Μια απότομη και ανεξήγητη αλλαγή στις διατροφικές συνήθειες, ειδικά όταν συνοδεύεται από μεταβολές στον χαρακτήρα και τη συμπεριφορά, μπορεί να συνδέεται με τη μετωποκροταφική άνοια. Ποια είναι τα 3 είδη τροφίμων που τραβούν την προσοχή των ειδικών.
Η ξαφνική επιθυμία για γλυκά, λιπαρά φαγητά και τρόφιμα πλούσια σε υδατάνθρακες μπορεί να φαίνεται αθώα. Όταν, όμως, εμφανίζεται απότομα και συνοδεύεται από αλλαγές στη συμπεριφορά, την κρίση ή την προσωπικότητα, ενδέχεται να αποτελεί πρώιμη ένδειξη μετωποκροταφικής άνοιας.
Η συγκεκριμένη μορφή άνοιας επηρεάζει κυρίως τους μετωπιαίους και τους κροταφικούς λοβούς του εγκεφάλου — περιοχές που σχετίζονται με τον αυτοέλεγχο, τη λήψη αποφάσεων, τη γλώσσα και την κοινωνική συμπεριφορά.
Οι 3 κατηγορίες τροφίμων που μπορεί να προκαλούν έντονη επιθυμία
Σύμφωνα με την Alzheimer’s Society, ορισμένα άτομα με μετωποκροταφική άνοια μπορεί να αναπτύξουν έντονη και ασυνήθιστη επιθυμία για:
- γλυκά,
- λιπαρά φαγητά,
- τρόφιμα πλούσια σε υδατάνθρακες.
Η αλλαγή αυτή μπορεί να συνοδεύεται από υπερφαγία, επαναλαμβανόμενη κατανάλωση του ίδιου φαγητού ή αδυναμία του ατόμου να αντιληφθεί πότε πρέπει να σταματήσει να τρώει.
Από μόνη της, βέβαια, μια λιγούρα δεν σημαίνει άνοια. Το καμπανάκι γίνεται πιο έντονο όταν πρόκειται για μια νέα, επίμονη συμπεριφορά που δεν χαρακτήριζε προηγουμένως το άτομο.
Η αλλαγή στο τραπέζι που μπορεί να παρατηρήσει πρώτα η οικογένεια
Οι συγγενείς είναι συχνά οι πρώτοι που αντιλαμβάνονται ότι κάτι έχει αλλάξει. Κατά τη διάρκεια των γευμάτων, το άτομο μπορεί ξαφνικά να ξεχνά τους τρόπους συμπεριφοράς, να τρώει βιαστικά ή ανεξέλεγκτα και να δείχνει μειωμένη αυτοσυγκράτηση.
Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να:
- παίρνει φαγητό από τα πιάτα άλλων,
- τρώει ενώ έχει ήδη χορτάσει,
- καταναλώνει πολύ μεγάλες ποσότητες,
- αναζητά συνεχώς γλυκά,
- πίνει περισσότερο αλκοόλ,
- καπνίζει χωρίς να μπορεί εύκολα να σταματήσει.
Αυτές οι συμπεριφορές δεν οφείλονται απαραίτητα σε αγένεια ή έλλειψη θέλησης. Μπορεί να σχετίζονται με τη μειωμένη λειτουργία των εγκεφαλικών μηχανισμών που ελέγχουν τις παρορμήσεις.
Μετωποκροταφική άνοια: Γιατί διαφέρει από τη νόσο Αλτσχάιμερ
Η μετωποκροταφική άνοια, γνωστή ως FTD, δεν ξεκινά πάντοτε με προβλήματα μνήμης. Στα πρώτα στάδια μπορεί να προκαλεί κυρίως αλλαγές στην προσωπικότητα, στην κοινωνική συμπεριφορά, στην ομιλία και στη λήψη αποφάσεων.
Αυτός είναι και ένας από τους λόγους που συχνά δεν αναγνωρίζεται έγκαιρα.
Ένα άτομο μπορεί να θεωρηθεί απότομο, αδιάφορο, αγενές ή παρορμητικό, ενώ στην πραγματικότητα οι αλλαγές αυτές μπορεί να αποτελούν συμπτώματα νευροεκφυλιστικής νόσου.
Η FTD τείνει, επίσης, να εμφανίζεται σε μικρότερες ηλικίες σε σύγκριση με τη νόσο Αλτσχάιμερ.
Τα σημάδια που δεν πρέπει να αγνοηθούν
Εκτός από τις αλλαγές στο φαγητό, η συμπεριφορική παραλλαγή της μετωποκροταφικής άνοιας μπορεί να προκαλέσει μια σειρά από ασυνήθιστες συμπεριφορές.
Παρορμητικότητα και ακατάλληλα σχόλια
Το άτομο μπορεί να ενεργεί χωρίς να σκέφτεται τις συνέπειες, να κάνει αγενή ή προσβλητικά σχόλια και να παραβιάζει κοινωνικούς κανόνες που παλαιότερα σεβόταν.
Απώλεια ενσυναίσθησης
Μπορεί ξαφνικά να δείχνει αδιάφορο για τα συναισθήματα και τις ανάγκες των άλλων ή να απομακρύνεται από φίλους και συγγενείς.
Έλλειψη κινήτρων
Δραστηριότητες, χόμπι και κοινωνικές επαφές που παλαιότερα το ευχαριστούσαν μπορεί να μην του προκαλούν πλέον κανένα ενδιαφέρον.
Δυσκολία στη λήψη αποφάσεων
Προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν στη δουλειά, στη διαχείριση χρημάτων, στον προγραμματισμό υποχρεώσεων ή στην οργάνωση απλών καθημερινών δραστηριοτήτων.
Επαναλαμβανόμενες και ψυχαναγκαστικές συμπεριφορές
Το άτομο μπορεί να επαναλαμβάνει συνεχώς τις ίδιες κινήσεις, να χρησιμοποιεί συγκεκριμένες φράσεις ή να ακολουθεί αυστηρά και επαναλαμβανόμενα τελετουργικά.
Αλλαγές στην ομιλία
Μπορεί να δυσκολεύεται να βρει λέξεις, να κατανοήσει τη σημασία τους ή να εκφράσει καθαρά αυτό που θέλει να πει.
Το μεγάλο εμπόδιο στην έγκαιρη διάγνωση
Πολλοί άνθρωποι με μετωποκροταφική άνοια δεν αντιλαμβάνονται ότι η συμπεριφορά τους έχει αλλάξει. Μπορεί να πιστεύουν ότι δεν υπάρχει κανένα πρόβλημα και να αρνούνται να επισκεφθούν γιατρό.
Αυτό συχνά καθυστερεί σημαντικά τη διάγνωση.
Η έλλειψη επίγνωσης μπορεί να δημιουργήσει προβλήματα και στην καθημερινότητα, καθώς το άτομο μπορεί να αρνείται να πάρει φάρμακα, να ακολουθήσει οδηγίες ή να σταματήσει δραστηριότητες που έχουν γίνει επικίνδυνες, όπως η οδήγηση.
Πότε μια αλλαγή στην όρεξη χρειάζεται διερεύνηση
Οι λιγούρες για γλυκά ή λιπαρά τρόφιμα είναι συχνές και μπορεί να σχετίζονται με το στρες, την κούραση, την έλλειψη ύπνου, ορμονικές διαταραχές ή τη λήψη φαρμάκων.
Χρειάζεται, όμως, μεγαλύτερη προσοχή όταν η αλλαγή:
- εμφανίζεται ξαφνικά,
- είναι έντονη και επίμονη,
- διαφέρει σημαντικά από τις προηγούμενες συνήθειες του ατόμου,
- συνοδεύεται από αλλαγές στον χαρακτήρα,
- συνδυάζεται με παρορμητικότητα ή απώλεια αυτοελέγχου,
- προκαλεί προβλήματα στις σχέσεις ή στην καθημερινή ζωή.
Σε αυτές τις περιπτώσεις, η επικοινωνία με γιατρό μπορεί να βοηθήσει να αποκλειστούν άλλες πιθανές αιτίες και να γίνει η κατάλληλη νευρολογική αξιολόγηση.
Μια ξαφνική προτίμηση στα γλυκά δεν αποτελεί διάγνωση. Όταν, όμως, γίνεται μέρος μιας ευρύτερης και ανεξήγητης αλλαγής στη συμπεριφορά, δεν πρέπει να αποδίδεται απλώς στην ηλικία ή στον «δύσκολο χαρακτήρα».
