Στο Τελ Αβίβ υπογράφεται σήμερα η συμφωνία για την ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα», του νέου πολυεπίπεδου συστήματος αεράμυνας της Ελλάδας, το οποίο αποτελεί βασικό τμήμα του αμυντικού σχεδιασμού της «Ατζέντας 2030».
Η συμφωνία προβλέπει την προμήθεια και διασύνδεση διαφορετικών συστημάτων ισραηλινής τεχνολογίας, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου δικτύου προστασίας απέναντι σε αεροσκάφη, πυραύλους, μη επανδρωμένα αεροσκάφη και άλλες σύγχρονες εναέριες απειλές.
Σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η ανάπτυξη των συστημάτων στην Ελλάδα αναμένεται να ολοκληρωθεί εντός 28 μηνών. Βασική προϋπόθεση είναι η πλήρης διαλειτουργικότητά τους τόσο μεταξύ τους όσο και με τα σύγχρονα οπλικά μέσα που διαθέτουν οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις.
Σύνδεση με τα νέα ελληνικά οπλικά συστήματα
Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» δεν αντιμετωπίζεται ως ένα μεμονωμένο αντιαεροπορικό σύστημα, αλλά ως δίκτυο αισθητήρων, ραντάρ, κέντρων διοίκησης και πυραυλικών μέσων διαφορετικής εμβέλειας.
Στον σχεδιασμό προβλέπεται η διασύνδεσή της με τις φρεγάτες Belharra, τα μαχητικά Rafale και F-16 Viper, το πυραυλικό σύστημα PULS και τις υπάρχουσες συστοιχίες Patriot.
Στόχος είναι η εικόνα που συλλέγεται από κάθε αισθητήρα να μπορεί να αξιοποιείται από το σύνολο του δικτύου, επιτρέποντας ταχύτερο εντοπισμό, αξιολόγηση και αντιμετώπιση μιας απειλής.
Η αποτελεσματικότητα ενός σύγχρονου αντιαεροπορικού θόλου, άλλωστε, δεν εξαρτάται μόνο από την εμβέλεια των πυραύλων του. Κρίνονται επίσης η έγκαιρη προειδοποίηση, η ταχύτητα ανταλλαγής δεδομένων και η δυνατότητα επιλογής του καταλληλότερου μέσου αναχαίτισης.
Τα τέσσερα βασικά ισραηλινά συστήματα
Ο σχεδιασμός της «Ασπίδας του Αχιλλέα» βασίζεται σε τέσσερα κύρια ισραηλινά συστήματα, τα οποία αναλαμβάνουν διαφορετικούς ρόλους και καλύπτουν διαδοχικά επίπεδα αεράμυνας.
Το David’s Sling, γνωστό και ως «Σφεντόνα του Δαβίδ», προορίζεται να ενισχύσει, μαζί με τους Patriot, την άμυνα μεγάλης εμβέλειας. Ανάλογα με τη διαμόρφωση και τον αναχαιτιστή, η επιχειρησιακή εμβέλειά του μπορεί να φθάσει έως περίπου 150 χιλιόμετρα.
Το Barak MX αποτελεί ένα αρθρωτό σύστημα, ικανό να χρησιμοποιεί διαφορετικούς τύπους πυραύλων. Η εμβέλειά του μπορεί να κυμαίνεται από περίπου 35 έως 150 χιλιόμετρα, ανάλογα με την έκδοση του αναχαιτιστή που θα επιλεγεί. Αντίστοιχο σύστημα έχει ήδη αποκτήσει και η Κυπριακή Δημοκρατία.
Για την προστασία μικρότερων αποστάσεων και κρίσιμων σημείων προβλέπεται η χρήση του Spyder, σε συνδυασμό με τους υφιστάμενους πυραύλους Hawk. Η εμβέλεια του Spyder, ανάλογα με την έκδοση και τη διαμόρφωσή του, μπορεί να φθάσει περίπου τα 50 χιλιόμετρα.
Κομβικό ρόλο στο δίκτυο θα έχει το ELM-2084, ένα σύγχρονο ραντάρ τεχνολογίας AESA ηλεκτρονικής σάρωσης. Το ραντάρ θα εντοπίζει και θα παρακολουθεί πολλαπλούς στόχους, μεταδίδοντας τα σχετικά δεδομένα στα κέντρα διοίκησης και στα διαθέσιμα μέσα αναχαίτισης.
Το ελληνικό σύστημα «Κένταυρος»
Η νέα αρχιτεκτονική δεν θα περιορίζεται στην εκτόξευση πυραύλων. Θα περιλαμβάνει και δυνατότητες ηλεκτρονικού πολέμου για τον εντοπισμό, την παρεμβολή και την εξουδετέρωση εχθρικών συστημάτων, ιδιαίτερα μη επανδρωμένων αεροσκαφών.
Σε αυτό το επίπεδο προβλέπεται να ενταχθεί ο ελληνικής ανάπτυξης «Κένταυρος», ο οποίος έχει ήδη υποβληθεί σε επιχειρησιακές δοκιμές και έχει επιτύχει διασύνδεση με άλλα συστήματα.
Η συμμετοχή ελληνικών τεχνολογικών λύσεων αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς το ζητούμενο δεν είναι μόνο η αγορά έτοιμων οπλικών μέσων, αλλά και η ενίσχυση της εγχώριας αμυντικής βιομηχανίας, της τεχνικής υποστήριξης και της δυνατότητας μελλοντικών αναβαθμίσεων.
Ένα σύνθετο στοίχημα 28 μηνών
Η συμφωνία αποτελεί την αφετηρία ενός απαιτητικού προγράμματος. Μέσα στους επόμενους 28 μήνες θα πρέπει να ολοκληρωθούν η παράδοση και εγκατάσταση των συστημάτων, η διασύνδεσή τους με τις υφιστάμενες υποδομές, η εκπαίδευση του προσωπικού και οι απαραίτητες επιχειρησιακές δοκιμές.
Το κρίσιμο τεστ δεν θα είναι απλώς αν κάθε σύστημα λειτουργεί αυτόνομα, αλλά αν όλα μπορούν να συνεργάζονται σε πραγματικό χρόνο, μέσα σε ένα ασφαλές και ανθεκτικό δίκτυο διοίκησης και ελέγχου.
Με την «Ασπίδα του Αχιλλέα», η Ελλάδα επιδιώκει να περάσει από την αποσπασματική λειτουργία διαφορετικών αντιαεροπορικών μέσων σε μια ενιαία πολυεπίπεδη αρχιτεκτονική. Η επιτυχία του εγχειρήματος, ωστόσο, θα κριθεί στην πράξη: στη διαλειτουργικότητα, στη διαθεσιμότητα των συστημάτων, στην επάρκεια των πυρομαχικών και στη δυνατότητα διαρκούς τεχνικής υποστήριξής τους.
