Υπάρχει μια λεπτή αλλά καθοριστική διαφορά στις σχέσεις, που συχνά περνά απαρατήρητη.
Η διαφορά ανάμεσα στο να αγαπάς έναν άνθρωπο… και στο να προσπαθείς να τον κάνεις να σου ταιριάζει. Στην αρχή δεν φαίνεται… Μοιάζει με ενδιαφέρον, με φροντίδα, με συμμετοχή. Θέλεις ο άλλος να είναι καλά, να εξελίσσεται, να «προχωράει».
Και κάπου εκεί, σχεδόν αθόρυβα, αρχίζεις να μετακινείσαι: από το «σε βλέπω» στο «θα ήθελα να είσαι αλλιώς». Και αυτό είναι ένα σημείο που αξίζει να σταθεί κανείς. Γιατί οι περισσότεροι άνθρωποι δεν αγαπούν χωρίς όρους. Αγαπούν με προϋποθέσεις που δύσκολα παραδέχονται.
Αν με καταλάβεις. Αν συμφωνήσεις μαζί μου. Αν φερθείς όπως περιμένω. Αν νιώσεις όπως νιώθω…
Και όταν αυτό δεν συμβαίνει, κάτι αλλάζει μέσα μας. Ενοχλούμαστε, θυμώνουμε, απομακρυνόμαστε. Ίσως και να προσπαθούμε να «διορθώσουμε» τον άλλον, να τον βοηθήσουμε να γίνει όπως το αντιλαμβανόμαστε καλύτερος. Μόνο που εκεί, συχνά, δεν υπάρχει αγάπη. Υπάρχει προσδοκία.
Η ανάγκη να αλλάξει ο άλλος δεν είναι τυχαία. Έχει μέσα της φόβο, ανασφάλεια, μια ανάγκη για έλεγχο και βεβαιότητα. Αν ο άλλος σκέφτεται όπως εγώ, αν αισθάνεται όπως εγώ, τότε νιώθω πιο ασφαλής μέσα στη σχέση. Και όμως, αυτό που ζητάμε εκείνη τη στιγμή δεν είναι σύνδεση. Είναι ομοιότητα. Και κάπου εδώ αρχίζει να ξεκαθαρίζει το τοπίο. Η αγάπη δεν είναι να μοιάζουμε. Δεν είναι να συμφωνούμε σε όλα, ούτε να κινούμαστε με τον ίδιο τρόπο. Δεν είναι να προσαρμόζεται ο ένας στον άλλον μέχρι να εξαφανιστούν οι διαφορές. Είναι να μπορείς να σταθείς απέναντι σε έναν άνθρωπο που δεν είναι ίδιος με εσένα… και να παραμένεις εκεί.
Να τον βλέπεις.
Να τον ακούς.
Να τον αναγνωρίζεις όπως είναι.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλα είναι εύκολα. Οι διαφορές φέρνουν ένταση.
Δημιουργούν αποστάσεις, παρεξηγήσεις, στιγμές που δεν συναντιέσαι. Και σε αυτές τις στιγμές είναι που δοκιμάζεται η σχέση. Γιατί τότε φαίνεται αν η αγάπη σου χωράει τον άλλον… ή αν προσπαθεί να τον περιορίσει. Συχνά λέμε ίσως και χωρίς να το καταλαβαίνουμε ότι θα μπορούσαμε να αγαπήσουμε τον άλλον «περισσότερο» αν άλλαζε λίγο. Αν ήταν πιο κοντά σε αυτό που έχουμε στο μυαλό μας. Και ακούγεται λογικό. Ανθρώπινο. Αλλά αν το δεις πιο προσεκτικά, κάτι δεν ταιριάζει. Γιατί τότε δεν αγαπάς τον άνθρωπο. Αγαπάς την εκδοχή του που θα ήθελες να υπάρχει.
Η αγάπη δεν λειτουργεί έτσι. Δεν είναι μια ανταλλαγή όπου δίνω, με την προϋπόθεση ότι θα πάρεις τη μορφή που με εξυπηρετεί. Δεν είναι μια σιωπηλή συμφωνία προσαρμογής. Είναι μια στάση. Μια επιλογή να μείνεις σε επαφή με τον άλλον, χωρίς να τον πιέζεις να γίνει κάτι διαφορετικό από αυτό που είναι. Και αυτό δεν σημαίνει παθητικότητα.
Δεν σημαίνει ότι δεν εκφράζεσαι, ότι δεν βάζεις όρια ή ότι αποδέχεσαι τα πάντα χωρίς διάκριση. Σημαίνει ότι δεν προσπαθείς να ακυρώσεις την ταυτότητα του άλλου για να νιώσεις εσύ πιο άνετα. Σημαίνει ότι αναγνωρίζεις πως ο άλλος είναι διαφορετικός — και ότι αυτή η διαφορά δεν είναι πρόβλημα προς επίλυση. Όσο μένουμε στην ιδέα ότι η αγάπη απαιτεί ομοιότητα, τόσο δυσκολευόμαστε να τη ζήσουμε πραγματικά. Γιατί θα συγκρουόμαστε διαρκώς με αυτό που δεν ταιριάζει. Θα απογοητευόμαστε από αυτό που δεν αλλάζει. Και θα χάνουμε επαφή με αυτό που υπάρχει.
Ίσως λοιπόν η αγάπη να είναι πιο απλή και πιο απαιτητική ταυτόχρονα…
Να μπορείς να δεις τον άλλον όπως είναι, χωρίς να βιάζεσαι να τον αλλάξεις.
Να τον εκτιμήσεις χωρίς να τον συγκρίνεις.
Να τον εμπιστευτείς χωρίς να τον ελέγχεις.
Και μέσα σε αυτό, να αφήσεις χώρο. Χώρο για δύο διαφορετικούς ανθρώπους να συνυπάρχουν, χωρίς να χρειάζεται να γίνουν ένας. Γιατί τελικά, η αγάπη δεν μεγαλώνει όταν ο άλλος γίνεται αυτό που θέλεις. Μεγαλώνει όταν αντέχεις να τον δεις όπως είναι… και να παραμείνεις εκεί.
Γράφει ο Ψυχολόγος – Σύμβουλος Γάμου
Γιάννης Ξηντάρας
