Έχω περάσει αρκετές δεκαετίες σε αίθουσες σύνταξης για να ξέρω πότε κάτι «γράφεται» και πότε κάτι συμβαίνει.
Και ο Καποδίστριας αυτή τη στιγμή συμβαίνει.
Οι αίθουσες γεμίζουν.
Ο κόσμος σωπαίνει.
Στο τέλος σηκώνεται όρθιος και χειροκροτεί.
Αυτά δεν είναι γνώμες. Είναι γεγονότα. Μετρήσιμα. Ορατά. Αδιαμφισβήτητα.
Κι όμως, διαβάζω κείμενα που επιμένουν να μας εξηγήσουν ότι «δεν τρέχει τίποτα», ότι «δεν είναι και κάτι ιδιαίτερο», ότι «υπερβάλλουν όσοι μιλούν για ανταπόκριση».
Τι να πω… Στην καριέρα μου έμαθα ότι όταν η πραγματικότητα δεν βολεύει, κάποιοι προσπαθούν να τη βαφτίσουν αλλιώς.
Το κράτος απουσίαζε και τώρα κάνει ότι δεν βλέπει
Η ταινία του Γιάννη Σμαραγδή δεν χρηματοδοτήθηκε από το κράτος.
Αυτό είναι καταγεγραμμένο.
Ο ίδιος ο σκηνοθέτης το έχει δηλώσει δημόσια, επανειλημμένα, πριν βγει η ταινία στις αίθουσες.
Δεν μιλάμε για μια ταινία «περιθωρίου».
Μιλάμε για έργο που αφορά τον πρώτο Κυβερνήτη της Ελλάδας.
Κι όμως, η επίσημη πολιτεία βρήκε τρόπο να μείνει μακριά.
Τώρα που οι αίθουσες γεμίζουν, το αφήγημα αλλάζει:
όχι «δεν το στηρίξαμε», αλλά «δεν αξίζει και τόση σημασία».
Παλιό κόλπο. Το έχω ξαναδεί.
Τα παπαγαλάκια και η πραγματικότητα
Υπάρχει πάντα εκείνη η κατηγορία σχολιαστών που εμφανίζεται όταν κάτι δεν βγαίνει όπως είχε σχεδιαστεί. Δεν τους ενδιαφέρει να αναλύσουν το έργο. Τους ενδιαφέρει να μειώσουν το γεγονός.
Δεν απαντούν στο γιατί ο κόσμος πάει.
Δεν απαντούν στο γιατί χειροκροτεί.
Δεν απαντούν στο γιατί επικρατεί σιωπή στην αίθουσα.
Απλώς επαναλαμβάνουν ότι «δεν είναι καλό».
Ε, λοιπόν, η πραγματικότητα έχει το κακό συνήθειο να μη διαβάζει τέτοια κείμενα.
Γιατί ενοχλεί ο Καποδίστριας
Όσοι παριστάνουν τους ανήξερους κάνουν πως δεν καταλαβαίνουν.
Ο Καποδίστριας ενοχλεί όχι ως ταινία, αλλά ως σύμβολο.
Ενοχλεί γιατί μιλά για κράτος.
Για σύγκρουση με συμφέροντα.
Για πολιτική που δεν χαϊδεύει αυτιά.
Για εξουσία που πληρώνει κόστος.
Και αυτά δεν είναι «αθώα» θέματα σε μια εποχή που η κοινωνία βράζει: αγρότες στους δρόμους, επαγγελματίες σε απόγνωση, πολίτες που νιώθουν ότι αποφάσεις παίρνονται ερήμην τους.
Όταν ο κόσμος απαντά μόνος του
Δεν χρειάζεται να συμφωνήσει κανείς με τον Σμαραγδή.
Δεν χρειάζεται να του αρέσει η αισθητική του.
Χρειάζεται μόνο να είναι έντιμος.
Και η έντιμη παρατήρηση λέει το εξής, ένα έργο που δεν στηρίχθηκε θεσμικά, βρίσκει στήριξη από την κοινωνία. Αυτό είναι πολιτικό γεγονός.
Και όσο κι αν κάποιοι προσπαθούν να το μικρύνουν, δεν μικραίνει.
Επίλογος και μια κουβέντα στην κυβέρνηση
Έχω δει κυβερνήσεις να πέφτουν όχι από έργα τέχνης, αλλά από αλαζονεία.
Από την πεποίθηση ότι «ελέγχουμε το αφήγημα».
Ο Καποδίστριας δεν ρίχνει κυβερνήσεις.
Απλώς δείχνει ότι δεν ελέγχετε τα πάντα.
Και όταν ο κόσμος σηκώνεται όρθιος σε μια σκοτεινή αίθουσα, ενώ κάποιοι επιμένουν να του λένε ότι «δεν βλέπει αυτό που βλέπει», τότε το πρόβλημα δεν είναι η ταινία.
Είναι η απόσταση.
ΜΑΡΚΟΣ ΑΝΤΩΝΙΟΣ
