπτωση της Α΄ Δημοτικής Κοινότητας Θεσσαλονίκης, η παραβίαση του περιορισμού επισύρει διοικητικό πρόστιμο ίσο με το 50% του εισοδήματος που αποκτήθηκε από τη μη νόμιμη βραχυχρόνια μίσθωση, με κατώτατο όριο τις 20.000 ευρώ. Με λίγα λόγια, το «ας το ανεβάσω και βλέπουμε» μπορεί να αποδειχθεί εξαιρετικά ακριβό.
Γιατί μπαίνει νέο «φρένο»
Η ταχεία εξάπλωση των βραχυχρόνιων μισθώσεων έχει περιορίσει σε αρκετές περιοχές τον αριθμό των σπιτιών που διατίθενται σε μόνιμους κατοίκους. Το πρόβλημα είναι εντονότερο στα κέντρα μεγάλων πόλεων, σε νησιά και σε προορισμούς με υψηλή τουριστική ζήτηση.
Με την αναστολή νέων εγγραφών, η κυβέρνηση επιδιώκει να ανακόψει την περαιτέρω συρρίκνωση της προσφοράς και να δημιουργήσει περιθώριο επιστροφής κατοικιών στη μακροχρόνια αγορά.
Το εάν το μέτρο θα οδηγήσει πράγματι σε χαμηλότερα ενοίκια παραμένει ανοιχτό. Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από τη διάρκειά του, τις περιοχές που θα καλύψει, τους ελέγχους, αλλά και τα φορολογικά κίνητρα προς τους ιδιοκτήτες.
Σε κάθε περίπτωση, η παράταση των περιορισμών για το 2027 παραμένει προς το παρόν υπό εξέταση. Μέχρι την έκδοση του νέου θεσμικού πλαισίου, Αθήνα και Θεσσαλονίκη αποτελούν τις επιβεβαιωμένες «κόκκινες» ζώνες, ενώ οποιαδήποτε αναφορά σε πρόσθετες περιοχές πρέπει να αντιμετωπίζεται ως σενάριο και όχι ως τελική απόφαση.
