Σε τροχιά γύρω από τη Γη βρίσκονται από τον Νοέμβριο οι πέντε ελληνικοί μικροδορυφόροι, οι οποίοι εκτοξεύτηκαν στο πλαίσιο του Εθνικoύ Προγράμματος Μικροδορυφόρων και ήδη άρχισαν να παράγουν απτά αποτελέσματα. Οι πρώτες εικόνες που κατέγραψαν δόθηκαν στη δημοσιότητα, σηματοδοτώντας τη μετάβαση της χώρας σε μια νέα εποχή αξιοποίησης διαστημικών δεδομένων.
Από τους πέντε μικροδορυφόρους, οι δύο είναι επιχειρησιακοί, ενώ οι υπόλοιποι τρεις πειραματικοί – ερευνητικοί, σχεδιασμένοι για την επίδειξη και δοκιμή νέων διαστημικών τεχνολογιών που αναπτύχθηκαν στην Ελλάδα. Πρόκειται για ένα κρίσιμο βήμα, που μετατρέπει τη θεωρία σε εφαρμοσμένη πολιτική.
Οι πρώτες φωτογραφίες έχουν έντονο συμβολισμό αλλά και πρακτική αξία. Η πρώτη εικόνα, που ελήφθη στις 13 Δεκεμβρίου 2025, απεικονίζει το λιμάνι του Πειραιά και του Περάματος. Η δεύτερη, υψηλής ανάλυσης, καταγράφηκε στις 15 Ιανουαρίου 2026 και αποτυπώνει την άφιξη της φρεγάτας Belharra Κίμων από τη Γαλλία, λίγο πριν την ένταξή της στη δύναμη του Πολεμικού Ναυτικού.
Σε δήλωσή του στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου χαρακτήρισε τη στιγμή «ορόσημο», τονίζοντας ότι «η προοπτική παρουσίας της Ελλάδας στο διάστημα κάποτε έμοιαζε ουτοπική. Σήμερα, μέσα σε μόλις ενάμιση μήνα από την εκτόξευση, έχουμε στα χέρια μας τις πρώτες εικόνες». Όπως σημείωσε, πρόκειται για έμπρακτη απόδειξη ότι η χώρα περνά από τον σχεδιασμό στην πράξη, αποκτώντας ουσιαστική και λειτουργική παρουσία στο διάστημα.
Πέρα από τη συμβολική διάσταση, τα οφέλη είναι κυρίως πρακτικά. Τα δορυφορικά δεδομένα θα αξιοποιηθούν για τη βελτίωση της δημόσιας διοίκησης, τη στήριξη της αγροτικής παραγωγής, την προστασία του περιβάλλοντος, την πολιτική προστασία και την άμυνα. Μεταξύ άλλων, επιτρέπουν την ακριβή χαρτογράφηση αγροτεμαχίων, τη διαφάνεια στις αγροτικές ενισχύσεις, την παρακολούθηση δασών, υδάτων και προστατευόμενων περιοχών, αλλά και την έγκαιρη ανίχνευση πυρκαγιών και πλημμυρών.
Κομβικό ρόλο παίζει και η δημιουργία μιας ενιαίας ψηφιακής πλατφόρμας, η οποία θα συγκεντρώνει δεδομένα από ελληνικούς και διεθνείς δορυφόρους, μετατρέποντάς τα σε άμεσα αξιοποιήσιμα εργαλεία πολιτικής. Ο κεντρικός κυβερνητικός κόμβος θα εγκατασταθεί στην Αθήνα και θα λειτουργεί σε συνεργασία με το Ελληνικό Κέντρο Διαστήματος, δίνοντας πρόσβαση σε όλα τα υπουργεία και τις δημόσιες υπηρεσίες χωρίς την ανάγκη εξειδικευμένης τεχνικής γνώσης.
Ιδιαίτερη σημασία έχει η συμβολή στον αγροτικό τομέα, όπου οι έλεγχοι γίνονται ταχύτεροι και δικαιότεροι, αλλά και στον τομέα της πολιτικής προστασίας, όπου η ταχεία λήψη και ανάλυση δεδομένων μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμη σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης. Παράλληλα, η Ελλάδα αποκτά πλήρη εικόνα του θαλάσσιου χώρου της Ανατολικής Μεσογείου, ενισχύοντας την επιτήρηση, την ασφάλεια της ναυσιπλοΐας και την προστασία κρίσιμων υποδομών.
Τέλος, ερευνητικά κέντρα, πανεπιστήμια και επιχειρήσεις αποκτούν πρόσβαση σε δεδομένα υψηλής προστιθέμενης αξίας, ανοίγοντας τον δρόμο για νέες εφαρμογές, καινοτομία και διεθνή εμπορική αξιοποίηση. Η Ελλάδα δεν «κοιτά απλώς» πια το διάστημα. Το χρησιμοποιεί. Και αυτό αλλάζει το παιχνίδι.
