Ένα ευρύ πακέτο περίπου 30 οικονομικών και κοινωνικών παρεμβάσεων, με σταδιακή εφαρμογή έως το 2029, παρουσίασε από το βήμα της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης.
Στο επίκεντρο βρίσκονται η ενίσχυση μισθών και συντάξεων, οι φοροελαφρύνσεις για οικογένειες, ελεύθερους επαγγελματίες, επιχειρήσεις και αγρότες, καθώς και νέα μέτρα για τη στέγαση και το ενεργειακό κόστος.
Από το σύνολο των εξαγγελιών ξεχωρίζουν 12 βασικές παρεμβάσεις με σημαντικό δημοσιονομικό και κοινωνικό αποτύπωμα. Ορισμένα μέτρα έχουν συγκεκριμένη ημερομηνία έναρξης, ενώ άλλα αποτελούν στόχους για την επόμενη τριετία και θα χρειαστούν περαιτέρω νομοθετική και τεχνική εξειδίκευση.
1. Κατώτατος μισθός στα 1.000 ευρώ
Ο κατώτατος μισθός θα αυξηθεί σταδιακά, με κυβερνητικό στόχο να φτάσει τα 1.000 ευρώ μέσα στους επόμενους 15 μήνες.
Η επόμενη αύξηση προγραμματίζεται για την 1η Απριλίου 2027 και θα επηρεάσει τις αποδοχές στον ιδιωτικό τομέα, τις τριετίες και σειρά επιδομάτων που συνδέονται με τον κατώτατο μισθό. Αντίστοιχη οριζόντια αύξηση προβλέπεται για τους δημοσίους υπαλλήλους.
2. Επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ στο Δημόσιο
Από τον Δεκέμβριο του 2027 προβλέπεται η καταβολή επιδόματος Χριστουγέννων ύψους 500 ευρώ στους δημοσίους υπαλλήλους.
Η παρέμβαση επαναφέρει ένα μέρος της πρόσθετης ετήσιας ενίσχυσης που είχε καταργηθεί κατά τη μνημονιακή περίοδο, χωρίς να συνιστά πλήρη επαναφορά του παλαιού 13ου μισθού.
3. Ετήσια ενίσχυση 400 ευρώ στους συνταξιούχους
Η ετήσια οικονομική ενίσχυση για τους συνταξιούχους αυξάνεται στα 400 ευρώ και διευρύνεται, ώστε να καλύπτει τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών που πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις.
Η καταβολή προγραμματίζεται για τις 30 Νοεμβρίου 2026. Την ίδια ημέρα αναμένεται να ενισχυθούν άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστοι υπερήλικες.
4. Μηδενικός φόρος για τρίτεκνους
Για φορολογουμένους με τρία εξαρτώμενα παιδιά προβλέπεται μηδενικός φόρος εισοδήματος για αποδοχές έως 20.000 ευρώ.
Η νέα φορολογική μεταχείριση θα εφαρμοστεί από το φορολογικό έτος 2027, προσφέροντας μεγαλύτερη ελάφρυνση στις τρίτεκνες οικογένειες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα.
5. Φοροαπαλλαγή για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες
Μηδενικός συντελεστής φόρου εισοδήματος προβλέπεται και για τους κατά κύριο επάγγελμα αγρότες με εισόδημα έως 20.000 ευρώ.
Το δημοσιονομικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται σε 87 εκατ. ευρώ. Παράλληλα, από την 1η Νοεμβρίου 2026 προγραμματίζεται η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στο αγροτικό πετρέλαιο απευθείας στην αντλία, μέσω νέου συστήματος.
6. Σταδιακή κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος
Το τέλος επιτηδεύματος για τις επιχειρήσεις θα καταργηθεί σταδιακά. Η πρώτη φάση προβλέπεται να εφαρμοστεί το 2027 για τις επιχειρήσεις στην περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, με εκτιμώμενο κόστος 82 εκατ. ευρώ.
Για τις επιχειρήσεις της Αττικής, η πλήρης κατάργηση τοποθετείται χρονικά στο 2029.
7. Αλλαγές στα τεκμήρια των ελεύθερων επαγγελματιών
Το καθεστώς τεκμαρτής φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών τροποποιείται, με τους συνεπείς φορολογουμένους να απαλλάσσονται από προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και το μισθολογικό κόστος.
Η έκπτωση κατά 50% επεκτείνεται σε οικισμούς με πληθυσμό έως 2.000 κατοίκους, ενώ προβλέπονται ειδικές ρυθμίσεις για τους επαγγελματίες οδηγούς ταξί.
8. Μείωση της προκαταβολής φόρου των επιχειρήσεων
Από το φορολογικό έτος 2028 σχεδιάζεται σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου για τα νομικά πρόσωπα.
Η προκαταβολή θα περιορίζεται κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες τον χρόνο, μέχρι να φτάσει στο 50%. Στόχος είναι να ενισχυθεί η ρευστότητα των επιχειρήσεων και να περιοριστεί η προπληρωμή φόρου για εισόδημα που δεν έχει ακόμη αποκτηθεί.
9. Νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου 3»
Το στεγαστικό πακέτο περιλαμβάνει το πρόγραμμα «Σπίτι μου 3», συνολικού ύψους 2 δισ. ευρώ, το οποίο αναμένεται να αρχίσει τον Ιανουάριο του 2027.
Βασικός στόχος είναι η διευκόλυνση της αγοράς πρώτης κατοικίας. Τα εισοδηματικά και ηλικιακά κριτήρια, οι όροι των δανείων και ο αριθμός των δικαιούχων αναμένεται να καθοριστούν κατά την εξειδίκευση του προγράμματος.
10. Επενδυτικός «κουμπαράς» για κάθε νεογέννητο
Από τον Ιανουάριο του 2027 σχεδιάζεται να τεθεί σε εφαρμογή ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά», ένας ειδικός επενδυτικός λογαριασμός για παιδιά ηλικίας έως δύο ετών.
Σύμφωνα με την εξαγγελία, το κράτος θα ενισχύει τις καταθέσεις των γονέων, ώστε έως την ενηλικίωση του παιδιού να μπορεί να δημιουργηθεί ένα σημαντικό κεφάλαιο. Το τελικό ποσό θα εξαρτάται από τις ετήσιες καταβολές, την κρατική συμμετοχή και τις αποδόσεις του λογαριασμού.
11. Στόχος μείωσης της τιμής του ρεύματος κατά 30%
Η κυβέρνηση έθεσε ως στόχο τη μείωση της χονδρικής τιμής ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% έως το 2029.
Δεν πρόκειται για άμεση οριζόντια έκπτωση στους λογαριασμούς. Η επίτευξη του στόχου θα στηριχθεί στην ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας, στις ηλεκτρικές διασυνδέσεις των νησιών, στην αποθήκευση και στα προγράμματα εξοικονόμησης.
Από την 1η Ιανουαρίου 2027 προβλέπεται, πάντως, συγκεκριμένη μείωση των χρεώσεων Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας για τις οικιακές παροχές, από 6,9 σε 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα.
12. Τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων
Τα αναπηρικά επιδόματα θα συνδέονται από το 2027 με την εξέλιξη του πληθωρισμού.
Μέσω της τιμαριθμοποίησης επιδιώκεται να προστατεύεται η πραγματική αξία των ενισχύσεων από την αύξηση του κόστους ζωής. Ο ακριβής μηχανισμός αναπροσαρμογής αναμένεται να καθοριστεί νομοθετικά.
Το χρονοδιάγραμμα εφαρμογής
Σεπτέμβριος 2026
Στις 25 Σεπτεμβρίου προβλέπεται η καταβολή διπλού ενοικίου σε γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς, αναδρομικά για το φορολογικό έτος 2024.
Νοέμβριος 2026
Την 1η Νοεμβρίου αρχίζει η επιστροφή του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στους αγρότες απευθείας στην αντλία.
Στις 30 Νοεμβρίου προγραμματίζονται:
- η επιστροφή ενοικίου,
- το διπλό ενοίκιο για γιατρούς, νοσηλευτές και εκπαιδευτικούς για το φορολογικό έτος 2025,
- και η καταβολή των 400 ευρώ σε δικαιούχους συνταξιούχους, άτομα με αναπηρία και ανασφάλιστους υπερήλικες.
Ιανουάριος 2027
Από την 1η Ιανουαρίου τίθενται στον κυβερνητικό σχεδιασμό:
- ο μηδενικός φόρος για τρίτεκνους με εισόδημα έως 20.000 ευρώ,
- η τιμαριθμοποίηση των αναπηρικών επιδομάτων,
- η μείωση των ΥΚΩ από 6,9 σε 3,45 ευρώ ανά μεγαβατώρα,
- ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά»,
- και η έναρξη του προγράμματος «Σπίτι μου 3».
Μάρτιος 2027
Με την έκδοση των εκκαθαριστικών του ΕΝΦΙΑ προγραμματίζεται η κατάργηση του φόρου για ακίνητα σε οικισμούς έως 2.000 κατοίκους.
Για τη Δυτική Μακεδονία το πληθυσμιακό όριο αυξάνεται στους 2.200 κατοίκους.
Απρίλιος 2027
Από την 1η Απριλίου προβλέπονται:
- νέα αύξηση του κατώτατου μισθού,
- αντίστοιχη οριζόντια αύξηση στις αποδοχές των δημοσίων υπαλλήλων,
- αναπροσαρμογή τριετιών και επιδομάτων,
- και μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων στον ιδιωτικό τομέα κατά 0,5 ποσοστιαία μονάδα.
Φορολογικές δηλώσεις του 2027
Από τα μέσα Μαρτίου έως τα μέσα Ιουλίου αναμένεται να ενεργοποιηθεί πακέτο φορολογικών μειώσεων συνολικού ύψους 884 εκατ. ευρώ.
Σε αυτό περιλαμβάνονται:
- φοροελαφρύνσεις 402 εκατ. ευρώ για ελεύθερους επαγγελματίες και αγρότες,
- αλλαγές στα τεκμήρια κόστους 170 εκατ. ευρώ,
- κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στην περιφέρεια και τη Θεσσαλονίκη, κόστους 82 εκατ. ευρώ,
- νέος ενδιάμεσος συντελεστής 25% για τα εισοδήματα από ακίνητα, με κόστος 90 εκατ. ευρώ,
- φοροαπαλλαγές 43 εκατ. ευρώ για ιδρύματα και κληροδοτήματα,
- μηδενικός φόρος για κατά κύριο επάγγελμα αγρότες, κόστους 87 εκατ. ευρώ,
- και αλλαγή στον υπολογισμό του εισοδήματος εξαρτώμενων τέκνων που λαμβάνουν σύνταξη λόγω θανάτου, κόστους 10 εκατ. ευρώ.
Από το 2028 έως το 2029
Το 2028 αναμένεται να ξεκινήσει η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου για τις επιχειρήσεις.
Έως το 2029 το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει την ολοκλήρωση της κατάργησης του τέλους επιτηδεύματος και στην Αττική, καθώς και την επιδίωξη μείωσης της χονδρικής τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30%.
Το πραγματικό όφελος για πολίτες και επιχειρήσεις θα εξαρτηθεί από τις τελικές διατάξεις, τα κριτήρια κάθε μέτρου και την τήρηση του χρονοδιαγράμματος. Οι εξαγγελίες χαράζουν τον οδικό χάρτη· η εφαρμογή τους θα είναι εκείνη που θα κρίνει το τελικό αποτύπωμα στην οικονομία και στο διαθέσιμο εισόδημα.
