Σε κλίμα βαθιάς συγκίνησης πραγματοποιήθηκε το μεσημέρι της Κυριακής 20 Σεπτεμβρίου η πολιτική κηδεία της Μαργαρίτας Παπανδρέου, η οποία έφυγε από τη ζωή την Παρασκευή, σε ηλικία 103 ετών.
Στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών συγκεντρώθηκαν τα μέλη της οικογένειάς της, φίλοι, παλιοί συνεργάτες, καθώς και πρόσωπα από την πολιτική και τη δημόσια ζωή, προκειμένου να αποχαιρετήσουν μια γυναίκα που συνέδεσε το όνομά της με το ελληνικό γυναικείο κίνημα και τους αγώνες για την ισότητα και την ειρήνη.
[Φωτογραφία: Η οικογένεια της Μαργαρίτας Παπανδρέου στην πολιτική κηδεία]
Οι συγκινητικοί αποχαιρετισμοί της οικογένειας
Στους επικήδειους που εκφωνήθηκαν κυριάρχησαν οι προσωπικές αναμνήσεις, αλλά και η αναφορά στη δημόσια προσφορά της Μαργαρίτας Παπανδρέου.
Ο Γιώργος Παπανδρέου μίλησε για τη βαθιά σχέση της μητέρας του με την Ελλάδα, τονίζοντας ότι, παρότι δεν γεννήθηκε Ελληνίδα, επέλεξε να γίνει Ελληνίδα και να αγωνιστεί για τη χώρα. Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στους δεσμούς που ανέπτυξε με τις γυναίκες της Ελλάδας και στη μακρόχρονη κοινή τους πορεία για την αξιοπρέπεια, την ισότητα και την ειρήνη.
Ο Ανδρέας Παπανδρέου αποχαιρέτησε τη μητέρα του με λόγια έντονα προσωπικά. Αναφέρθηκε στις αξίες που δίδαξε στα παιδιά της: την αγάπη για τη ζωή, τη δύναμη να αναγνωρίζουν τα λάθη τους και την ανάγκη να στέκονται δίπλα στους άλλους ανθρώπους.
[Φωτογραφία: Ο Γιώργος Παπανδρέου κατά την εκφώνηση του επικήδειου]
Νίκος Παπανδρέου: «Ο τελευταίος σου χορός, τα κύματα»
Ο Νίκος Παπανδρέου ανέτρεξε σε στιγμές που σημάδεψαν τη σχέση του με τη μητέρα του. Θυμήθηκε τη νύχτα της δικτατορίας, όταν εκείνη έτρεξε ξυπόλυτη πίσω από το στρατιωτικό όχημα που μετέφερε τον Ανδρέα Παπανδρέου, φοβούμενη ότι τον οδηγούσαν στην εκτέλεση.
Μίλησε ακόμη για τη νεανικότητα, το χιούμορ και τη σοφία της, αλλά και για την αγάπη της για τη μουσική και τον χορό. Όπως αποκάλυψε, μετά την αποτέφρωση στη Ριτσώνα, σε στενό οικογενειακό κύκλο, οι στάχτες της θα σκορπιστούν στο Αιγαίο, τη θάλασσα που αγαπούσε ιδιαίτερα.
«Ο τελευταίος σου χορός, τα κύματα», ήταν η φράση με την οποία ολοκλήρωσε τον αποχαιρετισμό του.
Άννα Διαμαντοπούλου: «Η Μαργαρίτα της μεγάλης αλλαγής»
Για την πολιτική και κοινωνική παρακαταθήκη της Μαργαρίτας Παπανδρέου μίλησε η Άννα Διαμαντοπούλου. Την περιέγραψε ως μια γυναίκα που έγινε Ελληνίδα «στην ψυχή και στην πράξη» και άφησε ανεξίτηλο το αποτύπωμά της στους αγώνες για τη γυναικεία ισότητα.
Υπογράμμισε, παράλληλα, ότι η συνέχιση αυτού του αγώνα αποτελεί χρέος και υπόσχεση προς τη μνήμη της.
[Φωτογραφία: Η Άννα Διαμαντοπούλου στην τελετή]
«Θα σε ξαναβρίσκω σε όσα αγαπούσες»
Ιδιαίτερα φορτισμένος ήταν ο αποχαιρετισμός της εγγονής της, Μαργαρίτας Παπανδρέου. Μίλησε για μια γιαγιά δυναμική και ευαίσθητη, η οποία παρακινούσε τα εγγόνια της να σκέφτονται, να αμφισβητούν και να εξελίσσονται.
Αναφέρθηκε στις οικογενειακές συγκεντρώσεις, στις συζητήσεις για την πολιτική και τις κοινωνικές αδικίες, αλλά και στις πιο ανέμελες στιγμές με μουσική, γέλιο και χορό.
«Θα σε ξαναβρίσκω σε όσα αγαπούσες», είπε, αποχαιρετώντας τη γυναίκα που για το ευρύ κοινό υπήρξε μια μαχητική δημόσια προσωπικότητα, αλλά για την ίδια παρέμενε πρωτίστως η αγαπημένη της γιαγιά.
Ο εγγονός της, Κωνσταντίνος Κατσανέβας, δήλωσε υπερήφανος που αποτελεί κομμάτι αυτής της «υπέροχης γυναίκας».
Απών για προσωπικούς λόγους ο Νίκος Ανδρουλάκης
Από την πολιτική κηδεία απουσίαζε ο πρόεδρος του ΠΑΣΟΚ, Νίκος Ανδρουλάκης. Σύμφωνα με συνεργάτες του, βρισκόταν εκτός Αθηνών για προσωπικούς λόγους.
Ο πρόεδρος του κόμματος είχε επικοινωνήσει από την Παρασκευή με τον Γιώργο Παπανδρέου, στον οποίο εξέφρασε τα συλλυπητήριά του για την απώλεια της μητέρας του.
Μετά την ολοκλήρωση της τελετής, τα παιδιά της Μαργαρίτας Παπανδρέου μετέβησαν στον τάφο του πατέρα τους, Ανδρέα Παπανδρέου, κλείνοντας με μια συμβολική οικογενειακή στιγμή το τελευταίο αντίο.
[Φωτογραφία: Στιγμιότυπο από την πολιτική κηδεία στο Α΄ Νεκροταφείο Αθηνών]
Εκπρόσωπος από την κυβέρνηση στην κηδεία είναι ο υπουργός Εσωτερικών Θόδωρος Λιβάνιος.
