Είκοσι επτά χρόνια συμπληρώνονται από την αεροπορική τραγωδία της 14ης Σεπτεμβρίου 1999, όταν το πρωθυπουργικό Falcon που μετέφερε ελληνική κυβερνητική αποστολή στο Βουκουρέστι παρουσίασε ανεξέλεγκτες κατακόρυφες ταλαντώσεις λίγο πριν από την προσγείωσή του.
Μέσα σε μόλις 24 δευτερόλεπτα, επτά άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους. Ανάμεσά τους ήταν ο τότε αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιάννος Κρανιδιώτης και ο 23χρονος γιος του, Νικόλας.
Το αεροσκάφος κατάφερε τελικά να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο Οτοπένι της ρουμανικής πρωτεύουσας και εξωτερικά δεν έφερε εκτεταμένες ζημιές. Στο εσωτερικό του, όμως, είχε ήδη συντελεστεί μία από τις πιο ασυνήθιστες αεροπορικές τραγωδίες που συνδέθηκαν με ελληνική κυβερνητική αποστολή.
Η μοιραία πτήση προς το Βουκουρέστι
Το Falcon είχε απογειωθεί από την Αθήνα με προορισμό τη Ρουμανία. Ο Γιάννος Κρανιδιώτης επρόκειτο να συμμετάσχει στη Διαβαλκανική Διάσκεψη υπουργών Εξωτερικών.
Λίγο πριν από την άφιξη στο Βουκουρέστι και ενώ το αεροσκάφος βρισκόταν στη διαδικασία καθόδου, άρχισε να χάνει και να ανακτά απότομα ύψος. Οι βίαιες μεταβολές προκάλεσαν χάος στην καμπίνα.
Οι επιβάτες που δεν φορούσαν ζώνες εκτινάχθηκαν από τις θέσεις τους και προσέκρουσαν στην οροφή, στα τοιχώματα, στο δάπεδο και στον εξοπλισμό του αεροσκάφους. Η ακολουθία των ακραίων κινήσεων διήρκεσε ελάχιστα, αλλά ήταν αρκετή για να προκαλέσει θανάσιμους και σοβαρούς τραυματισμούς.
Τα επτά θύματα
Στην τραγωδία έχασαν τη ζωή τους:
- Ο αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών Γιάννος Κρανιδιώτης
- Ο 23χρονος γιος του, Νικόλας Κρανιδιώτης
- Οι δημοσιογράφοι της ΕΡΤ Δημήτρης Πανταζόπουλος και Νίνα Ασημακοπούλου
- Ο εικονολήπτης της ΕΡΤ Παναγιώτης Πούλος
- Ο αστυνομικός της προσωπικής ασφάλειας του υπουργού Νίκος Ασημακόπουλος
- Ο μηχανικός του αεροσκάφους Μιχάλης Παπαδόπουλος
Η ΕΡΤ έχει διατηρήσει στο αρχείο της αφιερώματα και οπτικοακουστικό υλικό για το δυστύχημα και τους ανθρώπους της που χάθηκαν εκείνο το βράδυ.
Τεχνική δυσλειτουργία και ανθρώπινοι χειρισμοί
Η διερεύνηση του δυστυχήματος στράφηκε στη λειτουργία του αυτόματου πιλότου, στους χειρισμούς του πληρώματος και στην τήρηση των κανόνων ασφαλείας κατά την κάθοδο.
Στην έκθεση των ρουμανικών Αρχών, η οποία δημοσιοποιήθηκε το 2000, καταγράφονταν ως καθοριστικοί παράγοντες οι χειρισμοί του κυβερνήτη και του συγκυβερνήτη σε σχέση με το σύστημα αυτόματης πτήσης, οι οδηγίες αντιμετώπισης ανάλογων περιστατικών σε υψηλές ταχύτητες και το γεγονός ότι επιβάτες δεν φορούσαν ζώνες ασφαλείας.
Στο πόρισμα περιλαμβάνονταν επίσης συστάσεις προς τους αρμόδιους ελληνικούς φορείς για τις διαδικασίες συντήρησης του αεροσκάφους και την αυστηρότερη εφαρμογή των κανονισμών χρήσης ζώνης.
Η υπόθεση απασχόλησε επί χρόνια και την ελληνική Δικαιοσύνη, τόσο ως προς τις ποινικές ευθύνες όσο και ως προς τις αποζημιώσεις των οικογενειών των θυμάτων.
Ποιος ήταν ο Γιάννος Κρανιδιώτης
Ο Γιάννος Κρανιδιώτης γεννήθηκε στη Λευκωσία στις 25 Σεπτεμβρίου 1947. Ήταν γιος του διπλωμάτη, ποιητή και συγγραφέα Νίκου Κρανιδιώτη και σπούδασε Νομικά στο Πανεπιστήμιο Αθηνών. Συνέχισε με μεταπτυχιακές σπουδές στις Διεθνείς Σχέσεις στο Χάρβαρντ και στο Πανεπιστήμιο του Σάσεξ.
Εντάχθηκε στο ΠΑΣΟΚ το 1976 και διαδραμάτισε σημαντικό ρόλο στη διαμόρφωση της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής, με ιδιαίτερη ενασχόληση με το Κυπριακό και την ευρωπαϊκή πορεία της Κύπρου.
Υπηρέτησε ως σύμβουλος του Ανδρέα Παπανδρέου, ειδικός και γενικός γραμματέας του υπουργείου Εξωτερικών, υφυπουργός Εξωτερικών και ευρωβουλευτής. Τον Φεβρουάριο του 1999 ανέλαβε αναπληρωτής υπουργός Εξωτερικών, θέση στην οποία παρέμεινε μέχρι τον θάνατό του.
Η διπλωματική του δράση συνδέθηκε στενά με τη στρατηγική ένταξης της Κυπριακής Δημοκρατίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Χρόνια μετά την απώλειά του, η πολιτική του παρακαταθήκη εξακολουθεί να μνημονεύεται ως σημαντικό κεφάλαιο για τον ελληνισμό και το Κυπριακό.
Η 14η Σεπτεμβρίου παραμένει ημέρα μνήμης όχι μόνο για τον Γιάννο Κρανιδιώτη, αλλά και για τους άλλους έξι ανθρώπους που χάθηκαν στην ίδια πτήση — μέσα σε 24 δευτερόλεπτα που έμειναν χαραγμένα στην ελληνική ιστορία.
