Σοβαρό θεσμικό και οικονομικό ζήτημα έθεσε στο τραπέζι η ΚΕΔΕ, με αφορμή την πολύχρονη καθυστέρηση στην απόδοση του αντισταθμιστικού τέλους στους δήμους που διαθέτουν λιμάνια. Το θέμα τέθηκε προ ημερησίας διάταξης στο Διοικητικό Συμβούλιο της ΚΕΔΕ από τον πρόεδρό της και δήμαρχο Αμπελοκήπων-Μενεμένης, Λάζαρο Κυρίζογλου.
Ο κ. Κυρίζογλου έκανε λόγο για «αδικαιολόγητη και πολύχρονη καθυστέρηση» από πλευράς κυβέρνησης στην απόδοση του προβλεπόμενου αντισταθμιστικού τέλους προς τους παραλιμένιους δήμους, υπογραμμίζοντας ότι πρόκειται για ποσό ύψους 9 έως 10 εκατ. ευρώ. Χρήματα που, όπως σημείωσε, είναι κρίσιμα για τη λειτουργία και τις υποδομές των τοπικών κοινωνιών που σηκώνουν το βάρος της λιμενικής δραστηριότητας.
Τον λόγο πήρε στη συνέχεια ο πρόεδρος της ΠΕΔ Ηπείρου και δήμαρχος Ηγουμενίτσας, Παναγιώτης Νταής, επιβεβαιώνοντας το πρόβλημα. Όπως ανέφερε χαρακτηριστικά, «το τέλος δεν έχει αποδοθεί, διότι δεν έχουν εκδοθεί οι σχετικές ΚΥΑ εδώ και 7 με 8 χρόνια». Με απλά λόγια: ο νόμος υπάρχει, τα χρήματα προβλέπονται, αλλά η διοίκηση… αγνοείται.
Κατόπιν αυτών, ο κ. Κυρίζογλου έθεσε προς ψήφιση στο Δ.Σ. της ΚΕΔΕ το αίτημα προς το αρμόδιο Υπουργείο Ναυτιλίας για την άμεση έκδοση των απαιτούμενων Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων, ώστε να ξεκινήσει επιτέλους η απόδοση των οφειλόμενων ποσών.
Το ζήτημα δεν είναι άγνωστο ούτε στη Βουλή. Έχει αναδειχθεί και από τον βουλευτή του ΣΥΡΙΖΑ, Αλέξανδρο Μεϊκόπουλο, ο οποίος έχει επισημάνει ότι έξι και πλέον χρόνια μετά τη θέσπιση του σχετικού νόμου, τα χρήματα δεν έχουν αποδοθεί στους δήμους από τους Οργανισμούς Λιμένων.
Σύμφωνα με υπολογισμούς, τα ποσά που θα έπρεπε να έχουν εισπράξει οι παραλιμένιοι δήμοι για την περίοδο 2019-2024 ξεπερνούν τα 9 εκατ. ευρώ και προσεγγίζουν τα 10, χωρίς καν να συνυπολογίζεται το 2025.
Επτά χρόνια χωρίς ΚΥΑ, επτά χρόνια χωρίς χρήματα. Η αυτοδιοίκηση ζητά το αυτονόητο: να εφαρμοστεί ο νόμος. Γιατί αλλιώς, δεν μιλάμε για καθυστέρηση — μιλάμε για κανονικοποίηση της αδράνειας.
Αναλυτικότερα η ερώτηση του κ. Μεϊκόπουλου:
Σύμφωνα με τον νόμο 4597/2019, που έφερε προς ψήφιση στη Βουλή η Κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ, κυρώθηκαν και απέκτησαν ισχύ τυπικού νόμου, από κοινού με τα προσαρτήματα αυτών, οι Συμβάσεις Παραχώρησης που είχαν συναφθεί μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και των Ανωνύμων Εταιρειών των Οργανισμών Λιμένων Αλεξανδρούπολης, Βόλου, Ελευσίνας, Ηγουμενίτσας, Ηρακλείου, Καβάλας, Κέρκυρας, Λαυρίου, Πάτρας και Ραφήνας.
Με την παράγραφο 2 του άρθρου 5 του ίδιου νόμου θεσπίστηκε ήδη από το 2019 διάταξη σύμφωνα με την οποία: «Το ποσοστό ύψους δύο τοις εκατό (2%) επί του συνόλου των ενοποιημένων ετήσιων εσόδων των Οργανισμών Λιμένος Α.Ε. της οικείας χρήσης, εξαιρουμένων των εκτάκτων εσόδων των προηγούμενων χρήσεων και των εσόδων από χρηματοοικονομική διαχείριση, που ορίζεται ως αντάλλαγμα της παραχώρησης στο δεύτερο εδάφιο του άρθρου 5.2 κάθε Σύμβασης Παραχώρησης που κυρώνεται με τον παρόντα νόμο, αντικαθίσταται με ποσοστό ύψους τρεισήμισι τοις εκατό (3,5%), διατηρούμενης της ίδιας βάσης υπολογισμού».
Περαιτέρω με την παράγραφο 3, περιπτώσεις (α) και (β) του άρθρου 5 του ν.4597/2019 θεσπίσθηκε διάταξη η οποία προέβλεπε μεταξύ άλλων ότι:
«Με αφετηρία το έτος 2019, το αργότερο έως την 30η Σεπτεμβρίου κάθε ημερολογιακού έτους κατά τη διάρκεια ισχύος των κυρουμένων διά του παρόντος Συμβάσεων Παραχώρησης, το Ελληνικό Δημόσιο αποδίδει στους οικείους δήμους έκτακτο αντισταθμιστικό τέλος, το οποίο αντιστοιχεί συνολικά σε ποσοστό υπολογιζόμενο επί του συνόλου όλων των ποσών, εξαιρουμένων των προσαυξήσεων, ποινικών ρητρών και φόρων, που πράγματι εισέπραξε από τους Οργανισμούς Λιμένος Α.Ε. δυνάμει των Συμβάσεων Παραχώρησης αναφορικά με το προηγούμενο κάθε φορά ημερολογιακό έτος». Επίσης προέβλεπε ότι «Το ακριβές ποσοστό της περίπτωσης α΄, καθώς και λοιπά ζητήματα για την εφαρμογή της παραγράφου 3 καθορίζονται, με κοινή απόφαση των Υπουργών Εσωτερικών, Οικονομικών και Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής.»
Η απόδοση του αντισταθμιστικού τέλους προς τους παραλιμένιους Δήμους θεσπίστηκε από την κυβέρνηση του ΣΥΡΙΖΑ ως αντιστάθμισμα για την όχληση που υφίστανται οι πόλεις από τη δραστηριότητα των Οργανισμών Λιμένων (κυκλοφοριακή επιβάρυνση, αυξημένος θόρυβος, ρύποι, χρήση δημοτικών οδών από χρήστες λιμένων κλπ).
Στις 16 Νοεμβρίου 2023, 15 βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ ΠΣ με ερώτησή τους προς τους συναρμόδιους Υπουργούς ζητούσαν να πληροφορηθούν εάν έχουν εκδοθεί οι προβλεπόμενες ΚΥΑ, εάν έχουν καταβληθεί τα οφειλόμενα ποσά στους παραλιμένιους Δήμους και εάν όχι, πού οφείλονται οι σχετικές καθυστερήσεις.
