Μια ιδιαίτερα σημαντική διευκρίνιση που αφορά εκατοντάδες χιλιάδες πολίτες έκανε το Υπουργείο Εσωτερικών: Τα πρόστιμα που επιβάλλονται βάσει του Κώδικα Οδικής Κυκλοφορίας (ΚΟΚ) από τη Δημοτική Αστυνομία, παραγράφονται μετά την πάροδο τριών ετών, εφόσον δεν έχει ολοκληρωθεί η ταμειακή βεβαίωση της οφειλής.
Η οδηγία, με αρ. πρωτ. 17729/23.02.2024, αποστάλθηκε σε όλους τους Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης (ΟΤΑ) της χώρας και ξεκαθαρίζει το χρονικό πλαίσιο εντός του οποίου οι δήμοι μπορούν να διεκδικούν χρηματικά πρόστιμα για τροχαίες παραβάσεις. Η απόφαση αυτή βασίζεται στο άρθρο 71 του ν. 542/1977, αλλά και σε πολλαπλές παρεμβάσεις του Συνηγόρου του Πολίτη, που από το 2012 είχε εντοπίσει τη νομική ασάφεια του πλαισίου και καλούσε το ΥΠΕΣ να το αποσαφηνίσει.
Ημερομηνία παραγραφής: Πότε ξεκινά η τριετία;
Το Υπουργείο ξεκαθαρίζει πως η τριετής προθεσμία ξεκινά από το τέλος του έτους κατά το οποίο διαπιστώθηκε η παράβαση – και όχι από τη στιγμή που ο δήμος εντοπίσει τα στοιχεία του παραβάτη ή ξεκινήσει τη βεβαίωση.
Αυτό σημαίνει πρακτικά ότι αν δεν έχει εκδοθεί ταμειακή βεβαίωση εντός τριών ετών από την παράβαση, ο δήμος χάνει το δικαίωμα να απαιτήσει την πληρωμή. Με απλά λόγια, η απαίτηση θεωρείται νομικά ανύπαρκτη και μη εκτελέσιμη.
✋ Τι σημαίνει για τους πολίτες
Η απόφαση αυτή έχει άμεσο αντίκτυπο σε δεκάδες χιλιάδες οδηγούς, οι οποίοι είτε έχουν λάβει καθυστερημένες ειδοποιήσεις για οφειλές, είτε βρέθηκαν αντιμέτωποι με αναγκαστικά μέτρα είσπραξης (π.χ. κατασχέσεις) για πρόστιμα που είχαν ήδη παραγραφεί.
Η διευκρίνιση προστατεύει τους πολίτες από αυθαίρετες οικονομικές απαιτήσεις, αποκαθιστώντας την έννομη τάξη και αποτρέποντας την κακή διοικητική πρακτική.
Πώς αντέδρασαν οι δήμοι
Ήδη, σύμφωνα με δημοσιεύματα (π.χ. airetos.gr), αρκετοί δήμοι συμμορφώθηκαν με τη νέα οδηγία, διακόπτοντας την έκδοση ταμειακών βεβαιώσεων για παραγεγραμμένα πρόστιμα. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμα περιπτώσεις όπου πολίτες συνεχίζουν να λαμβάνουν ειδοποιήσεις για πρόστιμα παλαιότερα της τριετίας.
Οι πολίτες σε τέτοιες περιπτώσεις έχουν πλέον ισχυρό νομικό έρεισμα ώστε να προσβάλουν την απαίτηση είτε ενώπιον του Δήμου είτε μέσω του Συνηγόρου του Πολίτη.
✅ Τι πρέπει να προσέχουν οι οδηγοί
- Ελέγχετε πάντα την ημερομηνία παράβασης και αν έχει παρέλθει τριετία χωρίς ταμειακή βεβαίωση, ζητήστε επίσημη ακύρωση της οφειλής.
- Αν έχετε ήδη πληρώσει πρόστιμο που είχε παραγραφεί, αξίζει να ζητήσετε νομική συμβουλή για πιθανή επιστροφή χρημάτων.
- Αν δεχθείτε ειδοποίηση για παλαιό πρόστιμο, ζητήστε εγγράφως αποδεικτικά ταμειακής βεβαίωσης και προσφύγετε αν κριθεί παράνομη.
Η οδηγία του ΥΠΕΣ φέρνει επιτέλους σαφήνεια σε ένα πεδίο που για χρόνια δημιουργούσε σύγχυση, ταλαιπωρία και οικονομική αδικία. Είναι πλέον σαφές: τα πρόστιμα ΚΟΚ της Δημοτικής Αστυνομίας δεν είναι “αιώνια”. Μετά την τριετία, παραγράφονται οριστικά – και οι δήμοι οφείλουν να το σεβαστούν.
