Η ΕΕ προτρέπει τα κράτη μέλη της να ενισχύσουν τα ιδιωτικά συνταξιοδοτικά συστήματα, καθώς τα κρατικά συνταξιοδοτικά ταμεία υφίστανται πίεση από τη γήρανση του πληθυσμού σε όλη την Ευρώπη.
Ως μέρος της στρατηγικής της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει μια διττή προσέγγιση: να δώσει στους πολίτες περισσότερες ευκαιρίες να δημιουργήσουν ένα «επαρκές» συνταξιοδοτικό εισόδημα και να κινητοποιήσει έως και 10 τρισεκατομμύρια ευρώ σε τραπεζικές καταθέσεις σε ολόκληρο το μπλοκ, για να υποστηρίξει στρατηγικές προτεραιότητες της ΕΕ – ιδίως την άμυνα και την ασφάλεια και την ψηφιακή και πράσινη μετάβαση.
«Οι συμπληρωματικές συντάξεις, όπως τα επαγγελματικά και προσωπικά συνταξιοδοτικά προγράμματα, βοηθούν τους Ευρωπαίους να διατηρήσουν το βιοτικό τους επίπεδο και να ενισχύσουν την οικονομική τους ανθεκτικότητα», δήλωσε η Ευρωπαία Επίτροπος για τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, Μαρία Λουίς Αλμπουκέρκε, σε συνέντευξη Τύπου την Πέμπτη.
Ωστόσο, τόνισε επίσης ότι αυτά τα συμπληρωματικά προγράμματα δεν προορίζονται να αντικαταστήσουν εκείνα που χρηματοδοτούνται από το κράτος, ξεκαθαρίζοντας πως «αποτελούν ακόμα τη ραχοκοκαλιά των συνταξιοδοτικών συστημάτων σε όλα τα κράτη μέλη και θα παραμείνουν έτσι».
Μετατόπιση του βάρους
Οι κρατικές συντάξεις στις περισσότερες χώρες της ΕΕ λειτουργούν με ένα αναδιανεμητικό σύστημα, πράγμα που σημαίνει ότι οι σημερινοί εργαζόμενοι χρηματοδοτούν τους σημερινούς συνταξιούχους.
Με τον πληθυσμό σε ηλικία εργασίας να συρρικνώνεται και τη μη τυπική απασχόληση να αυξάνεται, οι πολίτες σε πολλά κράτη μέλη δεν έχουν εγγυήσεις για την εξασφάλιση επαρκούς σύνταξης στο μέλλον, ιδιαίτερα οι γυναίκες. Το συνταξιοδοτικό χάσμα μεταξύ των φύλων – η διαφορά στο μέσο εισόδημα των συντάξεων μεταξύ ανδρών και γυναικών – ανέρχεται πλέον στο 24,5%.
«Θέλουμε να ενθαρρύνουμε περισσότερους ανθρώπους να αποταμιεύουν για τη συνταξιοδότησή τους και να τους διευκολύνουμε να το κάνουν», είπε η Αλμπουκέρκε, αναφερόμενη στις προσπάθειες της Κομισιόν να αυξήσει την απορρόφηση των επικουρικών συνταξιοδοτικών προϊόντων.
Η επίτροπος υποστήριξε ότι ο ρόλος των επαγγελματικών και προσωπικών συνταξιοδοτικών συστημάτων παραμένει «πολύ περιορισμένος» και άνισος σε ολόκληρο το μπλοκ.
Μόνο το 20% των Ευρωπαίων συμμετέχει σε επαγγελματικά προγράμματα και μόλις το 18% κατέχει ένα προσωπικό συνταξιοδοτικό προϊόν, σύμφωνα με την Ευρωπαϊκή Αρχή Ασφαλίσεων και Επαγγελματικών Συντάξεων.
«Η πραγματικότητα είναι ότι αυτή τη στιγμή δεν είναι εύκολο για τους Ευρωπαίους να καταλάβουν τι θα δικαιούνται όταν συνταξιοδοτηθούν», παραδέχθηκε η Αλμπουκέρκε.
Εκτός από την έλλειψη σαφών πληροφοριών, όμως, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εντόπισε ένα άλλο εμπόδιο: το λεγόμενο «φαινόμενο της αναβλητικότητας».
Σε μια ενημέρωση στις Βρυξέλλες, ένας αξιωματούχος της ΕΕ είπε στους δημοσιογράφους ότι οι άνθρωποι τείνουν να καθυστερούν εργασίες που δεν κατανοούν – συμπεριλαμβανομένου του προγραμματισμού συντάξεων. «Αυτό βλέπουμε επίσης με τις συντάξεις και τους ανθρώπους», όπως ανέφερε.
Για να αντιμετωπιστεί αυτό, η Επιτροπή συνιστά στις εθνικές κυβερνήσεις να παρέχουν ηλεκτρονικά εργαλεία και συστήματα παρακολούθησης για να βοηθήσουν τους πολίτες να κατανοήσουν τα προβλεπόμενα οφέλη, πόσα έχουν αποταμιεύσει και τη συνολική κατάσταση των συντάξεών τους.
Η ΕΕ ενθαρρύνει επίσης την εισαγωγή της αυτόματης εγγραφής, που σημαίνει ότι οι εργαζόμενοι θα εγγράφονται αυτόματα σε συστήματα επικουρικής συνταξιοδότησης, αλλά θα είναι ελεύθεροι να εξαιρεθούν.
«Η αυτόματη εγγραφή βοηθά στην υπέρβαση της φυσικής τάσης να καθυστερούν οι αποφάσεις σχετικά με τη συνταξιοδότηση, διασφαλίζοντας ότι περισσότεροι άνθρωποι αρχίζουν να αποταμιεύουν νωρίτερα και με μεγαλύτερη συνέπεια, ενώ σέβονται πλήρως τις ατομικές επιλογές», εξήγησε η αρμόδια επίτροπος.
Ορισμένα κράτη μέλη χρησιμοποιούν ήδη αυτό το σύστημα και η Κομισιόν λέει ότι τα στοιχεία δείχνουν πως τα άτομα τείνουν να παραμένουν εγγεγραμμένα αφού συμπεριληφθούν, σημειώνει το Euronews.
Ωστόσο, αυτά τα μέτρα είναι μόνο συστάσεις, καθώς η ΕΕ έχει περιορισμένη αρμοδιότητα στο θέμα. «Δεν μπορούμε να τα κάνουμε όλα από τις Βρυξέλλες, αλλά υπάρχουν πολλά πράγματα που είναι στην εξουσία των κρατών μελών», είπε ο ίδιος αξιωματούχος της ΕΕ, προσθέτοντας πως «εναπόκειται στα κράτη μέλη να εφαρμόσουν τις συστάσεις και αυτό πρέπει να είναι μια διαδικασία συνεργασίας μαζί τους».
Οι συστάσεις αποτελούν μέρος ενός ευρύτερου σχεδίου που παρουσιάστηκε τον Μάρτιο, γνωστό ως Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, το οποίο έχει σχεδιαστεί για να διοχετεύσει έως και 10 τρισεκατομμύρια ευρώ σε τραπεζικές καταθέσεις σε στρατηγικές επενδύσεις της ΕΕ.
