Σαράντα ένα χρόνια συμπληρώνονται από τη νύχτα της 17ης Νοεμβρίου 1985, όταν ο 15χρονος Μιχάλης Καλτεζάς πυροβολήθηκε θανάσιμα στα Εξάρχεια από τον αστυνομικό Αθανάσιο Μελίστα. Το περιστατικό, μετά την πορεία για τη 12η επέτειο της εξέγερσης του Πολυτεχνείου, προκάλεσε εκτεταμένες συγκρούσεις και σημάδεψε τη μεταπολιτευτική ιστορία.
Σύμφωνα με το ιστορικό αφιέρωμα του Reader, η πορεία προς την αμερικανική πρεσβεία είχε ολοκληρωθεί χωρίς γενικευμένα επεισόδια. Αργότερα, όμως, η ένταση μεταφέρθηκε στα Εξάρχεια, όπου σημειώθηκαν συγκρούσεις και επίθεση με πέτρες και βόμβες μολότοφ εναντίον αστυνομικού λεωφορείου στην οδό Στουρνάρη.
Ο πυροβολισμός στη Στουρνάρη
Κατά τη διάρκεια των επεισοδίων, ο Μιχάλης Καλτεζάς δέχθηκε σφαίρα στο πίσω μέρος του κεφαλιού και κατέρρευσε στη συμβολή των οδών Στουρνάρη και Μπόταση.
Το δημοσίευμα παραθέτει μαρτυρίες σύμφωνα με τις οποίες ο Μελίστας βγήκε από το αστυνομικό όχημα, γονάτισε και πυροβόλησε προς την πλευρά του μαθητή. Ο ίδιος ο αστυνομικός υποστήριξε αργότερα ότι πυροβόλησε μέσα από το όχημα και ότι η σφαίρα εξοστρακίστηκε.
Ο δημοσιογράφος Γιάννης Κανελλάκης, που βρισκόταν στο σημείο, μετέφερε τον 15χρονο στον «Ευαγγελισμό». Ο μαθητής, ωστόσο, δεν επέζησε.
Οι συγκρούσεις και η επέμβαση στο Χημείο
Η είδηση του θανάτου προκάλεσε έντονες αντιδράσεις και κλιμάκωση των συγκρούσεων στο κέντρο της Αθήνας. Ακολούθησαν καταλήψεις στο Χημείο και στο Πολυτεχνείο.
Στο Χημείο πραγματοποιήθηκε αστυνομική επέμβαση μετά την άρση του πανεπιστημιακού ασύλου. Σύμφωνα με το αφιέρωμα, συνελήφθησαν 37 άτομα, ενώ καταγράφηκαν καταγγελίες για ξυλοδαρμούς.
Ο θάνατος του Καλτεζά επανέφερε στο προσκήνιο και τη μνήμη του Ιάκωβου Κουμή και της Σταματίνας Κανελλοπούλου, που είχαν υποστεί θανατηφόρα χτυπήματα κατά την αστυνομική καταστολή στην επέτειο του Πολυτεχνείου το 1980.
Από την καταδίκη στην αθώωση
Η υπόθεση οδηγήθηκε στη Δικαιοσύνη. Πρωτόδικα, στον Αθανάσιο Μελίστα επιβλήθηκε ποινή φυλάκισης δυόμισι ετών. Τον Ιανουάριο του 1990, το Μικτό Ορκωτό Εφετείο τον αθώωσε με ψήφους 6–1, δεχόμενο ότι η υπέρβαση των ορίων της άμυνας οφειλόταν σε φόβο και ταραχή, όπως αναφέρει το δημοσίευμα.
Η απόφαση προκάλεσε νέο κύμα διαμαρτυριών και σοβαρών επεισοδίων. Ανάμεσα στις δημόσιες αντιδράσεις ξεχώρισε εκείνη του Μάνου Χατζιδάκι, ο οποίος επέκρινε την αθώωση και το μήνυμα που εξέπεμπε προς τους νέους, υπογραμμίζοντας την ευθύνη ενός εκπαιδευμένου, ένοπλου αστυνομικού απέναντι σε έναν ανήλικο.
Τέσσερις δεκαετίες αργότερα, το όνομα του Μιχάλη Καλτεζά παραμένει συνδεδεμένο με τη συζήτηση για τα όρια της αστυνομικής ισχύος, την προστασία της ανθρώπινης ζωής και την απόδοση ευθύνης όταν η χρήση όπλου έχει θανατηφόρο αποτέλεσμα.
Πηγή: Reader.gr — ιστορικό αφιέρωμα του Νίκου Δεμισιώτη.































