Ο πραγματογνώμονας που αποφάνθηκε – ύστερα από εισαγγελική εντολή – ότι δεν υπάρχει καμιά σχέση της ΕΥΠ με το Predator υπηρετούσε στο Τμήμα Εξέτασης Ψηφιακών Πειστηρίων των εγκληματολογικών εργαστηρίων της ΕΛ.ΑΣ. το οποίο είχε αναλάβει την ανάλυση των δεδομένων από το κινητό του δολοφονηθέντα, τον Απρίλιο του 2021, δημοσιογράφου Γιώργου Καραϊβάζ.

Μία εξέταση που θεωρείται ότι ήταν ένας από τους βασικούς λόγους της κοινής παρακολούθησης από τις μυστικές υπηρεσίες και το «αρπακτικό» λογισμικό, της προϊσταμένης του στην υπηρεσία Πηνελόπης Μηνιάτη, για την οποία παρακολούθηση υπήρξε η «διαπίστωση» ότι ήταν συμπτωματική!

Ερωτήματα
Η νέα αυτή παράμετρος της υπόθεσης των υποκλοπών που αποκαλύπτουν «ΤΑ ΝΕΑ» στη συνέχεια του χθεσινού ρεπορτάζ με τίτλο «Πώς έκρυψαν τη σύνδεση ΕΥΠ – Predator» δημιουργεί νέα ερωτήματα για το πόρισμα που συντάχθηκε από τους δύο πραγματογνώμονες, τον προαναφερόμενο αξιωματικό της ΕΛ.ΑΣ. και έναν καθηγητή Ρομποτικής, τον Ιούνιο του 2024, με το οποίο υπήρξε αποσύνδεση της ΕΥΠ και συνεπώς του ευρύτερου κρατικού – κυβερνητικού μηχανισμού με τους χειριστές του Predator.

Και αυτό γιατί από το ρεπορτάζ προέκυψε ότι υπήρξε προσπάθεια επηρεασμού των πραγματογνωμόνων ώστε οι συντάκτες του πορίσματος να προσμετρήσουν παραμέτρους που θα οδηγούσαν σε στρεβλά αριθμητικά αποτελέσματα. Παράλληλα απαγορεύτηκε στους συντάκτες του πορίσματος να δώσουν σχετικές διευκρινίσεις στα ερωτήματά μας.

Το νέο στοιχείο που αναδεικνύεται ότι ο συγκεκριμένος πραγματογνώμονας ήξερε από το αντικείμενο της εργασίας του, ποιος ήταν πιθανόν ο λόγος παρακολούθησης της προϊσταμένης του στην ΕΛ.ΑΣ., από την ΕΥΠ αλλά και από το Predator.

Σχολιάζοντας το δημοσίευμα των «ΝΕΩΝ» η Νέα Αριστερά αναφέρθηκε χθες σε «σοκαριστική εικόνα που προκύπτει με την οργανωμένη παρέμβαση στη δικαστική διαδικασία, χειραγώγηση των ερευνών και συστηματική προσπάθεια να σβηστούν τα ίχνη ενός πρωτοφανούς θεσμικού εκτροχιασμού».

Premium έκδοση ΤΑ ΝΕΑ

Κάθε φορά που μια δυνατή βροχή πλήττει την Αθήνα, το ίδιο σκηνικό επαναλαμβάνεται: δρόμοι μετατρέπονται σε ποτάμια, υπόγεια πλημμυρίζουν, οδηγοί και πεζοί εγκλωβίζονται.

Οι αιτίες συχνά αποδίδονται στην εκάστοτε κακοκαιρία ή στην ένταση των φαινομένων. Ωστόσο, κάτω από το αστικό τοπίο… κρύβεται ένας διαχρονικός και σε μεγάλο βαθμό ανθρωπογενής παράγοντας: τα κλειστά και μπαζωμένα ρέματα της πόλης.

Κι όμως, πριν από περίπου οκτώ δεκαετίες, τα ανοιχτά ρέματα της Αθήνας είχαν μήκος 1.280 χιλιόμετρα. Σύμφωνα με μελέτη του ΕΜΠ, σήμερα ίσα που ξεπερνούν τα 400 χιλιόμετρα. Για παράδειγμα, ο Ιλισός, που ήταν το μεγαλύτερο ποτάμι που διέσχιζε την πόλη, καθώς ξεκινούσε από τον Υμηττό και κατέληγε στη θάλασσα, σήμερα είναι κλειστός, κυλάει υπογείως.

Δρόμοι όπως η Μιχαλακοπούλου, η Βασιλέως Κωνσταντίνου (μπροστά από το Καλλιμάρμαρο), η Καλλιρρόης βρίσκονται πάνω από τον Ιλισό. Ενώ ο Κυκλοβόρος «κατέβαινε» προς το Αρχαιολογικό Μουσείο και έχει μετατραπεί σε… οδό Μάρνη.

Το ποτάμι έγινε δρόμος

«Κάθε φορά που βρέχει έντονα, λέμε «ο δρόμος έγινε ποτάμι». Κι όμως, αυτό που θα πρέπει να αντιληφθούμε είναι ότι πρώτα το ποτάμι έγινε δρόμος. Κάθε φορά που αναρωτιόμαστε γιατί πλημμυρίζει η πόλη, η απάντηση είναι απλή: γιατί φράξαμε τον δρόμο του νερού. Το νερό της βροχής δεν μπορεί να φτάσει σε κάποιο ποτάμι γιατί στη θέση του έχουμε ρίξει τσιμέντο, έχουμε κάνει πολυκατοικίες, έχουμε βάλει εμπόδια, και προσπαθεί όλο αυτό το νερό να περάσει μέσα από φρεάτια, τα οποία φράζουν με το παραμικρό, και από έναν σωλήνα με ακτίνα 80 εκ. Τα φρεάτια, όμως, είναι συγκεκριμένης αντοχής», τονίζει στα «ΝΕΑ» ο αγρονόμος – τοπογράφος μηχανικός του ΕΜΠ και συντονιστής της ομάδας «Γεωμυθική» Δημήτρης Θεοδοσόπουλος.

Αυτός είναι και ο λόγος που στην πρόσφατη κακοκαιρία αρκετά φρεάτια «έσκασαν», θυμίζοντας σιντριβάνια. Παλαιότερη μελέτη του ΙΓΜΕ έδειξε πως το 80% των νερών της βροχής το απορροφούσε το έδαφος και μόλις το 20% έπεφτε στη θάλασσα, εικόνα που πλέον έχει αντιστραφεί.

Καταστροφικές παρεμβάσεις

Ποια είναι, όμως, τα κλειστά ρέματα που πλημμυρίζουν σε κάθε δυνατή βροχή την πρωτεύουσα; Σύμφωνα με τον Δ. Θεοδοσόπουλο, θα πρέπει να διευκρινιστεί πως δεν ευθύνονται τα ρέματα για τις πλημμύρες, αλλά οι παρεμβάσεις του ανθρώπου. «Ψηλά στη λίστα με τα ρέματα στα οποία εντοπίζουμε τα περισσότερα προβλήματα είναι το κλειστό τμήμα του Κηφισού, όπου καταλήγει το 70% των νερών του Λεκανοπεδίου. Για να φτάσει λοιπόν το νερό στον Κηφισό περνά μέσα από τα φρεάτια που, όπως είπαμε, είναι συγκεκριμένης δυναμικής και άρα πλημμυρίζουμε. Το ίδιο ισχύει και με τον Ιλισό, που όλο το δίκτυό του είναι υπόγειο, καθώς και τον Ποδονίφτη, ο οποίος διέρχεται από τους Δήμους Χαλανδρίου, Φιλοθέης – Ψυχικού και Νέας Ιωνίας».

Η λύση είναι, σύμφωνα με τον Δ. Θεοδοσόπουλο, να ανοίξει ο δρόμος του νερού. «Δεν μπορεί να γίνει κάτι άλλο. Να ανοίξουν, για παράδειγμα, τμήματα του Ιλισού στην οδό Καλλιρρόης, χωρίς να γίνουν συγκοινωνιακές ρυθμίσεις. Θα πρέπει να εστιάσουμε και στην ανάδειξη της περιβαλλοντικής αξίας των εναπομεινάντων ανοιχτών ρεμάτων», εξηγεί. Αναφέρει, δε, πως στον Ποδονίφτη υπάρχουν συγκεκριμένα είδη ψαριών και πλήθος άλλων οργανισμών, όπως λιβελούλες και φρύνοι. «Γνωρίζετε ότι κάτω από τα γραφεία του ΚΚΕ, στον υπόγειο Ποδονίφτη, έχουμε εντοπίσει χέλια; Πρόκειται, λοιπόν, για ένα ζωντανό κομμάτι κάτω από την πόλη που πρέπει να βγει στην επιφάνεια».

Η πολύπαθη Μάνδρα

Στην πρόσφατη κακοκαιρία η πολύπαθη Μάνδρα πλημμύρισε στα ίδια ακριβώς σημεία με το 2017, τότε που έχασαν τη ζωή τους 24 άνθρωποι. «Δεν ξεχείλισε το ρέμα γιατί πολύ απλά δεν υπήρχε ρέμα. Τους κατοίκους της περιοχής, δεκαετίες τώρα, τους έχουν «τοποθετήσει» μέσα στην πορεία του νερού», υπογραμμίζει ο Δημήτρης Θεοδοσόπουλος.

Αλλά και ο καθηγητής Γεωλογίας Ευθύμιος Λέκκας σε δηλώσεις του έχει επισημάνει πως μπορεί να μεσολάβησαν κάποια έργα στην περιοχή, «αλλά, όπως άλλωστε είχα πει, κάθε έργο μπορεί να λειτουργήσει και αρνητικά ή όχι πλήρως, όπως συνέβη στη Βαλένθια όταν ένα φαραωνικό έργο συνέβαλε στην πλημμύρα της. Το ρέμα της Αγίας Αικατερίνης είναι μια εικόνα που δείχνει πώς χτίστηκε η Ελλάδα τα τελευταία 70 χρόνια. Η κοίτη του ποταμού αποκόπτεται από τον οικιστικό ιστό. Η φύση λειτουργεί όπως έμαθε εδώ και χιλιάδες χρόνια όταν έχουμε τα σπίτια εγκάρσια στην κοίτη».

Τροχαίο δυστύχημα σημειώθηκε στη 01:00 τα ξημερώματα στη συμβολή της Λεωφόρου Βουλιαγμένης με την οδό Ανδρέα Παπανδρέου, στο ύψος της Γλυφάδας, όταν ΙΧ αυτοκίνητο συγκρούστηκε κάτω από αδιευκρίνιστες μέχρι στιγμής συνθήκες με μοτοσυκλέτα.

Όπως αναφέρει η ΕΡΤ, από την σύγκρουση ο οδηγός της μοτοσικλέτας τραυματίστηκε σοβαρά και μεταφέρθηκε με ασθενοφόρο του ΕΚΑΒ που έσπευσε στο σημείο, στο Ασκληπιείο Βούλας. Παρά τις προσπάθειες των γιατρών ο οδηγός της μοτοσικλέτας υπέκυψε στα τραύματα του.

Τα αίτια του δυστυχήματος διερευνώνται από την Τροχαία.

Δεκάδες εθνικές, περιφερειακές και τοπικές εκλογές έχουν προγραμματιστεί σε όλη την Ευρώπη για το 2026, αλλά τα μηνύματα που φτάνουν στους ψηφοφόρους είναι όλο και πιο παραπλανητικά, δημιουργούνται από μηχανές AI και δεν επαληθεύονται από κανέναν.

Πρόσωπα δημιουργημένα με τεχνητή νοημοσύνη, σκηνοθετημένες κρίσεις και κατασκευασμένη νοσταλγία κυκλοφορούν πλέον ως τυπικό υλικό εκστρατείας σε ολόκληρη την Ένωση.

Σε ορισμένες περιπτώσεις, ξένοι παράγοντες παρεμβαίνουν επίσης στις εθνικές εκλογές χρησιμοποιώντας υλικό κατασκευασμένο με AI για να επηρεάσουν τους ψηφοφόρους.

Σύμφωνα με το euractiv, οι Βρυξέλλες έχουν προσπαθήσει να ανταποκριθούν δημιουργώντας τον αυστηρότερο κανονισμό για τον ψηφιακό κόσμο, τον νόμο για τις ψηφιακές υπηρεσίες, προκειμένου να αντιμετωπίσουν αυτή την απειλή.

Ωστόσο, καθώς οι εκλογές πλησιάζουν, οι νομοθέτες συνειδητοποιούν ότι η σύνταξη νόμων είναι ευκολότερη από τη ρύθμιση των αλγορίθμων και ότι η πολιτική που βασίζεται στην τεχνητή νοημοσύνη εξαπλώνεται με ρυθμό που είναι δύσκολο να ακολουθήσουν.

Deepfakes, slop και GenAI

Σε όλες τις εκλογές της Ευρώπης, η γενετική τεχνητή νοημοσύνη, το «AI slop» και τα deepfakes αποτελούν πλέον τρία επίπεδα ψηφιακής πολιτικής επιρροής.

Τα deepfakes – παραποιημένα αρχεία ήχου ή βίντεο που αποδίδονται ψευδώς σε πραγματικά πρόσωπα – παραμένουν μια απειλή υψηλού κινδύνου και χαμηλού όγκου, που κάνει σύντομες εμφανίσεις σε περιστάσεις όπως οι προεδρικές εκλογές της Ιρλανδίας το 2025.

Το AI slop απ’ την άλλη, κάνει τη «βρώμικη δουλειά»: τη βιομηχανική παραγωγή φθηνών, συναισθηματικά φορτισμένων συνθετικών εικόνων και βίντεο που δραματοποιούν τη μετανάστευση, το έγκλημα και την κοινωνική παρακμή.

Αυτό το περιεχόμενο κυριαρχεί πλέον τακτικά στις ροές των social media, και τροφοδοτείται σε μεγάλο βαθμό από λογαριασμούς που λειτουργούν αποκλειστικά σε τεχνητή νοημοσύνη και αποσκοπούν στο κέρδος, και όχι από επίσημες εκστρατείες.

Σε αυτό το οικοσύστημα, η γενετική τεχνητή νοημοσύνη – τεχνητά δημιουργημένα κείμενα, εικόνες και μουσική– λειτουργεί ως πολλαπλασιαστής, επιταχύνοντας τις πολωτικές αφηγήσεις πιο γρήγορα από ό,τι μπορεί να ανταποκριθεί ο ρυθμιστικός μηχανισμός της Ευρώπης.

Η χρήση της τεχνητής νοημοσύνης υπάρχει σε όλο το πολιτικό φάσμα.

Ωστόσο, το πολιτικό λεξιλόγιο της ακροδεξιάς – λέξεις όπως ταυτότητα, απειλή, πολιτιστική πολιορκία – αντιστοιχεί σχεδόν απόλυτα σε αυτό που ανταμείβουν οι αλγόριθμοι: επαναλαμβανόμενο και προκλητικό περιεχόμενο.

Χειραγώγηση της τεχνητής νοημοσύνης σε ολόκληρη την Ένωση

Ήδη εμφανίζονται ενδείξεις για τον αντίκτυπο της τεχνητής νοημοσύνης στις εκλογές.

Κατά τη διάρκεια των εθνικών εκλογών στη Γαλλία το 2024, ερευνητές του μη κερδοσκοπικού οργανισμού AI Forensics εντόπισαν περίπου 60 πολιτικές αναρτήσεις που είχαν δημιουργηθεί εξ ολοκλήρου με τεχνητή νοημοσύνη σε επίσημους λογαριασμούς κομμάτων σε όλο το πολιτικό φάσμα της Γαλλίας, κυρίως στο Instagram και στο Facebook.

Αυτό γέμισε τα κοινωνικά μέσα με δυστοπικές εικόνες, πόλεις που καταρρέουν και σουρεαλιστικές σκηνές μετανάστευσης, σχεδιασμένες μόνο για να προκαλούν συναισθήματα και όχι για να επαληθεύονται.

«Δεν πρόκειται τόσο για προσπάθεια να πείσουν τους ανθρώπους για το τι είναι ψεύτικο ή πραγματικό… Πρόκειται περισσότερο για το να προκαλέσουμε μια συναισθηματική αντίδραση. Φόβο, σκάνδαλο, σοκ», δήλωσε η Natalia Stanusch, ερευνήτρια στο AI Forensics, στο Euractiv.

Στη Γερμανία, οι υποψήφιοι απέφυγαν σε μεγάλο βαθμό τη χρήση γενετικής τεχνητής νοημοσύνης στις ομοσπονδιακές εκλογές του 2025, αλλά τα δίκτυα υποστηρικτών του TikTok υιοθέτησαν συνθ

ετικά εθνικιστικά οπτικά στοιχεία.

Στην Ουγγαρία, η οποία προετοιμάζεται για τις κρίσιμες εκλογές του 2026, ψεύτικα προφίλ ελκυστικών νέων ανθρώπων τροφοδοτούσαν τους χρήστες με φιλοκυβερνητικά μηνύματα.

Η Μολδαβία, εν τω μεταξύ, προσέφερε μια πρόγευση της ολοκληρωτικής εισβολής της ξένης τεχνητής νοημοσύνης.

Δίκτυα με συνδέσμους στη Ρωσία χρησιμοποίησαν συνθετικές «γιαγιάδες» στο TikTok για να παροτρύνουν τους ψηφοφόρους να υποστηρίξουν υποψηφίους που είχαν εγκριθεί από το Κρεμλίνο, σύμφωνα με μια έκθεση που δημοσίευσε το ρουμανικό δημοσιογραφικό κέντρο Mediacritica, το οποίο παρακολουθεί την παραπληροφόρηση.

Η περίπτωση της Ολλανδίας

Αυτή η ανάλυση από την εκστρατεία για τις ολλανδικές κοινοβουλευτικές εκλογές του 2025 δείχνει σε ποιο βαθμό τα κόμματα βασίστηκαν σε περιεχόμενο τεχνητής νοημοσύνης.

Ποσοστό αναρτήσεων με χρήση AI ανά πολιτικό κόμμα
Διάγραμμα: Miriam Sáenz de Tejada Πηγή: Campaign Tracker Δημιουργήθηκε με Datawrapper
Πηγή: euractiv

Το Κόμμα για την Ελευθερία (PVV) του Γκερτ Βίλντερς  s, γνωστό για τη σκληρή στάση του απέναντι στη μετανάστευση και τον ισλαμισμό, δημιούργησε τον μεγαλύτερο όγκο υλικού που δημιουργήθηκε με τεχνητή νοημοσύνη.

Αντίθετα, το Δημοκρατικό Κόμμα 66 (D66), με ηγέτη τον Ρομπ Τζέτεμ – και τελικά νικητή των εκλογών – παρήγαγε συγκριτικά λιγότερε τέτοιου είδους υλικό.

Μια μεμονωμένη ανάρτηση μπορεί να καλύπτει πολλαπλά θέματα, γι’ αυτό και το συνολικό δείγμα φαίνεται να είναι πολύ μεγαλύτερο από τις 428 συνολικές αναρτήσεις AI που αναλύθηκαν.
Διάγραμμα: Miriam Sáenz de Tejada Πηγή: Campaign Tracker Δημιουργήθηκε με Datawrapper
Πηγή: euractiv

Μία νέα εποχή προπαγάνδας

Πριν από μερικά χρόνια, οι Βρυξέλλες φοβούνταν ένα deepfake που θα μπορούσε να ανατρέψει μια κυβέρνηση μέσα σε μια νύχτα.

Αυτή η στιγμή δεν έφτασε ποτέ.

Αυτό που έφτασε ήταν πολύ πιο δύσκολο να καταπολεμηθεί: μεγάλης κλίμακας προπαγάνδα με τη χρήση τεχνητής νοημοσύνης.

Στη θεωρία, η ΕΕ έχει δημιουργήσει ένα σοβαρό αμυντικό σύστημα.

Ο Νόμος για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act) κατατάσσει την πολιτική χειραγώγηση ως δραστηριότητα «υψηλού κινδύνου», απαιτώντας διαφάνεια και εποπτεία από τις εθνικές αρχές και το νέο Ευρωπαϊκό Γραφείο Τεχνητής Νοημοσύνης.

Ο Νόμος για τις Ψηφιακές Υπηρεσίες (Digital Services Act) απαιτεί από τις μεγαλύτερες πλατφόρμες να μειώσουν τους κινδύνους που σχετίζονται με τις εκλογές.

Άλλα σχέδια και κώδικες της ΕΕ προσθέτουν κανόνες για τις πολιτικές διαφημίσεις και την παραπληροφόρηση στο διαδίκτυο.

Ωστόσο, στην πραγματικότητα, μεγάλες πλατφόρμες όπως το TikTok διατηρούν ευρεία διακριτική ευχέρεια για να καθορίσουν τι θεωρείται χειραγώγηση, δίνοντάς τους σημαντικό έλεγχο στον τρόπο εφαρμογής των κανόνων.

Δεν υπάρχει αξιόπιστος τρόπος για να μετρηθεί πόσο περιεχόμενο που παράγεται από τεχνητή νοημοσύνη κυκλοφορεί χωρίς να ανιχνεύεται ή να αναφέρεται, και η επιβολή του νόμου παραμένει ο πιο αδύναμος κρίκος του συστήματος.