ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
·
ΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΟΣΟΙ ΕΧΟΥΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΑΦΜ ΚΑΙ ΕΔΡΑ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ ΜΑΡΑΘΩΝΑ ΝΑ ΣΤΗΡΙΞΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΝΑ ΑΚΟΥΣΤΟΥΝ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΑΡΕΜΒΑΙΝΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
·
ΚΑΛΟΥΝΤΑΙ ΟΣΟΙ ΕΧΟΥΝ ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΟ ΑΦΜ ΚΑΙ ΕΔΡΑ ΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΔΙΑΜΕΡΙΣΜΑ ΜΑΡΑΘΩΝΑ ΝΑ ΣΤΗΡΙΞΟΥΝ ΤΗΝ ΠΡΟΣΠΑΘΕΙΑ ΝΑ ΑΚΟΥΣΤΟΥΝ ΤΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΜΑΣ ΚΑΙ ΝΑ ΜΠΟΡΟΥΜΕ ΝΑ ΠΑΡΕΜΒΑΙΝΟΥΜΕ ΓΙΑ ΤΟ ΜΕΛΛΟΝ ΜΑΣ
Στο πρόσφατο βιβλίο του, «Ο εγκέφαλος σε ανάπαυση», ο Βρετανός νευροεπιστήμονας Τζόζεφ Τζεμπέλι παραθέτει εντυπωσιακά ευρήματα, όπως το ότι το μυστικό της παραγωγικότητας δεν είναι η δουλειά, αλλά η ξεκούραση. Tου ζητήσαμε να μας δώσει μερικές συμβουλές
Όταν βλέπουμε κάποιον να ξεκουράζεται, σκεφτόμαστε αμέσως ότι είναι τεμπέλης, οκνηρός και αντιπαραγωγικός. Και όμως, η νευροεπιστήμη έχει εντελώς διαφορετική γνώμη: όταν επιλέγουμε την απραξία, το μυαλό μας συνεχίζει να δουλεύει, και μάλιστα για το καλό μας. Νέες έρευνες δείχνουν ότι όσο περισσότερο βάζουμε τον εγκέφαλό μας σε κατάσταση ανάπαυσης, τόσο πιο ευφυείς, συγκεντρωμένοι και παραγωγικοί είμαστε στις δουλειές μας. Αυτό ακριβώς έρχεται να τεκμηριώσει ο νευροεπιστήμονας Τζόζεφ Τζεμπέλι με το νέο του βιβλίο Ο εγκέφαλος σε ανάπαυση. Πώς δουλεύει το μυαλό όταν δεν κάνουμε τίποτα, που μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Τραυλός. Στην αποκλειστική συνέντευξη που μας παραχώρησε, ο Βρετανός επιστήμονας μας προτείνει να αποτινάξουμε την ενοχή της αδράνειας και να καλωσορίσουμε τακτικές όπως ο μεσημεριανός ύπνος, τα συχνά διαλείμματα και η επαφή με τη φύση.
Διάβασα το βιβλίο σας το καλοκαίρι, στο ξεκίνημα των διακοπών μου, και ομολογώ ότι με βοήθησε πολύ τις πρώτες μέρες να χαλαρώσω. Επιστρέφοντας στους εργασιακούς ρυθμούς μου, όμως, επανήλθα αυτόματα στην προηγούμενη κατάσταση. Γιατί είναι τόσο δύσκολο να μην κάνουμε απολύτως τίποτα;
Ο βασικός λόγος είναι ότι η κατανόησή μας για το τι σημαίνει «δεν κάνω τίποτα» και για το τι σημαίνει ξεκούραση είναι εντελώς αντεστραμμένη. Εξακολουθούμε να θεωρούμε την ξεκούραση και την αδράνεια ως μια μορφή πολυτέλειας, κάτι το ανεύθυνο, ακόμη και κάτι το ανήθικο. Υπάρχουν δύο αιτίες πίσω απ’ αυτό. Η πρώτη είναι πολιτισμική. Εδώ και εκατοντάδες χρόνια έχουμε διδαχθεί ότι η ξεκούραση είναι το αντίθετο της εργασίας και όχι κάτι που τη συμπληρώνει. Σε μεγάλο βαθμό λοιπόν, ευθύνεται ο ανεξέλεγκτος καπιταλισμός. Η κυριότερη αιτία, όμως, είναι το ότι δεν έχουμε κατανοήσει τη νευροεπιστήμη της ξεκούρασης. Τα τελευταία χρόνια έχουμε αρχίσει να αντιλαμβανόμαστε ότι στον εγκέφαλο υπάρχει ένα «δίκτυο ανάπαυσης», το λεγόμενο «προεπιλεγμένο δίκτυο» (default network), το οποίο ενεργοποιείται όταν (νομίζουμε ότι) δεν κάνουμε τίποτα. Αυτό το δίκτυο είναι υπεύθυνο για πολλές από τις πιο κρίσιμες γνωστικές μας ικανότητες. Ένας τεράστιος αριθμός ερευνών δείχνει πλέον ότι, είτε είσαι γιατρός, είτε φοιτητής, είτε μηχανικός, είτε οτιδήποτε, θα αποδώσεις πολύ καλύτερα αν έχεις προηγουμένως ξεκουραστεί, ακριβώς επειδή ενεργοποιείται αυτό το προεπιλεγμένο δίκτυο του εγκεφάλου.
«Εδώ και εκατοντάδες χρόνια έχουμε διδαχθεί ότι η ξεκούραση είναι το αντίθετο της εργασίας και όχι κάτι που τη συμπληρώνει».
Μπορείτε να μας περιγράψετε τον τρόπο λειτουργίας αυτού του δικτύου;
Ουσιαστικά εκτείνεται σε τέσσερις βασικές περιοχές του εγκεφάλου. Το πραγματικά ενδιαφέρον στοιχείο είναι ότι, όταν ενεργοποιείται μία από τις περιοχές του, συχνά ενεργοποιούνται ταυτόχρονα και οι υπόλοιπες· είναι «όλα ή τίποτα» δηλαδή. Το δίκτυο αυτό λειτουργεί σε ανταγωνισμό με ένα άλλο εγκεφαλικό δίκτυο, που ονομάζεται εκτελεστικό, κι είναι ουσιαστικά το «δίκτυο της δουλειάς». Περνάμε τόσο πολύ χρόνο δουλεύοντας μέσω του εκτελεστικού μας δικτύου, ώστε το προεπιλεγμένο δίκτυο παραμένει σε μεγάλο βαθμό σιωπηλό. Και όμως, το προεπιλεγμένο δίκτυο καταλαμβάνει περίπου το 20% του εγκεφάλου. Το εκτελεστικό δίκτυο, αντίθετα, καταλαμβάνει μόλις το 5%. Γι’ αυτό λέω ότι είναι τόσο σημαντικό να ξεκουράζεται ο εγκέφαλός μας: υπάρχει ένα τεράστιο δίκτυο, υπεύθυνο για πολλές από τις γνωστικές μας δεξιότητες, το οποίο δεν ενεργοποιούμε επαρκώς όταν δεν ξεκουραζόμαστε. Το προεπιλεγμένο δίκτυο ανακαλύφθηκε το 2001, αλλά χρειάστηκε να περάσουν αρκετά χρόνια μέχρι να αρχίσουν οι νευροεπιστήμονες να αντιλαμβάνονται πραγματικά τη σημασία του. Σήμερα γνωρίζουμε ότι αυτό το δίκτυο συμβάλλει στη βελτίωση λειτουργιών όπως η δημιουργικότητα και η επίλυση προβλημάτων, η μνήμη αλλά και η ικανότητά μας να προβλέπουμε το μέλλον. Επιπλέον, φαίνεται ότι μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης νευρολογικών παθήσεων, όπως η άνοια και η κατάθλιψη. Μου αρέσει να λέω ότι είναι ίσως το πιο σημαντικό μέρος του εγκεφάλου σας, για το οποίο πιθανότατα δεν έχετε ακούσει ποτέ.
Γιατί το να μην κάνεις τίποτα κάνει, τελικά, καλό-1
Στο βιβλίο σας αναφέρετε πολλά εντυπωσιακά επιστημονικά ευρήματα, αλλά αυτά για τον μεσημεριανό ύπνο είναι πραγματικά απίθανα.
Πράγματι. Υπάρχει η πολύ ενδιαφέρουσα μελέτη της εξαιρετικής ερευνήτριας Βικτόρια Γκάρφιλντ, η οποία διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που κοιμούνται περίπου 30 λεπτά κάθε μεσημέρι έχουν κυριολεκτικά μεγαλύτερους εγκεφάλους από εκείνους που δεν κοιμούνται. Η διαφορά είναι πραγματικά μεγάλη: περίπου 15 κυβικά εκατοστά, όσο περίπου ένα μικρό δαμάσκηνο. Όταν το αναφέρω αυτό στους ανθρώπους, τους προτείνω να σκεφτούν τα εκατομμύρια νευρώνων που χωρούν μέσα σε αυτόν τον τεράστιο χώρο. Η ίδια μελέτη έδειξε επίσης ότι ο καθημερινός μεσημεριανός υπνάκος μπορεί να επιβραδύνει τη γνωστική γήρανση έως και κατά έξι χρόνια. Το γεγονός ότι μόλις 30 λεπτά ύπνου μέσα στη μέρα, δηλαδή μια σχετικά μικρή περίοδος ανάπαυσης για τον εγκέφαλο, μπορούν να έχουν τόσο βαθιά και εκτεταμένη επίδραση, είναι κάτι εκπληκτικό.
Στην Ελλάδα έχουμε το παράδειγμα ενός πρώην πρωθυπουργού, ο οποίος ήταν γνωστό ότι δεν παρέλειπε ποτέ τον μεσημεριανό του ύπνο, ακόμα κι όταν αντιμετώπιζε εθνικές κρίσεις.
Έπαιρνε καλές αποφάσεις αυτός ο πολιτικός;
Αυτό θα το αφήσω να το κρίνουν οι άλλοι. Η αλήθεια είναι ότι έζησε σχεδόν 100 χρόνια και, από όσο ξέρουμε, το μυαλό του δούλευε καλά έως το τέλος. Τι άλλο σας εξέπληξε ερευνώντας την επιστήμη της ξεκούρασης;
Με εξέπληξε πολύ η επίδραση που έχουν οι πράσινοι χώροι στη λειτουργία του εγκεφάλου. Υπάρχει πλέον μια πάρα πολύ ενδιαφέρουσα έρευνα που δείχνει ότι μόλις βρεθείς σε έναν χώρο με πράσινο, τα εγκεφαλικά σου κύματα μετατοπίζονται από τα πολύ έντονα και αγχώδη βήτα κύματα σε πολύ πιο ήρεμα άλφα κύματα, ακόμη και σε θήτα κύματα, τα οποία συνδέονται με τον διαλογισμό. Αυτό συμβαίνει γιατί η φύση είναι γεμάτη από αυτό που οι ψυχολόγοι ονομάζουν «ήπιες γοητεύσεις», πράγματα που τραβούν την προσοχή μας μ’ έναν αβίαστο τρόπο. Το θρόισμα των φύλλων ή οι απαλοί κυματισμοί της θάλασσας μας ξεκουράζουν και μας δημιουργούν μια αίσθηση ανάπαυσης. Στους αντίποδες βρίσκονται οι «έντονες γοητεύσεις», όπως τα smartphones, οι υπολογιστές, τα πιεστικά αφεντικά και οι ασφυκτικές προθεσμίες. Όλα αυτά ουσιαστικά εξαντλούν τους πόρους της προσοχής μας και οδηγούν σε γνωστική κόπωση. Πολύ ενδιαφέρουσα βρήκα επίσης την επίδραση της περιπλάνησης του νου, καθώς το 25 έως και το 50% της ημέρας μας το περνάμε ονειροπολώντας. Πλέον γνωρίζουμε ότι η περιπλάνηση του νου είναι ένας πολύ ισχυρός ενεργοποιητής του προεπιλεγμένου δικτύου. Όταν βρίσκεστε στο γραφείο σας και απλώς κοιτάζετε έξω από το παράθυρο τα δέντρα για πέντε ή δέκα λεπτά, ενεργοποιείτε σε μεγάλο βαθμό τη λειτουργία ανάπαυσης του εγκεφάλου. Και όμως, συχνά νιώθουμε άσχημα γι’ αυτό, γιατί νομίζουμε ότι τεμπελιάζουμε. Στην πραγματικότητα, ο εγκέφαλός μας το κάνει ακριβώς επειδή χρειάζεται αυτόν τον χρόνο για να ανανεώσει τις γνωστικές του ικανότητες.
Καθώς διάβαζα το βιβλίο σας, σκεφτόμουν συνέχεια αυτό ακριβώς: την ενοχή. Οι περισσότεροι από εμάς νιώθουμε ενοχές όταν δεν είμαστε δραστήριοι, όταν δεν δουλεύουμε. Πώς θα μπορούσαμε να απελευθερωθούμε;
Είναι ένα ιδιαίτερο είδος ενοχής, αρκετά ύπουλο θα έλεγα, το οποίο αποκαλείται «ενοχή παραγωγικότητας» και προκύπτει από την ταύτιση της αξίας της ύπαρξής μας ως ανθρώπων με την οικονομική μας απόδοση. Είναι κι αυτό ένα προϊόν του ανεξέλεγκτου καπιταλισμού ή, αν πάμε ακόμα πιο πίσω, του προτεσταντισμού. Το πρόβλημα είναι ότι η «ενοχή παραγωγικότητας» συχνά μετατρέπεται σε αυτό που ονομάζουμε «γενικευμένη ενοχή», ένα είδος ενοχής που δεν διακόπτεται, γιατί ριζώνει μέσα στους ανθρώπους η συντριπτική αίσθηση ότι «δεν κάνουν αρκετά». Για να την ξεπεράσουμε, θα πρέπει να ασπαστούμε την ιδέα που λέει ότι η γνώση είναι δύναμη. Όσο περισσότερο διαβάζει κανείς για το προεπιλεγμένο δίκτυο, τόσο περισσότερο υποχωρεί η ενοχή.
Γιατί το να μην κάνεις τίποτα κάνει, τελικά, καλό-2
Φαντάζομαι ότι θα έχει ταλαιπωρήσει κι εσάς.
Φυσικά. Πριν αρχίσω να εμβαθύνω στο προεπιλεγμένο δίκτυο, ένιωθα πολλές ενοχές όταν ξεκουραζόμουν. Τώρα όμως δεν νιώθω πια έτσι, γιατί γνωρίζω τα γνωστικά οφέλη που κομίζει η ανάπαυση. Όταν επιστρέφω στο γραφείο μου, είμαι πολύ πιο παραγωγικός. Όπως γράφω και στο βιβλίο, παλαιότερα δούλευα μέχρις εξαντλήσεως, ακόμα και 12 ώρες την ημέρα, γιατί είχα αυτή την παλιομοδίτικη νοοτροπία που λέει ότι η ξεκούραση είναι πολυτέλεια, ότι δεν επιτρέπεται. Σκεφτόμουν ότι απλώς έπρεπε να δουλέψω περισσότερο από τους άλλους. Τώρα όμως εργάζομαι περίπου τέσσερις έως έξι ώρες την ημέρα. Θέτω έναν συγκεκριμένο στόχο και τον ολοκληρώνω. Στη συνέχεια «σπάω» τη μέρα μου με πολλά διαλείμματα: αφιερώνω χρόνο στο να χαζεύω έξω από το παράθυρο, να κάνω έναν σύντομο ύπνο περίπου 30 λεπτών. Αυτό είχε πολύ θετική επίδραση στη δουλειά μου. Είμαι πολύ πιο παραγωγικός έτσι. Έχει βελτιωθεί η ενέργειά μου, κοιμάμαι καλύτερα και γενικά αισθάνομαι πολύ καλύτερα. Πριν είχα αυτή την αντίληψη, που την έχουν πολλοί άνθρωποι, ότι πρέπει να συνεχίζεις τη δουλειά, ακόμα κι όταν δεν καταφέρνεις πολλά. Υπάρχει επίσης και η έννοια της πλασματικής παρουσίας στη δουλειά: άνθρωποι που βρίσκονται στη δουλειά χωρίς να κάνουν πραγματικά κάτι ουσιαστικό, απλώς για να φαίνεται ότι είναι παρόντες.
Ωστόσο, μπορεί εσείς κι εγώ να έχουμε τη δυνατότητα να δουλεύουμε τέσσερις ή έξι ώρες την ημέρα, αλλά πολλοί άνθρωποι είναι υποχρεωμένοι να εργάζονται πολύ περισσότερες ώρες. Μήπως τελικά η ξεκούραση είναι μια πολυτέλεια που μόνο οι πλούσιοι μπορούν να απολαμβάνουν;
Το πρώτο που μπορούμε να πούμε είναι ότι οι πολλές ώρες εργασίας είναι πραγματικά επικίνδυνες. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ανέφερε πρόσφατα ότι οι υπερβολικές ώρες εργασίας αποτελούν τον πιο θανατηφόρο παράγοντα κινδύνου στη δουλειά. Αν δει κανείς τα δεδομένα, όλα φαίνεται να κινούνται προς τη λάθος κατεύθυνση. Σε παγκόσμιο επίπεδο, η υπερκόπωση προκαλεί πλέον 745.000 θανάτους τον χρόνο, μια αύξηση της τάξης του 29% σε σχέση με το 2000. Τρεις στους πέντε εργαζομένους δηλώνουν σήμερα έλλειψη ενδιαφέροντος, κινήτρου και ενέργειας, κάτι που αντιστοιχεί σε αύξηση 38% από το 2019. Παρόλο που οι συνθήκες εργασίας είναι σε πολλές περιπτώσεις καλύτερες απ’ ό,τι στο παρελθόν, βιώνουμε μια δραστική οπισθοδρόμηση όσον αφορά την επαγγελματική εξουθένωση και την υπερβολική εργασία. Όταν εξετάζει κανείς τα στοιχεία, διαπιστώνει ότι η περισσότερη ξεκούραση δεν έρχεται σε σύγκρουση με τον καπιταλισμό ή με την κερδοφορία. Πολλές μελέτες δείχνουν ότι, όταν οι άνθρωποι εργάζονται υπερβολικά πολλές ώρες, τα οικονομικά αποτελέσματα των επιχειρήσεων υποχωρούν. Επίσης, οι πολλές ώρες εργασίας μπορούν κυριολεκτικά να σε οδηγήσουν στον θάνατο. Στην Ιαπωνία υπάρχει μάλιστα ειδική λέξη για τον «θάνατο από υπερβολική εργασία»: τον αποκαλούν karoshi. Υπάρχουν επίσης πολλές ψυχολογικές επιπτώσεις. Μερικές πολύ ενδιαφέρουσες μελέτες από τη Σουηδία δείχνουν ότι, όταν παγιωθούν οι επιπτώσεις της υπερκόπωσης, ο εγκέφαλος χρειάζεται περίπου τρία χρόνια για να ανακάμψει. Όλα τα δεδομένα δείχνουν ότι ένα πιο ξεκούραστο εργατικό δυναμικό είναι καλύτερο για τα οικονομικά αποτελέσματα μιας επιχείρησης. Είναι καλύτερο και για τις επιδόσεις της συνολικά, γιατί θα διαθέτει εργαζομένους πιο ευφυείς, πιο στοχαστικούς, πιο δημιουργικούς και με μεγαλύτερη διορατικότητα, αντί για ανθρώπους που δουλεύουν μέχρι θανάτου. Η ξεκούραση όχι μόνο δεν είναι ασύμβατη με την παραγωγικότητα ή την κερδοφορία, αλλά είναι απολύτως απαραίτητη.
Ελπίζω το μήνυμά σας να φτάσει σε όσους βρίσκονται σε θέσεις εξουσίας.
Ναι, κι εγώ το ελπίζω.
Γιατί το να μην κάνεις τίποτα κάνει, τελικά, καλό-3
Τι άλλο μάς προτείνετε πρακτικά, εκτός από τον μεσημεριανό ύπνο, την επαφή με τη φύση και τις μεγάλες και συχνές διακοπές; Και τι από όλα αυτά θεωρείτε το πιο ουσιαστικό;
Ένα από τα πιο ουσιαστικά πράγματα είναι τα περισσότερα διαλείμματα μέσα στη μέρα. Προσωπικά, κάθε ώρα κάνω τουλάχιστον ένα διάλειμμα δέκα λεπτών. Χρησιμοποιώ επίσης την τεχνική Pomodoro, δηλαδή πέντε λεπτά διάλειμμα κάθε 25 λεπτά εργασίας. Κατά τη διάρκεια του διαλείμματος είναι σημαντικό πραγματικά να μην κάνεις τίποτα, όχι να πας να κάνεις μια άλλη απαιτητική δραστηριότητα ή να σκρολάρεις στο κινητό σου, αλλά να βγεις μια βόλτα στο πάρκο, να κοιτάξεις έξω από το παράθυρο. Να κάνεις πράγματα που είναι πραγματικά ξεκούραστα για τον εγκέφαλο. Από εκεί και πέρα, υπάρχει μια ολόκληρη φιλοσοφία ξεκούρασης και «μη δράσης». Έχω ένα κεφάλαιο στο βιβλίο γι’ αυτό που οι Ολλανδοί ονομάζουν niksen, δηλαδή το να μην κάνεις τίποτα. Να μπορείς να λες στον εαυτό σου: «Εντάξει, δουλεύω, αλλά τώρα θα πάω να καθίσω στον καναπέ για δέκα λεπτά με ένα φλιτζάνι τσάι και απλώς θα κοιτάζω έξω από το παράθυρο, χωρίς να νιώθω ενοχές». Τα επιμέρους εργαλεία και οι τεχνικές για να ενεργοποιεί κανείς το προεπιλεγμένο δίκτυο μέσω της ξεκούρασης είναι πολύ σημαντικά, γιατί το καθένα μπορεί να συμβάλει με διαφορετικό τρόπο. Ίσως, όμως, ακόμη πιο σημαντικό από αυτό είναι να αλλάξουμε τη νοοτροπία μας και να κατανοήσουμε ότι η ξεκούραση είναι στην πραγματικότητα αυτό που τροφοδοτεί όλες τις γνωστικές μας ικανότητες και ότι χρειαζόμαστε πολύ περισσότερη ξεκούραση απ’ όση έχουμε σήμερα.
Να κλείσουμε τη συζήτηση με το μότο σας;
Το μυστικό της παραγωγικότητας δεν είναι η περισσότερη δουλειά, αλλά η ανάπαυση.
Καλή σας ξεκούραση, λοιπόν!
Επίσης!
Το βιβλίο Ο εγκέφαλος σε ανάπαυση. Πώς δουλεύει το μυαλό όταν δεν κάνουμε τίποτα μόλις κυκλοφόρησε από τις εκδόσεις Τραυλός, σε μετάφραση Άννας Μελανοφθαλμίδου.
Περιοδικό Κ
Σήμερα, Τρίτη 21 Απριλίου και ώρα 08.00, ξεκίνησε η υποβολή αιτήσεων για συμμετοχή στο Πρόγραμμα Κοινωνικού Τουρισμού Εργαζομένων και Ανέργων περιόδου 2026-2027 της Δημόσιας Υπηρεσίας Απασχόλησης (ΔΥΠΑ).
Για τους δικαιούχους η υποβολή αιτήσεων θα πραγματοποιηθεί σύμφωνα με το τελευταίο ψηφίο του ΑΦΜ τους ως εξής:
Τελευταίο ψηφίο ΑΦΜ: 0 – Τρίτη, 21.04.2026
Τελευταίο ψηφίο ΑΦΜ: 1, 2 – Τετάρτη, 22.04.2026
Τελευταίο ψηφίο ΑΦΜ: 3, 4 – Πέμπτη, 23.04.2026
Τελευταίο ψηφίο ΑΦΜ: 5, 6 – Παρασκευή, 24.04.2026
Τελευταίο ψηφίο ΑΦΜ: 7, 8, 9 – Σάββατο, 25.04.2026
Ολοι οι ΑΦΜ – Κυριακή, 26.04.2026
Το πρόγραμμα θα ξεκινήσει στις 18 Μαΐου 2026, νωρίτερα από κάθε άλλη φορά, θα έχει διάρκεια 13 μηνών και θα αφορά 300.000 επιταγές (vouchers), με προϋπολογισμό 50 εκατ. ευρώ.
Με την επιταγή, που είναι ένας μοναδικός αριθμός για κάθε δικαιούχο και ωφελούμενο ξεχωριστά, οι δικαιούχοι μπορούν να πραγματοποιήσουν έως 6 διανυκτερεύσεις σε κατάλυμα που επιλέγουν από το «Μητρώο Παρόχων» της ΔΥΠΑ, κατόπιν συνεννόησης, με μικρή ιδιωτική συμμετοχή.
Στα νησιά Λέρο, Λέσβο, Χίο, Κω, Σάμο και Ρόδο, οι δικαιούχοι μπορούν να πραγματοποιήσουν έως 10 διανυκτερεύσεις δωρεάν με μηδενική ιδιωτική συμμετοχή, ενώ στους δήμους της Βόρειας Εύβοιας και του Εβρου καθώς και στη Θεσσαλία, πλην Σποράδων, μπορούν να πραγματοποιήσουν έως 12 διανυκτερεύσεις δωρεάν.
Οι τιμές επιδότησης προσαυξάνονται κατά 20% για τον μήνα αιχμής, τον Αύγουστο, καθώς και για τις περιόδους των Χριστουγέννων (15.12.2026 έως 14.01.2027) και του Πάσχα (23.04.2027 έως 09.05.2027). Η αυξημένη επιδότηση ισχύει καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους για τα καταλύματα της Βόρειας Εύβοιας, του Εβρου και της Θεσσαλίας, εκτός των Σποράδων.
Εκτός από τη διαμονή σε τουριστικά καταλύματα επιδοτούνται και ακτοπλοϊκά εισιτήρια. Η συμμετοχή ανέρχεται σε 25%, ενώ για τα άτομα με αναπηρία τα εισιτήρια είναι δωρεάν.
Δικαιούχοι είναι:
Αργαζόμενοι με εξαρτημένη σχέση εργασίας ιδιωτικού δικαίου.
Ασφαλισμένοι στον eEΦΚΑ λόγω εξαρτημένης σχέσης εργασίας με εισφορές υπέρ του κλάδου ανεργίας της ΔΥΠΑ, οποτεδήποτε στο διάστημα 12 μηνών που προηγούνται της λήξης της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων ή άνεργοι εγγεγραμμένοι στο Ψηφιακό Μητρώο αναζητούντων εργασία της ΔΥΠΑ, με συνεχόμενο χρονικό διάστημα ανεργίας κατά την ημερομηνία λήξης της προθεσμίας υποβολής αιτήσεων τουλάχιστον τριών (3) μηνών, οι οποίοι έχουν εισόδημα έως 16.000 ευρώ, αν είναι άγαμοι, έως 24.000 ευρώ, αν είναι έγγαμοι, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε τέκνο, ή έως 29.000 ευρώ, αν είναι μονογονείς, προσαυξανόμενο κατά 5.000 ευρώ για κάθε τέκνο μετά το πρώτο.
Οι αιτήσεις υποβάλλονται μέσω gov.gr στην ηλεκτρονική διεύθυνση: https://www.gov.gr/ipiresies/ergasia-kai-asphalise/apozemioseis-kai-parokhes/koinonikos-tourismos
Συγκεκριμένα η διαδρομή είναι: Αρχική – Εργασία και ασφάλιση – Αποζημιώσεις και Παροχές – Προγράμματα Κοινωνικού Τουρισμού (ΔΥΠΑ).
Η επιλογή των δικαιούχων βασίζεται στη μοριοδότηση συγκεκριμένων κριτηρίων (ΑμεΑ, μονογονέας, αριθμός παιδιών, εισόδημα, πρώτη φορά συμμετοχή στο πρόγραμμα ή μη συμμετοχή στα δύο προηγούμενα προγράμματα λόγω μοριοδότησης) με αντικειμενικό και διαφανή τρόπο μέσω του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος (ΟΠΣ) της ΔΥΠΑ.
Για πρώτη φορά φέτος οι πολύτεκνοι γονείς εξαιρούνται από τη διαδικασία της μοριοδότησης και συμμετέχουν στο πρόγραμμα εφόσον πληρούν τις προϋποθέσεις συμμετοχής.
Δεν μπορούν να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα εργαζόμενοι και άνεργοι που επιδοτούνται σε πρόγραμμα κοινωνικού τουρισμού άλλου φορέα για την ίδια περίοδο, καθώς και όσοι, εκτός από ΑμεΑ και πολύτεκνους γονείς, έλαβαν επιταγή στο πρόγραμμα 2025-2026.
Με αλλαγές στη λειτουργία της Γραμμής 2 του Μετρό ξεκινά η εβδομάδα για το επιβατικό κοινό της Αθήνας, καθώς από σήμερα Τρίτη 21 Απριλίου και έως τις 30 του μήνα τίθενται σε ισχύ προσωρινά μέτρα λόγω τεχνικών έργων.
Συγκεκριμένα, πέντε κομβικοί σταθμοί στο κέντρο της πόλης – Αττική, Λαρίσης, Μεταξουργείο, Ομόνοια και Πανεπιστήμιο – θα κλείνουν νωρίτερα, στις 21:40, από Δευτέρα έως Πέμπτη καθώς και τις Κυριακές, στο πλαίσιο των εργασιών αναβάθμισης της γραμμής.
Οι παρεμβάσεις περιλαμβάνουν αντικατάσταση σιδηροτροχιών και εγκατάσταση νέου δικτύου 5G, έργα που –καλώς ή κακώς– δεν γίνονται «στα κρυφά» και φέρνουν αναπόφευκτα αναστάτωση στην καθημερινότητα των μετακινήσεων.
Κατά τη διάρκεια των εργασιών, οι συρμοί της Γραμμής 2 θα κινούνται μόνο στα τμήματα Ανθούπολη – Σεπόλια και Σύνταγμα – Ελληνικό. Αυτό σημαίνει ότι το ενδιάμεσο κομμάτι, που εξυπηρετεί το πυκνότερο επιβατικό ρεύμα, θα μένει εκτός λειτουργίας τις συγκεκριμένες ώρες.
Για να καλυφθεί το κενό στο τμήμα Σεπόλια – Σύνταγμα, τίθεται σε λειτουργία προσωρινή λεωφορειακή γραμμή με την ονομασία Χ18. Η γραμμή αυτή αναμένεται να απορροφήσει μεγάλο όγκο επιβατών, κάτι που μεταφράζεται πρακτικά σε πιο γεμάτα λεωφορεία και πιθανές καθυστερήσεις – δεν είναι η πρώτη φορά που το βλέπουμε.
Παράλληλα, έχουν ανακοινωθεί από τη ΣΤΑΣΥ τα τελευταία δρομολόγια πριν το κλείσιμο των σταθμών, με τις αρχές να συνιστούν στους πολίτες να προγραμματίζουν εγκαίρως τις μετακινήσεις τους και να εξετάζουν εναλλακτικές διαδρομές.
Με απλά λόγια: αν κινείσαι στο κέντρο το βράδυ, καλύτερα να έχεις plan B. Γιατί το Μετρό θα κάνει upgrade – αλλά μέχρι τότε, θα χρειαστεί λίγη υπομονή.
Με την περιορισμένη ανάπτυξη του Mythos, η αμερικανική start-up Anthropic σκοπεύει «να βάλει στο τραπέζι» τους κινδύνους του νέου μοντέλου Τεχνητής Νοημοσύνης, οι ικανότητες του οποίου στον τομέα της κυβερνοσασφάλειας δημιουργούν φόβους για μία σημαντική ανατροπή για τα κράτη και τις εταιρείες.
Το μοντέλο αυτό «αρχίζει να ξεπερνά τις ανθρώπινες ικανότητες στον κυβερνοχώρο», επαίρεται ο Γάλλος Γκιγιόμ Πρενσάν (Guillaume Princen), διεθνής διευθυντής των τεχνολογικών εταιρειών της Anthropic σε συνέντευξή του στο AFP.
«Είναι ικανό να ανακαλύψει τα κενά ασφαλείας που υπάρχουν εδώ και δεκαετίες στα συστήματα που έχουν ελεγχθεί από ανθρώπους και ρομπότ και δεν έχουν ποτέ πριν εντοπισθεί», λέει.
Το Mythos κρίθηκε υπερβολικά επικίνδυνο από τους δημιουργούς του και από παράγοντες του τομέα και η κυκλοφορία του αναβλήθηκε. Η Anthropic διέθεσε το μοντέλο AI σε μια χούφτα αμερικανικούς τεχνολογικούς κολοσσούς, όπως οι Nvidia, Amazon, J. P Morgan Chase και Apple, και ορισμένους οργανισμούς για την προστασία των κρίσιμης σημασίας υποδομών τους.
Ομως η εταιρεία που δημιούργησε το Claude κατηγορείται επίσης ότι υπερβάλλει σχετικά με τους κινδύνους μίας τεχνολογίας την οποία εμπορεύεται ενεργητικά σε ένα περιβάλλον φρενήρους ανταγωνισμού με την OpenAI και το μοντέλο Τεχνητής Νοημοσύνης ChatGPT.
Πόσω μάλλον που οι ανακοινώσεις αυτές γίνονται την στιγμή που πληθύνονται οι φήμες για την πρόθεση της Anthropic να εισέλθει στο χρηματιστήριο κατά την διάρκεια του έτους.
«Προτιμάμε να είμαστε διαφανείς και να βάλουμε στο τραπέζι του κινδύνους αυτούς», επιμένει ο Γκιγιόμ Πρενσάν επαναλαμβάνοντας ότι οι ανησυχίες για την ασφάλεια βρίσκονται «στον πυρήνα του DNA της Anthropic».
«Δεν έχουμε όλες τις λύσεις, αλλά αυτό πρέπει να είναι μια συζήτηση μεταξύ τεχνολογικών παικτών, όπως εμείς, που έχουν στην κατοχή έναν αριθμό δεδομένων, του πανεπιστημιακού κόσμου, του πολιτικού κόσμου και του κόσμου των οικονομολόγων», λέει.
Υπερβολικοί ή όχι, οι κίνδυνοι κυβερνοσφάλειας του Mythos προκαλούν ανησυχίες στους κόλπους του αμερικανικού τραπεζικού συστήματος, της βρετανικής κυβέρνησης και της Ευρωπαϊκής Ενωσης που είχαν συνομιλίες με την Anthropic για να πάρουν περισσότερες πληροφορίες.
Καμία ευρωπαϊκή εταιρεία δεν περιλαμβάνεται στους δοκιμαστές της κοινοπραξίας που δημιουργήθηκε από την Anthropic, εγείροντας το θέμα της προετοιμασίας του υπόλοιπου κόσμου για ένα μοντέλο οι επιθετικές ικανότητες του οποίου δεν σταματούν στα σύνορα των Ηνωμένων Πολιτειών.
«Φυσικά δεν είναι ένα μοντέλο που θα είναι ανοικτό στο ευρύ κοινό σύντομα για προφανείς λόγους, αλλά σκεφτόμαστε τα προσεχή κύματα ανοίγματος», λέει.
Με 16.500 δρομείς και με ξεχωριστές δράσεις, αντάξιες της μεγαλύτερης διοργάνωσης της Βόρειας Ελλάδας, θα γιορτάσει ο «Μαραθώνιος της Ιστορίας» τα είκοσι χρόνια από τη γέννησή του!
Ο επετειακός 20ός Διεθνής Μαραθώνιος ΜΕΓΑΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ – bwin έρχεται την Κυριακή 26 Απριλίου με καινοτομίες και εκπλήξεις, οι οποίες θα αναδείξουν τον πολύπλευρο χαρακτήρα ενός θεσμού με παγκόσμιο χαρακτήρα, που αποτελεί ισχυρό θεμέλιο κοινωνικής προσφοράς, δημιουργεί πολλαπλά οφέλη για την ευρύτερη περιοχή, και κατακτά διαρκώς νέες κορυφές, χάρη στην υψηλή ποιότητα και την άριστη υποστήριξη όλων των συμμετεχόντων!
⤵️ Πληροφορίες: https://athletics-magazine.gr/i-thessaloniki-giortazei…/
Μαραθώνιος “Μέγας Αλέξανδρος” – “Alexander the Great” Marathon
ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ
Σύμφωνα με απόφαση της Γενικής Συνέλευσης της 19ης Απριλίου 2026, ορίζεται η 10η Μαΐου ως ημέρα διεξαγωγής των αρχαιρεσιών για την ανάδειξη νέου Διοικητικού Συμβουλίου και Εξελεγκτικής Επιτροπής.
Οι αιτήσεις υποψηφιότητας θα κατατίθενται στα γραφεία του Συλλόγου έως και την Πέμπτη 7 Μαΐου και ώρα 20:00, κατά τις ημέρες και ώρες λειτουργίας:
Δευτέρα, Τετάρτη, Παρασκευή: 18:00 – 20:00
Σάββατο: 10:00 – 12:00
Το ψηφοδέλτιο θα είναι ενιαίο και περιλαμβάνει:
✔️Υποψήφιο Πρόεδρο (έως 1 σταυρό)
✔️Υποψήφια μέλη Δ.Σ (έως 8 σταυρούς)
✔️Υποψήφια μέλη Εξελεγκτικής Επιτροπής (έως 3 σταυρούς)
Ο ΕΠΙΜΟΡΦΩΤΙΚΟΣ ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΝΕΑΣ ΜΑΚΡΗΣ στηρίζεται στην εθελοντική προσφορά, τον χρόνο και την ενεργή συμμετοχή των μελών του! Η παρουσία και η συμμετοχή όλων είναι ιδιαίτερα σημαντική!
Η φοροδιαφυγή «ζει και βασιλεύει» σε πολλούς κλάδους της οικονομίας, παρά την εντατικοποίηση των φορολογικών και τελωνειακών ελέγχων, τα νέα ψηφιακά ελεγκτικά εργαλεία- όπως το ψηφιακό πελατολόγιο- αλλά και την συνδρομή της τεχνητής νοημοσύνης.
Τα απολογιστικά στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ) για το 2025 μαρτυρούν ότι η παραβατικότητα όχι μόνο εν υποχώρησε, αλλά αντίθετα αυξήθηκε πέρυσι με αποτέλεσμα το μέσο ποσοστό να διαμορφωθεί στο 29,7%, τουλάχιστον 2,5 μονάδες υψηλότερα από το 2024 που ήταν στο 27,1%.
Το χονδρικό και λιανικό εμπόριο στον τομέα επισκευής μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών, αναδείχθηκε πρωταθλητής στη φοροδιαφυγή με παραβατικότητα 61%! Στη δεύτερη θέση βρέθηκαν οι χερσαίες μεταφορές και μεταφορές μέσω αγωγών με «επίδοση» 58,1%, και ακολούθησαν: δραστηριότητες ενοικίασης και εκμίσθωσης με 56,2%, δραστηριότητες ανθρώπινης υγείας 54%, άλλες δραστηριότητες παροχής προσωπικών υπηρεσιών 50,3%, φυτική και ζωική παραγωγή, θήρα και συναφείς δραστηριότητες 40,8%, χονδρικό εμπόριο 33,9%, δραστηριότητες υπηρεσιών εστίασης 32,4%, καταλύματα 31,6%, λιανικό εμπόριο 29,3%, βιομηχανία τροφίμων 28,8% και λοιποί γενικοί τομείς 19,1%.
Πέρυσι, διενεργήθηκαν από τις Φορολογικές Ελεγκτικές Υπηρεσίες (πλην των ΥΕΔΔΕ (Υπηρεσίες Ερευνών και Διασφάλισης Δημοσίων Εσόδων)), 47.602 μερικοί επιτόπιοι έλεγχοι πρόληψης σε όλη την επικράτεια, έναντι ετήσιου στόχου 25.400 ελέγχων. Το 2024 είχαν πραγματοποιηθεί 56.654 μερικοί επιτόπιοι έλεγχοι. Παρά το γεγονός ότι οι έλεγχοι ήταν λιγότεροι το 2025 από το 2024, η παραβατικότητα αυξήθηκε στο 29,7%.
Το πλήθος των ελέγχων με εντοπισμό παράβασης ανήλθε σε 11.146, ενώ το συνολικό πλήθος εντοπισθεισών παραβάσεων έφθασε τις 178.718.
Όσον αφορά στην …κατανομή, προκύπτει ότι διενεργήθηκαν συνολικά 37.493 έλεγχοι, εκ των οποίων 11.695 εντός και 25.798 εκτός έδρας, με την παραβατικότητα να διαμορφώνεται σε 25,31% και 31,77% αντίστοιχα.
Σε επίπεδο Περιφερειών, η Φορολογική Περιφέρεια Θεσσαλονίκης διενήργησε τον μεγαλύτερο αριθμό ελέγχων, ενώ οι Φορολογικές Περιφέρειες Πατρών και Πειραιά καταγράφουν τα υψηλότερα ποσοστά παραβατικότητας, ιδίως στους εκτός χωρικής αρμοδιότητας ελέγχους (36,27% και 34,93% αντίστοιχα).
Στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας εμφανίζεται το υψηλότερο ποσοστό εντοπισθείσας παραβατικότητας (39,9%) σε 3.246 ελέγχους και ακολουθούν η περιφέρεια Πελοποννήσου στην οποία πραγματοποιήθηκαν 3.680 έλεγχοι και εντοπίστηκαν παραβάσεις στο 39,6% αυτών και η περιφέρεια Θεσσαλίας με το ποσοστό εντοπισθείσας παραβατικότητας να ανέρχεται σε 38,2% σε σύνολο 2.976 ελέγχων. Το χαμηλότερο ποσοστό παραβατικότητας (24,9%) εντοπίστηκε στην περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, όπου πραγματοποιήθηκαν 1.339 έλεγχοι.
Σε επίπεδο …αριθμών, από το σύνολο των διενεργηθέντων μερικών επιτόπιων ελέγχων, 22.020 έγιναν σε επιχειρήσεις εστίασης και 11.149 έλεγχοι σε επιχειρήσεις λιανικού εμπορίου (εκτός από το εμπόριο μηχανοκίνητων οχημάτων και μοτοσικλετών), με τη μέση εντοπισθείσα παραβατικότητα να ανέρχεται σε 32,4% και 29,3%, αντίστοιχα.
Στο πλαίσιο επιβολής ποινών που προβλέπει ο Κώδικας Φορολογικής Διαδικασίας, εκτός από τα 3,1 δισ. ευρώ των φόρων και των προστίμων που καταλόγισε συνολικά η ΑΑΔΕ την περασμένη χρονιά, οι ελεγκτικές αρχές προχώρησαν στην αναστολή λειτουργίας 680 επαγγελματικών εγκαταστάσεων και την επιβολή ειδικής χρηματικής κύρωσης σε 293 επιχειρήσεις.
Το μεγαλύτερο ποσοστό κυρώσεων αναστολής λειτουργίας επιβλήθηκε σε επιχειρήσεις του κλάδου της εστίασης (40,44%), της φυτικής και ζωικής παραγωγής (33,68%), του λιανικού εμπορίου (9%), ενώ μόλις 16% σε λοιπούς κλάδους.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το 2025, οι κεντρικές στοχεύσεις των μερικών επιτόπιων ελέγχων και ερευνών που υλοποιήθηκαν, αφορούσαν σε:
Κυκλώματα απάτης έκδοσης και λήψης εικονικών φορολογικών στοιχείων.
Τουριστικές επιχειρήσεις, καταλύματα και διαχειριστές ακινήτων βραχυχρόνιων μισθώσεων.
Τεχνικά επαγγέλματα και κατασκευαστικό κλάδο.
Ηλεκτρονικό εμπόριο, αδήλωτες πωλήσεις μέσω διαδικτύου.
Επιχειρήσεις εστίασης, και ηλεκτρονική παραγγελιοληψία.
Πρατήρια υγρών καυσίμων.
Πλατφόρμες κρατήσεων.
Πληρωμές μέσω πιστωτικών καρτών.
Χρήση παραποιημένου λογισμικού για την έκδοση φορολογικών στοιχείων.
Χονδρικό εμπόριο τροφίμων, φαρμάκων, ειδών τεχνολογίας, μετάλλων κ.ά.
Στοχευμένοι έλεγχοι σε οικονομικούς κλάδους με υψηλή συμβολή στο κενό ΦΠΑ.
Μέσα κοινωνικής δικτύωσης για τον εντοπισμό αδήλωτων εισοδημάτων.
Έλεγχοι προσαύξησης περιουσίας.
Με αφορμή τον θάνατο της 17χρονης, η Δρ. Λίζα Βάρβογλη αναδεικνύει τη σιωπηλή ψυχική δυσφορία των εφήβων, τα σημάδια που συχνά περνούν απαρατήρητα και την ανάγκη να ακούμε πριν να είναι αργά
Ο θάνατος μίας 17χρονης στον Ισθμό επαναφέρει με τον πιο σκληρό τρόπο στο προσκήνιο μία συζήτηση που δεν μπορεί να ανοίγει μόνο μετά από μία τραγωδία. Με αφορμή την απώλεια, η Δρ. Λίζα Βάρβογλη περιγράφει τον «αόρατο πόνο» που μπορεί να βιώνουν οι έφηβοι πίσω από τη σιωπή, την απόσυρση, την ευερεθιστότητα ή ακόμη και ένα χαμόγελο που κρύβει απόγνωση.
Όπως επισημαίνει, ο πόνος στην εφηβεία συχνά υποτιμάται, ενώ τα προειδοποιητικά σημάδια δεν είναι πάντα κραυγαλέα, αντίθετα μπορεί να βρίσκονται σε μικρές αλλαγές συμπεριφοράς, σε φράσεις που περνούν απαρατήρητες, σε μία σιωπή που δεν ακούστηκε εγκαίρως.
Στην ανάρτησή της, επικαλείται, μεταξύ άλλων, στοιχεία για την αύξηση του αυτοτραυματισμού και του αυτοκτονικού ιδεασμού στους νέους, επιμένοντας ότι η αυτοκτονία δεν είναι «επιθυμία θανάτου», αλλά συχνά μία κραυγή για να σταματήσει ο πόνος. Παράλληλα, απευθύνει σαφείς κατευθύνσεις προς τους γονείς, καλώντας τους να πλησιάζουν, να ρωτούν, να παρατηρούν πιο προσεκτικά και, κυρίως, να μένουν παρόντες χωρίς κριτική ή υποτίμηση. Το μήνυμα που αναδεικνύει είναι σαφές: Οι έφηβοι χρειάζονται έναν ενήλικα που θα ακούσει, θα αντέξει τον πόνο τους και θα πάρει στα σοβαρά όσα μπορεί να μη λέγονται με λόγια.
Αναλυτικά, η ανάρτησή της
Μια 17χρονη ψυχή που είπε ένα βουβό, τελικό αντίο
Ο αόρατος πόνος των εφήβων που δεν προλάβαμε να ακούσουμε
Δεν είναι απλώς «μια είδηση». Είναι μια 17χρονη ψυχή.
Ένα παιδί που μπήκε σε ένα λεωφορείο, μόνο του,
κουβαλώντας κάτι τόσο βαρύ… που δεν μπόρεσε να το αντέξει άλλο.
Και κάπου στη διαδρομή, χωρίς φωνές, χωρίς θόρυβο,
πήρε μια απόφαση που δεν έχει επιστροφή.
Κι εμείς μένουμε πίσω, να αναρωτιόμαστε:
Πώς γίνεται να μην το είδαμε;
Πώς γίνεται να μην το νιώσαμε;
Πώς γίνεται να μην μίλησε;
Ο πόνος των εφήβων δεν είναι πάντα φανερός
Οι έφηβοι δεν πονάνε πάντα όπως νομίζουμε.
Δεν κλαίνε πάντα μπροστά μας.
Δεν ζητούν πάντα βοήθεια.
Πολλές φορές:
γελάνε ενώ μέσα τους καταρρέουν
ανεβάζουν φωτογραφίες ενώ νιώθουν αόρατοι
λένε «είμαι καλά» ενώ δεν αντέχουν άλλο
Έχουν:
σφίξιμο στο στήθος που δεν φεύγει
σκέψεις που τρέχουν χωρίς φρένο
αίσθηση ότι “δεν ανήκω πουθενά”
αίσθηση ότι “είμαι βάρος” και
“κανείς δεν θα με καταλάβει”
Και το πιο επικίνδυνο απ’ όλα;
➡️ Ότι αρχίζουν να το πιστεύουν.
Ο πόνος τους είναι σιωπηλός, εσωτερικός, αόρατος.
Και ίσως αυτό είναι το πιο τρομακτικό.
Οι έφηβοι δεν είναι «δραματικοί» — είναι απελπισμένοι
Έχουμε μάθει να υποτιμάμε τον εφηβικό πόνο.
«Θα του περάσει»
«Είναι φάση»
«Όλοι περάσαμε δύσκολα»
Αλλά για ένα παιδί 15, 16, 17 χρονών…
αυτό που βιώνει δεν είναι μικρό.
Είναι:
η απόρριψη που μοιάζει με τέλος του κόσμου
η μοναξιά που πνίγει
η σύγκριση που διαλύει την αυτοεκτίμηση
η πίεση να είναι «αρκετός» σε έναν κόσμο που ζητά τα πάντα
Και όταν όλα αυτά συσσωρεύονται…
ο πόνος γίνεται ανυπόφορος.
Ζούμε σε μια εποχή που τα παιδιά πονάνε περισσότερο απ’ όσο δείχνουν
Τα στοιχεία δεν είναι απλώς αριθμοί. Είναι κραυγές.
Σεπτέμβριος 2025 – Eurostat:
➡️ 1 στους 6 θανάτους νέων σχετίζεται με αυτοκτονία (2022)
Στην Ελλάδα:
➡️ Η αυτοκτονία είναι πλέον η τρίτη αιτία θανάτου για ηλικίες 15–29
➡️ Και η δεύτερη αιτία για εφήβους 15–19 στην Ευρώπη
Σύμφωνα με το Το Χαμόγελο του Παιδιού:
➡️ Οι περιπτώσεις αυτοτραυματισμού και αυτοκτονικού ιδεασμού αυξήθηκαν κατά 31,6% (2021–2025)
➡️ Το 2025 καταγράφηκαν 764 περιστατικά — σχεδόν 2 την ημέρα
Και κάτι που πρέπει να μας ταρακουνήσει:
➡️ Τα κορίτσια ηλικίας 13–15 εμφανίζουν σημαντική αύξηση σε αυτοτραυματικές συμπεριφορές
Και ίσως το πιο ανησυχητικό:
➡️ Πολλοί ειδικοί πιστεύουν ότι τα πραγματικά νούμερα είναι μεγαλύτερα.
Γιατί ο πόνος αυτός… συχνά κρύβεται.
“Μα είχε τα πάντα…”
Αυτή είναι η φράση που λέγεται πιο συχνά μετά.
Αλλά η αλήθεια είναι σκληρή:
Ο πόνος δεν φαίνεται από έξω
Δεν έχει πάντα “λογική εξήγηση”
Και δεν μετριέται με το τι έχεις — αλλά με το τι νιώθεις
Ένα παιδί μπορεί να έχει οικογένεια, φίλους, ευκαιρίες…
και παρ’ όλα αυτά να νιώθει άδειο.
Τι δεν βλέπουμε
Πολλές φορές ψάχνουμε «σημάδια» μεγάλα, ξεκάθαρα.
Αλλά ο εφηβικός πόνος κρύβεται σε μικρές αλλαγές:
απομόνωση
απότομη σιωπή
ευερεθιστότητα ή θυμός
απώλεια ενδιαφέροντος
φράσεις όπως «δεν έχει νόημα τίποτα» ή «σύντομα θα πάψω να σας είμαι βάρος»
Και εμείς…
είτε δεν τα βλέπουμε,
είτε δεν θέλουμε να τα δούμε.
Τα παιδιά δεν θέλουν να πεθάνουν
Θέλουν να σταματήσει ο πόνος
Αυτό είναι κάτι που ξεχνάμε.
Η αυτοκτονία δεν είναι επιθυμία θανάτου.
Είναι κραυγή για ανακούφιση.
Είναι η στιγμή που ένα παιδί σκέφτεται:
“Δεν αντέχω άλλο έτσι.”
Και όταν δεν υπάρχει κανείς να ακούσει —
η σιωπή γίνεται επικίνδυνη.
Και υπάρχει και κάτι ακόμα που δεν λέγεται…
Πολλά περιστατικά δεν καταγράφονται ποτέ.
Η ντροπή, ο φόβος, το κοινωνικό στίγμα…
Κρύβουν την αλήθεια.
Και έτσι νομίζουμε ότι “δεν είναι τόσο συχνό”.
Αλλά είναι.
Τι χρειάζονται πραγματικά οι έφηβοι;
Όχι διαλέξεις.
Όχι κριτική.
Όχι “έλα μωρέ, θα περάσει”.
Δεν χρειάζονται «τέλειους» γονείς.
Ούτε λύσεις για όλα.
Χρειάζονται:
Έναν ενήλικα που θα μείνει
Που δεν θα τρομάξει από το συναίσθημά τους
Που θα αντέχει να ακούσει τον πόνο τους
χωρίς να τον μειώσει,
χωρίς να τον διορθώσει,
χωρίς να τον φοβηθεί.
Που θα ακούσει χωρίς να διορθώσει αμέσως
Που θα πει:
“Είμαι εδώ. Πες μου.”
Και ίσως το πιο δύσκολο ερώτημα…
Πόσα παιδιά γύρω μας νιώθουν έτσι… και δεν το ξέρουμε;
Πόσα κάθονται στο δωμάτιό τους αυτή τη στιγμή
κρατώντας μέσα τους κάτι που δεν έχουν πει σε κανέναν;
Πόσα χαμογελούν ενώ μέσα τους φωνάζουν;
Αν υπάρχει ένα μήνυμα μέσα σε αυτή την απώλεια…
Είναι αυτό:
Ο εφηβικός πόνος είναι αληθινός.
Και χρειάζεται να τον πάρουμε στα σοβαρά.
Όχι αύριο.
Όχι όταν «γίνει πιο έντονος».
Τώρα.
Αν είσαι γονιός…
Μην περιμένεις να στο πει.
Πλησίασε.
Ρώτα.
Μείνε.
Και αν σου πει «είμαι καλά», κοίτα λίγο πιο βαθιά.
Αν είσαι έφηβος και το διαβάζεις αυτό…
Δεν είσαι μόνος.
Ακόμα κι αν έτσι νιώθεις.
Ο πόνος σου είναι αληθινός — αλλά δεν είναι μόνιμος.
Και υπάρχει βοήθεια, ακόμη κι αν δεν τη βλέπεις τώρα.
Μίλα σε κάποιον.
Σε έναν φίλο. Σε έναν γονιό. Σε έναν ειδικό.
Ακόμα και μια μικρή λέξη…
μπορεί να είναι η αρχή.
Γιατί καμία ζωή δεν πρέπει να φεύγει έτσι
Σιωπηλά.
Μόνη.
Αόρατη.
Κάθε παιδί αξίζει να ακουστεί.
Πριν να είναι αργά.
Ας μάθουμε να ακούμε πριν να είναι αργά.
ΑΝ ΘΕΣ ΝΑ ΣΟΥ ΣΤΕΙΛΩ ΔΩΡΕΑΝ ενημερωτικό υλικό σχετικά με την κατάθλιψη και την αυτοχειρία στην εφηβεία γράψε μου το μειλ σου σε προσωπικό μήνυμα και θα το λάβεις αύριο.
Γραμμές Βοήθειας
1018 – 24ωρη Γραμμή Παρέμβασης για την Αυτοκτονία
1056- Εθνική Τηλεφωνική Γραμμή για τα Παιδιά SOS
11528 – ΔΙΠΛΑ ΣΟΥ Γραμμή βοήθειας
2106007686-Help-line.gr