Αυξημένη επαγρύπνηση απαιτείται κατά τους θερινούς και φθινοπωρινούς μήνες για τον ιό του Δυτικού Νείλου, ο οποίος μεταδίδεται στον άνθρωπο κυρίως μέσω του τσιμπήματος μολυσμένων κοινών κουνουπιών.
Το γεγονός ότι κάποιος δέχθηκε τσίμπημα δεν σημαίνει αυτομάτως ότι μολύνθηκε. Ακόμη και όταν υπάρξει μόλυνση, οι περισσότεροι άνθρωποι δεν παρουσιάζουν κανένα σύμπτωμα. Σε μικρότερο ποσοστό εκδηλώνεται ήπια εμπύρετη νόσος, ενώ λιγότερο από το 1% των μολυνθέντων αναπτύσσει σοβαρή λοίμωξη με προσβολή του κεντρικού νευρικού συστήματος.
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, περίπου το 75%-80% των ανθρώπων που μολύνονται παραμένει ασυμπτωματικό. Τα συμπτώματα, όταν εκδηλωθούν, εμφανίζονται συνήθως δύο έως έξι ημέρες μετά το τσίμπημα, αλλά το χρονικό διάστημα μπορεί να φτάσει έως τις 14 ημέρες. Στα ανοσοκατεσταλμένα άτομα η εκδήλωσή τους ενδέχεται να καθυστερήσει περισσότερο.
Πώς εκδηλώνεται η ήπια νόσος
Περίπου το 20%-25% των ανθρώπων που μολύνονται παρουσιάζει ήπια νόσο, γνωστή και ως πυρετό του Δυτικού Νείλου. Η κλινική εικόνα θυμίζει συχνά γρίπη ή άλλη οξεία ιογενή λοίμωξη.
Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:
- Πυρετός και πονοκέφαλος
- Έντονη κόπωση ή καταβολή
- Γενικευμένη αδυναμία
- Ρίγος
- Μυϊκοί πόνοι
- Πόνοι στις αρθρώσεις
- Πόνος πίσω από τα μάτια
- Διόγκωση των λεμφαδένων
Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί επίσης να παρουσιαστούν ναυτία, έμετος, διάρροια, απώλεια όρεξης ή παροδικό εξάνθημα στον κορμό και στα άκρα.
Οι περισσότεροι άνθρωποι με ήπια λοίμωξη αναρρώνουν πλήρως. Ωστόσο, η κόπωση και η αδυναμία ενδέχεται να επιμείνουν για αρκετές εβδομάδες ή ακόμη και μήνες.
Τα συμπτώματα της σοβαρής νόσησης
Λιγότερο από το 1% των μολυνθέντων αναπτύσσει τη λεγόμενη νευροδιεισδυτική νόσο. Σε αυτή την περίπτωση ο ιός προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα και μπορεί να προκαλέσει εγκεφαλίτιδα, μηνιγγίτιδα, μηνιγγοεγκεφαλίτιδα ή, σπανιότερα, οξεία χαλαρή παράλυση.
Τα προειδοποιητικά συμπτώματα περιλαμβάνουν:
- Υψηλό πυρετό
- Έντονο πονοκέφαλο
- Δυσκαμψία στον αυχένα
- Υπνηλία ή λήθαργο
- Νοητική σύγχυση και αποπροσανατολισμό
- Αλλαγές στη συμπεριφορά
- Τρέμουλο ή άλλες κινητικές διαταραχές
- Σπασμούς
- Μυϊκή αδυναμία
- Μούδιασμα
- Διαταραχές στην όραση
- Δυσκολία στην ομιλία ή την κατάποση
- Παράλυση
- Απώλεια συνείδησης ή κώμα
Η σοβαρή μορφή απαιτεί νοσηλεία. Η ανάρρωση μπορεί να διαρκέσει εβδομάδες ή μήνες, ενώ ορισμένοι ασθενείς παρουσιάζουν μόνιμες νευρολογικές επιπλοκές. Σύμφωνα με τα CDC, περίπου ένας στους δέκα ασθενείς που αναπτύσσουν σοβαρή νόσο με προσβολή του νευρικού συστήματος καταλήγει.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Οποιοσδήποτε μολυνθεί μπορεί να νοσήσει σοβαρά, όμως ο κίνδυνος αυξάνεται με την ηλικία. Τα άτομα ηλικίας 65 ετών και άνω έχουν περίπου τριπλάσια πιθανότητα να εμφανίσουν νευρολογική νόσο σε σύγκριση με τους νεότερους.
Στις ευπαθείς ομάδες ανήκουν επίσης:
- Άτομα με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα
- Μεταμοσχευμένοι ασθενείς
- Ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπεία για καρκίνο
- Άτομα που λαμβάνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα
- Πάσχοντες από σακχαρώδη διαβήτη
- Άτομα με υπέρταση
- Νεφροπαθείς
- Ασθενείς με άλλα σοβαρά χρόνια νοσήματα
Πότε απαιτείται άμεση επικοινωνία με γιατρό
Υψηλός πυρετός, δυσκαμψία στον αυχένα, μυϊκή αδυναμία, σύγχυση, αποπροσανατολισμός, τρέμουλο ή σπασμοί μετά από πιθανή έκθεση σε κουνούπια χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.
Η διάγνωση δεν μπορεί να γίνει μόνο από τα συμπτώματα, καθώς αυτά μοιάζουν με εκείνα πολλών άλλων λοιμώξεων. Απαιτείται αξιολόγηση από γιατρό και, όταν κρίνεται αναγκαίο, εργαστηριακός έλεγχος.
Δεν υπάρχει ειδικό αντιικό φάρμακο ή εγκεκριμένο εμβόλιο για τον άνθρωπο κατά του ιού του Δυτικού Νείλου. Η θεραπεία είναι υποστηρικτική, ενώ η αποτελεσματικότερη άμυνα παραμένει η πρόληψη των τσιμπημάτων από κουνούπια.
