Ένα πρωτοφανές σύστημα επίθεσης με drones που μοιάζει με video game έχει γίνει «viral» μεταξύ των ουκρανικών στρατιωτικών μονάδων, με τους στρατιώτες να έχουν επιδοθεί σε ένα κυνήγι πόντων που τους προσφέρουν ανταλλάγματα, καθώς ο πόλεμος μαίνεται εδώ και περισσότερα από τρία χρόνια.

Όπως δήλωσε ο πρώτος αναπληρωτής πρωθυπουργός της Ουκρανίας, Μιχαήλο Φεντόροφ, στην εφημερίδα Guardian, το σύστημα αυτό επεκτείνεται σε επιχειρήσεις αναγνώρισης, πυροβολικού και logistics.

Μάλιστα, σύμφωνα με Ουκρανούς αξιωματούχους, ομάδες από drone που ανταγωνίζονται για πόντους στο πλαίσιο του «Συστήματος Μπόνους Στρατού Drone» σκότωσαν ή τραυμάτισαν 18.000 Ρώσους στρατιώτες τον Σεπτέμβριο, με 400 μονάδες drone να συμμετέχουν πλέον στον «διαγωνισμό», από 95 τον Αύγουστο.

Το σύστημα, το οποίο ξεκίνησε πριν από περισσότερο από ένα χρόνο, επιβραβεύει τους στρατιώτες που επιτυγχάνουν επιθέσεις με πόντους που μπορούν να ανταλλαχθούν για την αγορά περισσότερων όπλων σε ένα ηλεκτρονικό κατάστημα τύπου «Amazon για τον πόλεμο» που ονομάζεται Brave1 και διαθέτει περισσότερα από 100 διαφορετικά drones, αυτόνομα οχήματα και άλλο υλικό για τον πόλεμο με drones. Διαθέτει πίνακα κατάταξης με ομάδες με ονόματα όπως Achilles και Phoenix στην κορυφή.

«Έχει γίνει πραγματικά δημοφιλές μεταξύ των μονάδων», δήλωσε ο Φεντόροφ, αναφερόμενος στο σύστημα, το οποίο αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα της αυξανόμενης αυτοματοποίησης του πολέμου. «Όλες οι αμυντικές δυνάμεις το γνωρίζουν αυτό και υπάρχει ανταγωνισμός για τους πόντους, για την απόκτηση αυτών των drones, των συστημάτων ηλεκτρονικού πολέμου και άλλων μέσων που τους βοηθούν στον πόλεμο. Όσο περισσότερους πεζούς σκοτώνεις, τόσο περισσότερα drones παίρνεις για να σκοτώσεις περισσότερους πεζούς. Αυτό γίνεται ένα είδος αυτοενισχυόμενου κύκλου».

Ο αριθμός των ρωσικών απωλειών τον Σεπτέμβριο διπλασιάστηκε από εκείνο του περασμένου Οκτωβρίου, εν μέρει επειδή η κυβέρνηση του Κιέβου διπλασίασε τις ανταμοιβές για τον θάνατο Ρώσων στρατιωτών του πεζικού από έξι σε 12 πόντους, σε μια προσπάθεια να αλλάξει τις προτεραιότητες στο πεδίο της μάχης.

Η ουκρανική υπηρεσία πληροφοριών εκτιμά ότι η Ρωσία ενδέχεται να αναπτύσσει το δικό της «παιχνιδοποιημένο» σύστημα για να ανταγωνιστεί, δήλωσε ο ίδιος. Η Ουκρανία επεκτείνει το σύστημα των πόντων για «εξόντωση» και στις μονάδες πυροβολικού, απονέμοντας πόντους για επιτυχημένες επιχειρήσεις που μπορούν να εξαργυρωθούν για την απόκτηση νέου οπλισμού. Οι μονάδες αναγνώρισης λαμβάνουν επίσης πόντους για τον εντοπισμό εχθρικών στόχων, ενώ οι ομάδες εφοδιασμού άρχισαν να κερδίζουν πόντους όταν χρησιμοποιούν αυτόνομα οχήματα αντί για ανθρώπους για την ανατροφοδότηση της πρώτης γραμμής.

Ο Φεντόροφ αποκάλυψε ότι ο ουκρανικός στρατός δίνει επίσης κίνητρα για τη χρήση drones που ελέγχονται εν μέρει από τεχνητή νοημοσύνη, η οποία προτείνει την επιλογή στόχων και καθοδηγεί τις τελευταίες στιγμές της τροχιάς ενός drone με στόχο να αυξηθεί η ακρίβεια του πλήγματος.

Οι μονάδες αναγνώρισης κερδίζουν πόντους για αυτό που αποκαλούν «Uber targeting», έναν όρο που παραπέμπει στην παγκόσμια εφαρμογή κλήσης ταξί.

«Ουσιαστικά ρίχνεις έναν δείκτη στον χάρτη, όπως θα το έκανες σε έναν χάρτη της Uber για να καλέσεις ταξί — μόνο που αντί για ταξί, ένα drone από άλλη μονάδα πλήττει τον στόχο», είπε.

Ωστόσο, η επέκταση του συστήματος πόντων έρχεται εν μέσω προειδοποιήσεων ότι η αυξανόμενη εξάρτηση από τον πόλεμο με drones δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να ακολουθήσουν οι χώρες του ΝΑΤΟ, καθώς οι ρωσικές άμυνες απέναντι στις μη επανδρωμένες εναέριες επιθέσεις έχουν γίνει ιδιαίτερα ισχυρές. Ειδικοί του βρετανικού think tank Royal United Services Institute ζήτησαν πρόσφατα να δοθεί ξανά έμφαση στο συμβατικό πυροβολικό και τα μαχητικά αεροσκάφη.

Εκτός από τον διπλασιασμό των πόντων για κάθε θάνατο πεζικάριου, η εξόντωση ενός χειριστή ρωσικού drone δίνει πλέον 25 πόντους, ενώ η σύλληψη Ρώσου στρατιώτη μέσω drone αποφέρει 120 πόντους, καθώς η Ουκρανία χρειάζεται αιχμαλώτους για ανταλλαγές με τον εχθρό. Οι πόντοι καθορίζονται από το ουκρανικό υπουργικό συμβούλιο, αλλά ο Φιοντόροφ παραδέχτηκε ότι οι αξιωματούχοι είναι πλέον «σχεδόν αποστασιοποιημένοι συναισθηματικά» όταν θέτουν “τιμή” στην ανθρώπινη ζωή.

«Είμαστε σε πόλεμο για τέταρτη συνεχή χρονιά, και είναι δύσκολο», δήλωσε. «Απλώς βρίσκουμε τρόπους να γίνουμε πιο αποτελεσματικοί. Το βλέπουμε σαν μέρος της καθημερινής μας δουλειάς. Υπάρχει ελάχιστη έως καθόλου συναισθηματική εμπλοκή εδώ. Νιώθουμε ότι κάνουμε απλώς τεχνική δουλειά. Γιατί αν δεν σταματήσεις τον εχθρό, θα σκοτώσει τους στρατιώτες σου και, όταν αυτοί πεθάνουν, θα φτάσει στις πόλεις και θα τις κατακτήσει, θα τις καταστρέψει και θα σκοτώσει αμάχους.»

Οι Ουκρανοί χειριστές drones σταθμεύουν μερικές φορές μόλις 250 μέτρα από την πρώτη γραμμή και άλλες φορές έως και 3 χιλιόμετρα μακριά, όπου κρύβονται σε καταφύγια και κατευθύνουν επιθέσεις μπροστά από οθόνες υπολογιστών, συχνά με χειριστήρια video game. Το σύνταγμα “Achilles” είναι ένα από τα δέκα πιο επιτυχημένα σώματα drones, επιχειρώντας στα ανατολικά της περιοχής του Χαρκόβου και στο Ντονέτσκ. Ο διοικητής του, Γιούρι Φεντορένκο, είπε ότι οι καλύτεροι πιλότοι δεν είναι απαραίτητα όσοι είναι καλοί στα βιντεοπαιχνίδια.

«Οι πειθαρχημένοι άνθρωποι είναι οι καλύτεροι πιλότοι», δήλωσε. «Φυσικά, αν είσαι νεότερος, μπορείς να μείνεις ξύπνιος περισσότερο και χρειάζεσαι λιγότερο χρόνο για να ανακτήσεις τις δυνάμεις σου. Αλλά αν το άτομο είναι πειθαρχημένο, αυτό είναι που το κάνει καλό χειριστή drone.»

Υποβάθμισε επίσης την άποψη ότι πρόκειται για “παιχνιδοποίηση” του πολέμου, τονίζοντας πως οι εντολές μερικές φορές αφορούν στόχους με λίγους πόντους, όταν αυτό εξυπηρετεί βραχυπρόθεσμους στρατιωτικούς στόχους.

«Πρέπει πρώτα απ’ όλα να φέρουμε εις πέρας την αποστολή, γιατί αυτός είναι o πόλεμος», είπε. «Αυτό πρέπει να κάνουμε, όχι να κυνηγάμε πόντους.»

Ένας άλλος διοικητής μονάδας drones, ο Αντρίι Πολτοράτσκιι, ανέφερε: «Όλη η μονάδα είναι σε έναν διαγωνισμό. Οι χειριστές drones ανταγωνίζονται μεταξύ τους. Ομάδες χειριστών ανταγωνίζονται άλλες ομάδες. Ακόμα και οι ανώτεροι διοικητές ανταγωνίζονται μεταξύ τους.»

Χαρακτήρισε τον ανταγωνισμό αυτόν «υγιή» και όχι διασκεδαστικό, προσθέτοντας ότι μόλις οι Ρώσοι εξαπολύσουν επίθεση, «ο ανταγωνισμός σταματά και όλοι δουλεύουν μαζί» για τον στόχο που προστατεύει καλύτερα τις ουκρανικές ζωές, ανεξάρτητα από τους πόντους.

Το σύστημα πόντων για εξόντωση έχει προσφέρει στην Ουκρανία πολύτιμα δεδομένα, βοηθώντας τη να «κατανοεί καλύτερα τα μαθηματικά του πολέμου», σύμφωνα με τον Φιοντόροφ.

«Χάρη στους πόντους, αρχίζουμε πραγματικά να καταλαβαίνουμε τι συμβαίνει στο πεδίο της μάχης», είπε και πρόσθεσε: «Για να λάβουν πόντους, οι μονάδες drones πρέπει να ανεβάσουν βίντεο-επιβεβαίωση. Έτσι κατανοούμε ποιους στόχους πλήττουν, πού βρίσκονται σε σχέση με τη γραμμή επαφής και ποια drones ή άλλα μέσα χρησιμοποιούνται.

«Βλέπουμε λοιπόν τι είναι πιο αποτελεσματικό και τι λιγότερο. Όλοι βλέπουν τον πίνακα κατάταξης, οπότε οι μονάδες αρχίζουν να επισκέπτονται η μία την άλλη για αμοιβαία εκπαίδευση. Οι ηγέτες διδάσκουν και ανοίγουν δρόμο για όσους ακόμα εξελίσσονται… η καινοτομία έρχεται από τη βάση προς τα πάνω» κατέληξε.

Πρόσφατα σκεφτόμουν πόσο μου αρέσει όταν μια καφετέρια δίνει προσωπική πινελιά στο χάρτινο ποτήρι του καφέ που θα σου σερβίρει, ή όταν ένα μπαρ έχει χαραγμένη επάνω στο ποτήρι του μια φράση. Όχι επειδή η κίνηση αυτή θα δώσει κάτι στην ποιότητα του φρέντο εσπρέσσο που θα πιώ το πρωί, ή του τζιν τόνικ που θα πιώ το βράδυ, αλλά επειδή είναι αισθητικά όμορφο και θα το βάλω story. Ούτως ή άλλως -σκέφτηκα- μια φωτογραφία με ένα χαριτωμένο quote στον καφέ μου ταιριάζει απόλυτα με την online εικόνα και το brand μου.

Δεν σκέφτηκα τις παραπάνω πωλήσεις στις οποίες μπορεί να αποσκοπεί ένα κατάστημα όταν δίνει στον καταναλωτή «αφορμές» να το βγάλει φωτογραφία, αλλά το πόσο ταυτόσημη έχουμε την ύπαρξη μας στην καθημερινή ζωή με το χτίσιμο της πλατφόρμας μας, online και offline. Κάθε μέρα είναι μια δοκιμασία προβολής, από τα ρούχα που θα επιλέξεις να φορέσεις στο γραφείο, στο aesthetically pleasing πρωινό σου και το πλατώ τυριών που θα συνοδεύσει το βραδινό σου κρασί.

Η κάθε μας κίνηση είναι πλέον συνδεδεμένη με τη δημιουργία μιας αντίληψης για το ποιοι είμαστε, απλώς και μόνο επειδή υπάρχουμε. Το να ζεις σημαίνει να προβάλλεσαι. Κι αυτό δεν αφορά μόνο όσους είναι influencers ή κάνουν content creation. Είναι μια αίσθηση που βλέπουμε παντού: η παραμικρή κίνηση της καθημερινότητάς μας είναι marketing. Κάθε επιλογή, από το τι τρως μέχρι το πώς μιλάς, κουβαλά μια πρόθεση διαχείρισης εικόνας. Και κάπου εκεί, μέσα στην εμμονή να παρουσιαζόμαστε όπως θέλουμε να μας βλέπουν, αρχίζουμε να κουραζόμαστε από τον ίδιο μας τον εαυτό.

Κάποια στιγμή, αρχίζεις να μην ξέρεις πια αν προτιμάς καφέ από συγκεκριμένο κατάστημα επειδή το θέλεις ή επειδή «ταιριάζει» με την εικόνα σου. Αν βγάζεις φωτογραφίες για να θυμάσαι, ή για να σε θυμούνται. Αυτή η λεπτή γραμμή μεταξύ αυθεντικότητας και παρουσίασης είναι που εξαντλεί. Ζούμε σε μια εποχή όπου η απουσία προβολής μοιάζει σχεδόν με εξαφάνιση κι έτσι, η ανάγκη να είσαι διαρκώς «ενεργός» γίνεται καθήκον σου. Όμως, η διαρκής ανάγκη για παρουσία δεν σπαταλά μονάχα ενέργεια, αλλά φθείρει και την ίδια τη σχέση με τους εαυτούς μας.

Η αίσθηση αυτή δεν είναι τυχαία. Σύμφωνα με την έρευνα “LifeOnSoMe” του Πανεπιστημίου του Bergen, σε δείγμα 3.424 εφήβων, όσοι έδιναν μεγάλη έμφαση στην αυτο-παρουσίασή τους στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης εμφάνιζαν υψηλότερα επίπεδα άγχους και καταθλιπτικών συμπτωμάτων. Μια δεύτερη μελέτη της ίδιας ερευνητικής ομάδας κατέγραψε συσχέτιση μεταξύ έμφασης στην εικόνα και τελειομανίας, ενώ για τα κορίτσια, ακόμη και την εμφάνιση διατροφικών διαταραχών.

Η κοινωνία της προβολής δεν είναι πλέον μονάχα ένα σύμπτωμα των social media, αλλά μια νέα κοινωνική νόρμα. Μια οικονομία προσοχής όπου η ορατότητα έχει μετατραπεί σε προϋπόθεση ύπαρξης: για να ακουστείς, πρέπει πρώτα να φανείς, για να θεωρηθείς ενεργός, πρέπει να αφήνεις ίχνη. Η επιμέλεια της εικόνας μας έχει γίνει μια άτυπη μορφή εργασίας, απλήρωτης, αλλά διαρκούς. Ίσως, τελικά, η μεγαλύτερη πρόκληση της εποχής μας να μην είναι πώς θα προβληθούμε καλύτερα, αλλά πώς θα αντέξουμε να υπάρχουμε όταν κανείς δεν μας βλέπει.

*Η Μαρία Σωτηροπούλου είναι πολιτική επικοινωνιολόγος, απόφοιτη Πολιτικής Επιστήμης από το Πανεπιστήμιο Κρήτης και κάτοχος Μεταπτυχιακού Τίτλου στην Ευρωπαϊκή Διακυβέρνηση από το Καθολικό Πανεπιστήμιο της Λέουβεν.

Μία κλήση που δέχτηκε στο τηλέφωνό του είναι αυτό που έκανε τον Γιάννη Λάλα να βγει στο μπαλκόνι. Σύμφωνα με όσα κατέθεσε στις Αρχές η φίλη του που ήταν μαζί του στο σαλέ, ξαφνικά δέχτηκε μία κλήση στο τηλέφωνο και είτε γιατί δεν ήθελε να ακούσει άλλος τι έλεγε είτε γιατί του ζητήθηκε, βγήκε έξω στο μπαλκόνι.

Οι δύο εκτελεστές είχαν πάρει ήδη θέση και του είχαν στήσει καρτέρι. Μόλις τον είδαν κυριολεκτικά τον “γάζωσαν”, πυροβολώντας τον με ένα καλάσνικοφ και ένα 9αρι πιστόλι, στα άκρα, στο στήθος και την κοιλιακή χώρα, σωριάζοντάς τον νεκρό.

Από τις Αρχές εκτιμάται πως σίγουρα υπήρχε και υποστηρικτική ομάδα που εξασφάλισε την διαφυγή τους. Το SUV μάρκας Nissan που χρησιμοποίησαν ήταν κλεμμένο από την Ηλιούπολη και μετά την δολοφονία το παράτησαν 5 λεπτά από το σημείο και του έβαλαν φωτιά για να εξαφανίσουν τα ίχνη τους.

Το αυτόματο και δύο πιστόλια βρέθηκαν καμένα και αυτά μέσα στο κουφάρι του αυτοκινήτου, παρόλα αυτά έχουν μεταφερθεί στα εγκληματολογικά εργαστήρια μήπως καταστεί η δυνατή η εξαγωγή τυχόν κρίσιμων στοιχείων.

Οι αστυνομικοί της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Οργανωμένου Εγκλήματος στέκονται ιδιαίτερα στην άρτια οργάνωση των δραστών που παραπέμπει και σε πιθανή εσωτερική πληροφόρηση, αλλά και σε παγίδα που του στήθηκε αφού φαίνεται να γνώριζαν ότι μαζί του δεν είχε σωματοφύλακες.

Δολοφονία του 41χρονου Γιάννη Λάλα σε ξενοδοχείο στην Αράχωβα Eurokinissi

Ο ίδιος εκτός του ότι μαζί με τον αδελφό του είχε κατηγορηθεί και αθωωθεί για τον φόνο του δημοσιογράφου Γ. Καραιβάζ και ενός πυγμάχου στο Γαλάτσι, φέρεται το τελευταίο χρονικό διάστημα να είχε συμμαχήσει με την ρωσόφωνη μαφιόζικη οργάνωση του Έντικ που έχει εμπλακεί σε «πόλεμο» με μέλη της “Greek Mafia” για το λαθρεμπόριο τσιγάρων. Παράλληλα, είχε αποκτήσει πρατήρια και είχε εμπλακεί και στο λαθρεμπόριο καυσίμων.

Ως άμεσος συνεργάτης της Ρωσόφωνης Μαφίας, όσο ήταν στις Φυλακές, τα έβαλε με τον ανταγωνισμό και μάλιστα είχε προχωρήσει στον ξυλοδαρμό ηγετικού στελέχου της «Greek Mafia» και εγκλείστου, μέσα στις Φυλακές κατ’ εντολή του Έντικ, διαλέγοντας έτσι όχι μόνο «στρατόπεδο» αλλά και ανοίγοντας προηγούμενα με την «Greek Mafia», ενώ οι Αρχές δεν αποκλείουν την εμπλοκή του και σε κάποια συμβόλαια θανάτου σε βάρος των αντιπάλων.

Τον περασμένο Μάιο είχε γίνει απόπειρα δολοφονίας σε βάρος του, με τους εκτελεστές να τον καταδιώκουν έξω από πρατήριο ιδιοκτησίας του στα Άνω Λιόσια, όπου τότε είχε γλιτώσει χάρη στην θωρακισμένη Mercedes του, παρά τον καταιγισμό πυρών που είχε δεχτεί.