Πρόσφατα, η πρωθυπουργός της Δανίας, Μέτε Φρεντέρικσεν και ο Ευρωπαίος Επίτροπος για θέματα Άμυνας, Άντριους Κουμπίλιους επανέλαβαν πως αν οι ΗΠΑ καταλάβουν τη Γροιλανδία με τη βία και τα κράτη μέλη της ΕΕ κληθούν να σπεύσουνε σε βοήθεια της Δανίας, το ΝΑΤΟ θα πεθάνει. Δεν θα χρειαστεί όμως, υπάρχουν πιο ύπουλοι τρόποι κατάληψης για να κατακτηθεί το παγωμένο πλην περήφανο νησί.
Μπορεί οι ΗΠΑ να κέρδιζε στρατιωτικά τους νατοϊκούς συμμάχους εάν προσέτρεχαν σε βοήθεια της δανέζικης Γροιλανδίας, αλλά αυτό θα πυροδοτούσε τοπική και παγκόσμια αντίδραση και θα περιόριζε την ικανότητα των ΗΠΑ να επιβάλουν κυριαρχία στο νησί.
Αντ’ αυτού, η Ουάσιγκτον μπορεί να βάλει μπροστά αυτό που ο πρώην σύμβουλος του αν. υπουργού Εξωτερικών για την Ευρώπη και την Ευρασία του Στέιτ Ντιπάρτμεντ, Τζέρεμι Σαπίρο, αποκαλεί… «γεω-όσμωση».
«Η κυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ μπορεί να ξαναγράψει τους κανόνες της διεθνούς τάξης, δημιουργώντας ένα πρότυπο που σύντομα ακολούθησαν Πεκίνο, Μόσχα και άλλοι» λέει ο ειδικός σε ανάλυσή του στο Foreign Affairs.
Συγκεκριμένα, ο Σαπίρο λέει πως οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να ελέγξουν τη Γροιλανδία εκμεταλλευόμενες έξυπνα τις εξαρτήσεις της από τις αλυσίδες εφοδιασμού.
Πώς θα γίνει όμως αυτό, το οποίο απεύχεται ο Σαπίρο, νυν διευθυντής ερευνών στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων;
Πρώτον η Ουάσιγκτον μπορεί να εκμεταλλευτεί τη δυσαρέσκεια των 56.000 μόλις κατοίκων της Γροιλανδίας με τη δανική κυριαρχία, κατηγορώντας τη Κοπεγχάγη ότι τους κρατά φτωχούς και εξαρτημένους. Αυτή η κατάσταση, αν συνδυαστεί με την ισχνή θεσμική υποδομή και έλλειψη εγχώριου πλούτου, σύμφωνα με τον Σαπίρο θα αποτελούσε «ιδανικό εργαστήριο για αυτό που οι αξιωματούχοι του Τραμπ αποκαλούν «υποβοηθούμενη ευθυγράμμιση».
Δεν χρειάζεται η συγκατάθεση των Γροιλανδών
Έτσι, μετά ο Λευκός Οίκος μπορεί να συντάξει ένα υποτιθέμενο σχέδιο που να το ονομάσει Πρωτοβουλία Βόρειας Στρατηγικής Αναπροσαρμογής, με πληροφορίες από τις μυστικές ώστε ο Τραμπ να ανακοινώσει μια «στρατηγική αναπτυξιακή πρωτοβουλία» πολλών δισ. δολαρίων για τη Γροιλανδία, υποτίθεται για την αναβάθμιση των υποδομών και την προώθηση της εκμετάλλευσης των φυσικών πόρων του νησιού.
Οι Αμερικανοί δεν χρειάζονταν τη συγκατάθεση του γροιλανδικού πληθυσμού, σημειώνει ο ειδικός.
Η Ουάσιγκτον μπορεί να επιστρατεύσει, σύμφωνα με το υποθετικό σενάριο του Σαπίρο, κοινοπραξίες, ομάδες αντιμετώπισης καταστροφών, ΜΚΟ, συμβούλους, ενεργειακά φόρουμ –που θα χρηματοδοτούνται από ΗΠΑ και ιδιώτες- ακόμα και μέχρι το καλοκαίρι του 2026. Όλοι απλά θα εγκαταστήσουν αθώες υποδομές ευρυζωνικών δικτύων, θα εκπαιδεύσουν τοπικούς αξιωματούχους, θα κατασκευάσουν δρόμους, αεροδρόμια και κέντρα υγείας σε επίπεδο δήμοων.
Οι παράκτιες κοινότητες μπορούν να λάβουν κρίσιμα εφόδια, κατασκευαστικά συμβόλαια και επιχορηγήσεις ψηφιακών υποδομών. Τα χρήματα δεν συνοδεύονται από εμφανείς πολιτικούς όρους, αλλά συνοδεύονταν από μια σειρά τεχνικών συμφωνιών και μνημονίων που σιωπηρά μετέβαλαν τις τοπικές πιστότητες και επέβαλαν δημοσιονομική εξάρτηση.
Μπορεί όλες αυτές οι επενδύσεις να θέσουν σε συναγερμό τα ανακλαστικά των Γροιλανδών που φοβούνται για τη διάβρωση της κουλτούρας και της αυτονομίας τους, αλλά ίσως ορισμένοι τοπικοί ηγέτες, θα δελεαστούν από τις αμερικανικές προσφορές, λόγω του πατερναλισμού της Κοπεγχάγης.
Νέα διοίκηση
Οι περίπου 150 Αμερικανοί στρατιωτικοί που είναι σταθμευμένοι στη Διαστημική Βάση Πιτουφίκ, στη βόρεια Γροιλανδία, μπορεί να αυξηθούν λόγω υποτίθεται ανθρωπιστικών λόγων, επεκτείνοντας ο αμερικανικός στρατός ραγδαία το αποτύπωμά του.
Οι κόμβοι έκτακτης εφοδιαστικής θα γίνουν νέα, de facto στρατιωτικά σημεία, με τους Αμερικανούς εργολάβους να αναλαμβάνουν την εκπαίδευση της τοπικής ασφάλειας. Οι Αμερικανοί έτσι πρώτα θα χτίσουν βαθιούς δεσμούς και μετά θα ακολουθούν οι διεκδικήσεις κυριαρχίας».
‘Ετσι, η Γροιλανδία τυπικά, θα παρέμενε μέρος του δανικού βασιλείου, αλλά λειτουργικά θα είχε καταστεί εξαρτημένη από μια αμερικανική διοίκηση που δεν είχε καν προσπαθήσει να εξασφαλίσει τη λαϊκή στήριξη των Γροιλανδών.
Για να μεταβεί από τη de facto ενσωμάτωση στη de jure κυριαρχία, το Υπουργείο Δικαιοσύνης των ΗΠΑ, συνεχίζει ο Σαπίρο, μπορεί να συντάξει ένα νομικό πλαίσιο επικαλούμενο ιστορικά προηγούμενα, όπως η αγορά των Δανικών Δυτικών Ινδιών από τις ΗΠΑ το 1917. Επικαλούμενοι το δικαίωμα αυτοδιάθεσης της Γροιλανδίας βάσει του Χάρτη του ΟΗΕ, οι νομικοί της κυβέρνησης Τραμπ μπορεί να κατασκευάσουν αυτό που θα αποκαλούν σχέδιο μετάβασης κυριαρχίας.
Η ομάδα Τραμπ θα αποφύγει ένα δημοψήφισμα, γνωρίζοντας ότι θα αποτύγχανε, αλλά θα ενθαρρύνει το κοινοβούλιο της Γροιλανδίας να υιοθετήσει μια διακήρυξη «προσωρινής αυτονομίας» και προσέφερε την αναγνώριση της Γροιλανδικής κυριαρχίας «κατ’ αρχήν» από την Ουάσινγκτον.
Έτσι, ενδεχομένως να υπάρξει επιστολή στήριξης από φιλοαμερικανούς Γροιλανδούς αξιωματούχους, με τους Αμερικανούς στη συνέχεια να σταθμεύουν δυνάμεις ασφαλείας στο Νουούκ, επικαλούμενοι την επιστολή για να ισχυριστούν ότι είχαν προσκληθεί από το γροιλανδικό κοινοβούλιο, παρότι δεν είχε διεξαχθεί καμία ψηφοφορία.
Ένα έδαφος δεν χρειάζεται να καταληφθεί όταν μπορεί να απορροφηθεί
Στη συνέχεια το κοινοβούλιο της Γροιλανδίας μπορεί να κηρύξει προσωρινή αυτονομία και μια «ενδιάμεση μετάβαση κυριαρχίας». Οι ΗΠΑ ύψωσαν τη σημαία τους πάνω από νέα «γραφεία πολιτικο-στρατιωτικής διασύνδεσης» στο Νουούκ και στις τρεις επόμενες μεγαλύτερες πόλεις της Γροιλανδίας. Διαπραγματεύσεις για την παραχώρηση στη Γροιλανδία μιας συμφωνίας ελεύθερης σύνδεσης, παρόμοιας με εκείνες που έχουν οι ΗΠΑ με τη Μικρονησία ή τα Νησιά Μάρσαλ, ξεκίνησαν αμέσως μετά.
Η κυβέρνηση Τραμπ, σύμφωνα με τον Σαπίρο, θα δείξει έτσι ότι ένα έδαφος δεν χρειάζεται να καταληφθεί όταν μπορεί να απορροφηθεί. «Ελλείψει συνεκτικής διεθνούς αντίστασης, οι κανόνες μετρούν ελάχιστα· τα τετελεσμένα στο έδαφος αρκούν».
O επικοινωνιακός μηχανισμός της κυβέρνησης θα εξαπολύσει μια εκστρατεία δημοσίων σχέσεων, θα επανασχεδιάσει τους χάρτες και σε προεκλογικές συγκεντρώσεις θα ακούγεται το «Make Greenland Great Again». Φυσικά, ο Οργανισμός Τραμπ θα φιλοδοξεί να μετατρέψει το νησί στο «μεγαλύτερο και ωραιότερο χειμερινό θέρετρο» στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Στο υποθετικό σενάριο του Σαπίρο, μπορεί η Δανία να προσφύγει στο Διεθνές Δικαστήριο, και οι περισσότεροι κάτοικοι στη Γροιλανδία να προειδοποιούν για επερχόμενη περιβαλλοντική καταστροφή και πολιτισμική εξαφάνιση, αλλά οι Αμερικανοί εργολάβοι συνέχισαν να παρέχουν υπηρεσίες.
Εάν και ο Σαπίρο απεύχεται τέτοια εξέλιξη, λέει πως κάπως έτσι θα επαναπροσδιοριστεί φύση της διεθνούς τάξης και της κυριαρχίας. «Η κατασκευασμένη εξάρτηση δεν θεωρούνταν πλέον μορφή ιμπεριαλισμού· θα είχε γίνει μέθοδος οικοδόμησης «αδελφικών» δεσμών. Οι αυτόχθονες πληθυσμοί δεν θα καθόριζαν πλέον την κυριαρχία· οι αλυσίδες εφοδιασμού θα το έκαναν». Το ακόμα χειρότερο για τον ίδιο είναι ότι αυτή η ανεξαρτησία θα γίνει εμπορεύσιμη, εάν επιβεβαιωθεί αυτή η «γεω-όσμωση»
