Σε τροχιά μετωπικής σύγκρουσης εισέρχονται οι δήμοι της Αττικής με τη διοίκηση της ΕΥΔΑΠ, με αφορμή την εφαρμογή των νέων τιμολογίων που προβλέπουν αυξήσεις-φωτιά. Η Ρυθμιστική Αρχή Αποβλήτων, Ενέργειας και Υδάτων (ΡΑΑΕΥ) ενέκρινε την αναπροσαρμογή, προκαλώντας την έντονη αντίδραση της τοπικής αυτοδιοίκησης που κάνει λόγο για υπονόμευση των δημοτικών προϋπολογισμών.

Η τρέχουσα αντιπαράθεση αποτελεί την κορύφωση μιας μακράς περιόδου πιέσεων, καθώς η κηρυγμένη κατάσταση λειψυδρίας στην Αττική λειτούργησε ως καταλύτης για την ενεργοποίηση των νέων χρεώσεων. Η λειψυδρία στην Αττική έχει αναγκάσει τις αρχές να αναζητήσουν πόρους για κρίσιμα έργα υποδομής, ωστόσο η χρονική στιγμή και το ύψος των αυξήσεων προκαλούν πολιτικούς και κοινωνικούς τριγμούς.

Ο δήμαρχος Αθηναίων, Χάρης Δούκας, εξαπέλυσε δριμεία επίθεση, υποστηρίζοντας ότι η ΕΥΔΑΠ επιβάλλει υπέρογκες αυξήσεις προκειμένου να διανείμει μερίσματα στους μετόχους της. Σύμφωνα με τον ίδιο, η αύξηση αυτή μεταφράζεται σε επιπλέον κόστος 500.000 ευρώ ετησίως για τον Δήμο Αθηναίων, την ώρα που οι δήμοι παλεύουν με το αυξημένο ενεργειακό κόστος.

Αντίστοιχη είναι και η στάση του δημάρχου Λυκόβρυσης-Πεύκης, Μάριου Ψυχάλη, ο οποίος ζήτησε την άμεση παρέμβαση της ΚΕΔΕ. Οι δήμαρχοι υποστηρίζουν ότι η εξίσωση των δημοτικών τιμολογίων με τα βιομηχανικά αποτελεί άδικη επιβάρυνση, ειδικά όταν η εταιρεία θα μπορούσε να είχε αξιοποιήσει ευρωπαϊκούς πόρους για τη θωράκιση της Αττικής.

Η απάντηση της ΕΥΔΑΠ και το επενδυτικό πλάνο

Από την πλευρά της, η ΕΥΔΑΠ απαντά στις καταγγελίες τονίζοντας ότι η αναπροσαρμογή στοχεύει στην ορθολογική χρήση του νερού. Η εταιρεία επισημαίνει ότι πρόκειται για την πρώτη αύξηση μετά από 17 χρόνια, ενώ τα έσοδα θα χρηματοδοτήσουν ένα επενδυτικό πρόγραμμα 2,5 δισ. ευρώ για τη μείωση των διαρροών και την αντικατάσταση παλαιών αγωγών.

Σχετικά με το ζήτημα των μερισμάτων, η διοίκηση διευκρινίζει ότι το συντριπτικό ποσοστό επιστρέφει στο Ελληνικό Δημόσιο και το Υπερταμείο, που κατέχουν την πλειοψηφία των μετοχών. Η απόφαση της ΡΑΑΕΥ για τις αυξήσεις κρίθηκε αναγκαία για τη διασφάλιση της ανθεκτικότητας του υδροδοτικού συστήματος της πρωτεύουσας.

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις έμπειρων στελεχών της τοπικής αυτοδιοίκησης, η κατάσταση αυτή ενδέχεται να οδηγήσει σε νέο κύκλο προσφυγών στα διοικητικά δικαστήρια. Επισημαίνεται από παράγοντες της αγοράς ότι η οικονομική ασφυξία των δήμων, σε συνδυασμό με το τέλος ταφής απορριμμάτων, δημιουργεί ένα εκρηκτικό κοκτέιλ που απειλεί τη βιωσιμότητα των ΟΤΑ.

Η Κεντρική Ένωση Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ) αναμένεται να συνεδριάσει εκτάκτως για να καθορίσει τη συλλογική στάση της απέναντι στις αυξήσεις. Η χρέωση του νερού για τους δήμους αυξήθηκε από 0,98 ευρώ σε 1,30 ευρώ ανά κυβικό μέτρο, μια μεταβολή που θεωρείται μη απορροφήσιμη από πολλούς Οργανισμούς Τοπικής Αυτοδιοίκησης.

Παρά την ένταση, η ΕΥΔΑΠ επιμένει ότι το νερό στην Αθήνα παραμένει το φθηνότερο στην Ευρώπη. Η εξέλιξη της κόντρας θα εξαρτηθεί από το αν θα υπάρξει κυβερνητική παρέμβαση για την παροχή αντισταθμιστικών οφελών ή ειδικών εκπτώσεων προς τους δήμους που εφαρμόζουν αποδεδειγμένα μέτρα εξοικονόμησης.

Πώς μπορούν οι δήμοι να μειώσουν το κόστος νερού

Εγκατάσταση έξυπνων υδρομέτρων για τον άμεσο εντοπισμό διαρροών στο δημοτικό δίκτυο.

Χρήση ανακυκλωμένου νερού για το πότισμα κοινόχρηστων χώρων πρασίνου.

Εφαρμογή συστημάτων τηλεμετρίας για τον έλεγχο της πίεσης και την αποφυγή σπατάλης.

Ενημερωτικές καμπάνιες προς τους δημότες για την ορθολογική χρήση του νερού.

Αξιοποίηση ευρωπαϊκών κονδυλίων για τον εκσυγχρονισμό των δημοτικών υποδομών ύδρευσης.

Σχεδόν οι τέσσερις στους 10 καρκίνους- σε παγκόσμια κλίμακα- θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί καθώς προκαλούνται από το κάπνισμα, τις μολύνσεις, το αλκοόλ, ή από τη μόλυνση του αέρα.

Πρόκειται για εκτίμηση του διεθνούς οργανισμού έρευνας κατά του καρκίνου (CIRC στα γαλλικά, IARC στα αγγλικά) που αποκαλύφθηκε χθες Τρίτη, ενόψει της σημερινής Παγκόσμιας Ημέρας κατά του Καρκίνου, με τον φορέα να εισηγείται να βελτιωθεί η πρόληψη.

Σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature χθες, το 37,8% των νέων περιπτώσεων καρκίνου που εντοπίστηκαν το 2022, ή περίπου 7,1 εκατομμύρια, οφειλόταν σε αποφευκτά αίτια.

Αν και οι κίνδυνοι αυτοί υπενθυμίζονται συχνά από ειδικούς στη δημόσια υγεία και στην ογκολογία, το έργο αυτό είχε σκοπό να μετρηθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια ο αντίκτυπος αυτών των παραγόντων στην εκδήλωση καρκίνου, ενώ άλλες επικεντρώνονται πάνω απ’ όλα στη θνητότητα.

Στην πιο πρόσφατη έκδοση του «παγκόσμιου άχθους των ασθενειών», ο ΠΟΥ εκτίμησε πως περίπου το 44% των θανάτων στον κόσμο θα μπορούσε να αποδοθεί σε αποφευκτούς παράγοντες, χωρίς ωστόσο να παίρνει υπόψη μολύνσεις, αναφέρεται στο δημοσίευμα στο Nature.

Οι συντάκτες της μελέτης εξέτασαν 30 παράγοντες κινδύνου που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, ιδίως τον καπνό, το αλκοόλ, τον υψηλό δείκτη σωματικής μάζας, την έλλειψη σωματικής άσκησης, τη μόλυνση του αέρα, τις υπεριώδεις ακτίνες και, για πρώτη φορά, εννιά μορφές καρκίνου οφειλόμενες σε μολύνσεις.

Μετά την αξιοποίηση δεδομένων για 158 χώρες και 36 τύπους καρκίνου, η μελέτη επισημαίνει ότι το κάπνισμα είναι η κυριότερη αιτία αποφευκτών καρκίνων σε παγκόσμια κλίμακα, σε αυτό αποδίδεται το 15% των νέων περιπτώσεων, ποσοστό πολύ μεγαλύτερο από τις μορφές που οφείλονται σε μολύνσεις (10%) και στην κατανάλωση αλκοόλ (3%).

Καρκίνος: Οι διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών
Σχεδόν οι μισοί καρκίνοι στον κόσμο που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, στους άνδρες και στις γυναίκες, ανήκουν σε τρεις κατηγορίες, ή «οικογένειες»: του πνεύμονα, του στομάχου και του τραχήλου της μήτρας.

Οι καρκίνοι των πνευμόνων συνδέονται ιδίως με το κάπνισμα και τη μόλυνση της ατμόσφαιρας, αυτοί του στομάχου στη μόλυνση με το Helicobacter pylori, αυτοί του τραχήλου της μήτρας με τον ιό των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV).

Υπάρχουν εντυπωσιακές διαφορές μεταξύ ανδρών και γυναικών και ανά περιοχή του κόσμου.

Το ποσοστό των καρκίνων που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί, είναι πολύ υψηλότερο μεταξύ των ανδρών απ’ ό,τι στις τάξεις των γυναικών: το 45% των νέων περιπτώσεων καρκίνου για τους πρώτους το 2022, το 30% των νέων κρουσμάτων για τις δεύτερες.

Μεταξύ των ανδρών, σε παγκόσμια κλίμακα, το 23% των νέων περιπτώσεων οφειλόταν στο κάπνισμα, ποσοστό πολύ υψηλότερο από αυτό που αποδίδεται σε μολύνσεις (9%) ή στην κατανάλωση αλκοόλ (4%). Μεταξύ των γυναικών οι καρκίνοι που οφείλονταν σε μολύνσεις ανέρχονται συνολικά στο 11% των νέων κρουσμάτων, πάνω από το κάπνισμα (6%) και τον υψηλό δείκτη μάζας σώματος (3%).

Σε διεθνή κλίμακα, οι καρκίνοι που θα μπορούσαν να είχαν αποφευχθεί για τις γυναίκες, ανέρχονταν στο 24% των νέων κρουσμάτων στη βόρεια Αφρική και στη δυτική Ασία, στο 38% στην υποσαχάρια Αφρική. Στις τάξεις των ανδρών το άχθος ήταν υψηλότερο στην ανατολική Ασία (57%), χαμηλότερο στη Λατινική Αμερική και στην Καραϊβική (28%).