Της Κατερίνας Τράση
Η νέα διαφήμιση των Lidl θέλει να παραδώσει μάθημα σεβασμού και συμπερίληψης. Στην πράξη, όμως, επιλέγει τον πιο εύκολο και φτηνό δρόμο: παρουσιάζει μια ομάδα Ελλήνων εργαζομένων ως αγενείς, ειρωνικούς και προκατειλημμένους, ώστε η πολυεθνική να φορέσει το φωτοστέφανο της κοινωνικής ευαισθησίας.
Στο σποτ, μια μουσουλμάνα εργαζόμενη συστήνεται στους συναδέλφους της. Το όνομά της γίνεται αφορμή για αμήχανα βλέμματα και ειρωνείες, ενώ μόνο μία συνάδελφος εμφανίζεται πρόθυμη να το μάθει σωστά. Το μήνυμα είναι τόσο διακριτικό όσο πινακίδα νέον: η μειονότητα είναι το θύμα, οι Έλληνες οι θύτες και η εταιρεία ο ηθικός κριτής.
Μόνο που η κοινωνική συνύπαρξη δεν προχωρά με τέτοιες καρικατούρες. Δεν καταπολεμάς τα στερεότυπα κατασκευάζοντας καινούργια. Δεν προωθείς τον σεβασμό παρουσιάζοντας σχεδόν όλους τους ντόπιους εργαζομένους σαν αμόρφωτους και κακόβουλους.
Εξίσου επιφανειακή είναι και η παρουσίαση της ισλαμικής μαντήλας αποκλειστικά ως ενός αθώου συμβόλου διαφορετικότητας. Το χιτζάμπ μπορεί για κάποιες γυναίκες να αποτελεί προσωπική επιλογή, σε άλλες κοινωνίες όμως συνδέεται με κρατικό ή οικογενειακό εξαναγκασμό. Η πραγματικότητα είναι σύνθετη και δεν χωρά σε εταιρικά συνθήματα δεκαπέντε δευτερολέπτων.
Φυσικά, κάθε εργαζόμενος δικαιούται σεβασμό, ανεξαρτήτως καταγωγής, θρησκείας ή ενδυμασίας. Αυτό, όμως, δεν δίνει σε καμία πολυεθνική το δικαίωμα να κουνά το δάχτυλο σε μια ολόκληρη κοινωνία και να τη χρησιμοποιεί ως αρνητικό φόντο για την καμπάνια δημοσίων σχέσεών της.
Η διαφορετικότητα δεν χρειάζεται σκηνοθετημένους «κακούς» Έλληνες. Χρειάζεται ισονομία, αξιοπρέπεια και αμοιβαίο σεβασμό. Όλα τα υπόλοιπα είναι εταιρικό μάρκετινγκ ντυμένο με τον μανδύα της ηθικής — και μάλιστα όχι ιδιαίτερα πετυχημένο.
