Νέο μοντέλο στρατιωτικής θητείας, με γεωγραφική τοποθέτηση των οπλιτών βάσει της καταγωγής και του τόπου μόνιμης διαμονής τους, παρουσίασε ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης, κατά την 3η Σύνοδο Άμυνας της Πράγας.
Ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ συμμετείχε ως ομιλητής στη θεματική ενότητα «Rethinking Military Mobilisation in Europe», αναπτύσσοντας τις αλλαγές που προωθεί η Ελλάδα στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030» και της αναδιάρθρωσης της στρατιωτικής θητείας.
Στη Σύνοδο, η οποία διοργανώθηκε από το Διεθνές Ινστιτούτο Στρατηγικών Μελετών (IISS), συμμετείχαν περίπου 250 κυβερνητικοί και στρατιωτικοί αξιωματούχοι, εκπρόσωποι της αμυντικής βιομηχανίας, αναλυτές και δημοσιογράφοι.
Οι τρεις άξονες του νέου σχεδιασμού
Η ελληνική προσέγγιση στηρίζεται στην αντίληψη του «Οπλίτη-Πολίτη» και αναπτύσσεται σε τρεις βασικούς άξονες.
Ο πρώτος αφορά την τοποθέτηση των στρατευσίμων με βάση τον τόπο καταγωγής και μόνιμης κατοικίας τους. Σύμφωνα με τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, η σύνδεση του οπλίτη με την περιοχή στην οποία υπηρετεί μπορεί να ενισχύσει τόσο την παραμονή του προσωπικού όσο και την άμυνα των τοπικών κοινωνιών.
Όπως εξήγησε, οι στρατεύσιμοι καλούνται με αυτόν τον τρόπο να υπερασπιστούν τις ίδιες τις κοινότητές τους και όχι μια αφηρημένη γεωγραφική περιοχή.
Ο δεύτερος άξονας προβλέπει την τεχνολογική αναβάθμιση της θητείας και την ισότιμη πρόσβαση των στρατευσίμων στα σύγχρονα μέσα που χρησιμοποιούν οι επαγγελματικές δυνάμεις. Στόχος είναι η στρατιωτική υπηρεσία να συνδέεται με την απόκτηση τεχνικών και επαγγελματικών δεξιοτήτων και να μην αντιμετωπίζεται από τους νέους ως αναγκαστική διακοπή της σταδιοδρομίας τους.
Η τρίτη κατεύθυνση αφορά την ταχύτερη επιχειρησιακή ένταξη των στρατευσίμων. Ο σχεδιασμός προβλέπει ότι το 70% των οπλιτών θα μπορεί να αξιοποιείται επιχειρησιακά μέσα σε 14 εβδομάδες, έπειτα από εκπαίδευση σε σύγχρονα συστήματα και τεχνολογίες.
Στην εκπαίδευση αυτή περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη, οι δυνατότητες κυβερνοχώρου και η τεχνητή νοημοσύνη.
Έμφαση στην εθελοντική εφεδρεία
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε και στο μοντέλο της «Ενεργού Εθελοντικής Εφεδρείας». Η επιδίωξη είναι να αξιοποιούνται συστηματικά οι γνώσεις πρώην στρατευσίμων, οι οποίοι μετά την ολοκλήρωση της θητείας τους απέκτησαν εξειδίκευση σε κρίσιμους επαγγελματικούς τομείς.
Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται η κυβερνοασφάλεια, η ανάλυση δεδομένων, οι επικοινωνίες και η εφοδιαστική υποστήριξη. Παράλληλα, εξετάζονται πιλοτικές δράσεις για τη συμμετοχή γυναικών σε συγκεκριμένους τομείς εξειδίκευσης.
Μέσω της συνεργασίας με επαγγελματίες του ιδιωτικού τομέα επιδιώκεται η δημιουργία ενός διαθέσιμου «αποθέματος τεχνογνωσίας», το οποίο θα μπορεί να κινητοποιείται άμεσα σε περίπτωση κρίσης.
«Η άμυνα αποτελεί κοινή ευθύνη»
Ο στρατηγός Δημήτριος Χούπης χαρακτήρισε τη στρατιωτική κινητοποίηση όχι μόνο στρατιωτική αλλά και κοινωνική διαδικασία, η οποία απαιτεί τη συμμετοχή των πολιτών και τη συνεργασία πολιτικού και στρατιωτικού τομέα.
Επικαλέστηκε, μάλιστα, το ομηρικό «Εἷς οἰωνὸς ἄριστος, ἀμύνεσθαι περὶ πάτρης», υπογραμμίζοντας ότι η υπεράσπιση της πατρίδας αποτελεί διαχρονικά κοινή ευθύνη.
Σύμφωνα με τον αρχηγό ΓΕΕΘΑ, η επιστροφή πολεμικών συγκρούσεων υψηλής έντασης και οι ραγδαίες τεχνολογικές εξελίξεις υποχρεώνουν τις ευρωπαϊκές χώρες να επανεξετάσουν τα παραδοσιακά μοντέλα στρατολόγησης και επιστράτευσης.
Τόνισε, επίσης, την ανάγκη ανάπτυξης ασφαλών κρατικών ψηφιακών υποδομών για την ειδοποίηση, την εκπαίδευση και την κινητοποίηση των εφέδρων, οι οποίες θα παραμένουν λειτουργικές ακόμη και σε συνθήκες σοβαρής κρίσης ή κυβερνοεπίθεσης.
Κρίσιμη η επόμενη πενταετία
Κλείνοντας την παρέμβασή του, ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ επισήμανε ότι η Ευρώπη διαθέτει τους αναγκαίους πόρους και τα τεχνικά εργαλεία, αλλά χρειάζεται σταθερή πολιτική βούληση για τον μετασχηματισμό των στρατιωτικών δομών, της εκπαίδευσης και των τεχνολογικών υποδομών.
Όπως προειδοποίησε, το χρονικό περιθώριο για την υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων περιορίζεται, με τα επόμενα τρία έως πέντε χρόνια να θεωρούνται καθοριστικά για την προσαρμογή των ευρωπαϊκών αμυντικών συστημάτων στις νέες απειλές.
