Πολλοί είναι οι ευλαβείς προσκυνητές που προσκυνούν την θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της “των πάντων Βασίλισσας”. Μια εικόνα που είναι ιερό κειμήλιο των εκ Τριγλίας Βιθυνίας προσφύγων που εγκαταστάθηκαν στην Ραφήνα το έτος 1923.
Τα δύο μεγάλα ιστορικά γεγονότα της Γενοκτονίας του Ποντιακού Ελληνισμού (1919) και της Μικρασιατικής καταστροφής (1922) έγιναν αφορμή να μεταφερθούν Ιερές Θεομητορικές εικόνες από τον Πόντο και την Μικρά Ασία στην Ελλάδα.
Η πάνσεπτη και θαυματουργή εικόνα της Παναγίας της Παντοβασίλισσας, η οποία φυλάσσεται στον ιερό Ναό Γεννήσεως της Θεοτόκου Ραφήνας, είναι το ιερότερο και πολυτιμότερο κειμήλιο των προσφύγων και πρώτων κατοίκων της Ραφήνας.
Είναι η θαυματουργός Παναγία, η κυρά των προσφύγων Τριγλιανών που εναπόθεσαν τις ελπίδες τους κατά τα δύσκολα χρόνια του ξεριζωμού.
Η Ραφήνα οπως γνωρίζουμε ιδρύθηκε απο Μικρασιάτες πρόσφυγες.Η καταγωγή τους είναι απο την Τριγλία Βιθυνίας Μικράς Ασίας, μια ακμάζουσα πόλη στα παράλια της Προποντίδας και γενέτειρα του Μάρτυρα της Ορθοδοξίας και του Ελληνισμού Αγίου Χρυσοστόμου Σμύρνης.
Οι Τριγλιανοί πρόσφυγες με τον ερχομό τους στην Ελλάδα ίδρυσαν δύο πόλεις, τη Ραφήνα Αττικής και την νέα Τριγλία Χαλκιδικής, που σήμερα είναι αδελφοποιημένες.
Η εικόνα αυτη της Παναγιας κοσμούσε πριν τη Μικρασιατική Καταστροφή την παλαίφατη Μονή Παντοβασίλισσας και μετέπειτα Ενοριακό Ναό στη Τρίγλια Βιθυνίας.
Μετά την Μικρασιατική καταστροφή το 1923 μ.Χ. οι προσφυγες εγκαθίστανται στην σημερινή περιοχή (με την βοήθεια του πλοιοκτήτη Φίλιππου Καβουνίδη) φέρνοντας μαζί τους πολλά ιερά κειμήλια όπως την εικόνα της «Παναγιάς Επίσκεψης» η οποία σήμερα φυλάσσεται στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών και την εικόνα της Παναγίας της Παντοβασίλισσας.
Η θαυματουργή αυτή εικόνα στον τύπο της Οδηγήτριας και από τις πιο επιβλητικές που συναντά ο πιστός, όπως γνωρίζουν όλοι οι Ραφηνιώτες έχει δύο όψεις.
Στην μπροστινή πλευρά η Παναγία απεικονιζεται “αριστεροκρατούσα” στον τύπο της Οδηγήτριας ενδεδυμένη με ασημένιο σκαλιστό πουκάμισο. (εμφαίνονται μόνο τα πρόσωπα).Ειναι έργο του 14 ου αιώνα.
Στο πίσω μέρος απεικονίζεται η Σταύρωση του Κυρίου μας οπου διαφοροι μελετητές συντηρητές θεωρούν ότι είναι αγιογραφημένη πιο παλιά απο την Παναγία Παντοβασίλισσα.
Στην Σταύρωση λείπει το πρόσωπο της Παναγίας όπου σύμφωνα με την παράδοση λέγεται πως κόψανε την εικόνα αναγκαστικά οταν χρειάστηκε να την τοποθετήσουν στο τέμπλο του ενοριακού ναού της Βιθυνίας .
Σε αυτον τον σχεδόν ακατοίκητο τότε τόπο της Ραφήνας το 1923 οι Τριγλιανοί φτάσανε στο άγνωστο κουβαλώντας το προσφυγικό μπογαλάκι τους στο χέρι, άνθρωποι αποκαμωμένοι και κουρασμένοι. Με μοναδικό εφόδιο το πείσμα για ζωή, την εργατικότητα, τη θέληση και με την βοηθεια της Παναγίας συνήλθαν και ξανάρχισαν. Ετσι άρχισαν να κτίζουν εκκλησία για την Παντοβασίλισσά τους.
Ο Ιερός ναός κτίστηκε στην πενταετία 1947 – 1952. Εφημέριος ήταν ο αρχιμ. π. Στέφανος Πέππας, ο οποίος μαζί με τους επιτρόπους Αλέκο και Ζαφείρη Μεχτάρη και Κύριλλο Παπαδόπουλο ξεκίνησαν ενέργειες για την ανοικοδόμηση ενός καινούριου ναού που θα στέγαζε μέσα τις ελπίδες όλων των προσφύγων που ήλθαν και στέριωσαν σ’ αυτόν τον τόπο.
Κινητοποιήθηκαν όλοι οι κάτοικοι, πρόσφυγες και μη, για να συμβάλλουν στο έργο αυτό.
Η όλη προσπάθεια ολοκλήρωσης έγινε με την οικονομική συνεισφορά αλλα και προσωπική βοηθεια όχι μόνο από τους μόνιμους κατοίκους της Ραφήνας αλλά και από ανθρώπους που με την παρουσία τους στον τόπο στην αρχή ως παραθεριστές και μετά ως κάτοικοι της περιοχής.
Το 1929, με την αποπεράτωση της εκκλησίας της παλιάς Παντοβασίλισσας, οι Τριγλιανοί αντιμετώπισαν το πρόβλημα των εικόνων. Με τι εικόνες θα στόλιζαν τη νέα εκκλησία; Επιτροπή πήγε στο Βυζαντινό Μουσείο Αθηνών με σκοπό να ζητήσει τα κειμήλια, ωστόσο το μουσείο ήταν ανένδοτο να δώσει την «Αγία Επίσκεψη», λόγω της μεγάλης ιστορικής και καλλιτεχνικής της αξίας.
Τελικά, μετά από πολύ κόπο κατόρθωσαν να τους δοθεί μόνο η εικόνα της Παντοβασίλισσας. Αλλά μαζί με αυτήν, τους δόθηκαν πολλές παλιές άλλες εικόνες μικρασιατικές και ντόπιων μοναστηριών από τις αποθήκες του Μουσείου.
Από τότε μέχρι σήμερα η εικόνα της Παντοβασίλισσας αποτελεί για τους πρόσφυγες αλλά και όλους τους κατοίκους της Ραφήνας την «εφέστεια» και προστάτιδα και θαυματουργό εικόνα τους.
Βοήθεια μας η Παναγία!
