Την ώρα που η Πολωνία σήκωσε μαχητικά αεροσκάφη, ανάμεσά τους και Νατοϊκά, καθώς η Ρωσία εξαπέλυσε επιθέσεις κοντά στα σύνορά της στη δυτική Ουκρανία, η Ευρωπαϊκή Ένωση ετοιμάζεται να διευκολύνει τη μεταφορά στρατευμάτων και όπλων στα εδάφη της ηπείρου, σε μια νέα κίνηση που ρίχνει «λάδι στη φωτιά» και προκαλεί μεγαλύτερη ανησυχία.
Μια νέα Επιτροπή Στρατιωτικών Μεταφορών θα επιβλέπει την εφαρμογή του προγράμματος
Πιο συγκεκριμένα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή (Κομισιόν) σχεδιάζει να μειώσει τη γραφειοκρατία και να επενδύσει χρήματα προς αυτή την κατεύθυνση σε ολόκληρη την ήπειρο, σύμφωνα με ανακοίνωση για τη στρατιωτική κινητικότητα που είδε το Politico.
Το έγγραφο αποτελεί μέρος του επικείμενου πακέτου μέτρων για τη στρατιωτική κινητικότητα, το οποίο αναμένεται να ανακοινωθεί σήμερα Τετάρτη μαζί με μια νομοθετική πρόταση.
«Η στρατιωτική κινητικότητα είναι ο κρίσιμος παράγοντας για την αμυντική στάση και τις ικανότητες που χρειάζεται επειγόντως η Ευρώπη για να αποτρέψει με αξιοπιστία τους αντιπάλους της και να ανταποκριθεί σε οποιαδήποτε κρίση», αναφέρεται στην 15σέλιδη ανακοίνωση.
H EE θα διευκολύνει τις στρατιωτικές μεταφορές στα εδάφη της.
Τι θα επιτραπεί στα κράτη μέλη της ΕΕ
Στον πυρήνα του σχεδίου βρίσκεται το νέο Ευρωπαϊκό Σύστημα Ενισχυμένης Ανταπόκρισης για τη Στρατιωτική Κινητικότητα (EMERS), ένα νέο πρόγραμμα που επιτρέπει στα κράτη μέλη — ή στην Επιτροπή — να προτείνουν την προσωρινή αναστολή των κανονικών κανόνων μεταφοράς σε περιπτώσεις έκτακτης ανάγκης.
«Οι καταστάσεις που απαιτούν γρήγορες, μεγάλης κλίμακας στρατιωτικές κινήσεις σπάνια ανακοινώνονται εκ των προτέρων», αναφέρει η ανακοίνωση, προσθέτοντας ότι χωρίς καλύτερους κανόνες στρατιωτικής κινητικότητας, η αποτροπή ενός αντιπάλου παραμένει «θεωρητική».
Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ προσπαθούν να διευκολύνουν τη μεταφορά στρατευμάτων, όπλων, πυρομαχικών και καυσίμων από τη Δυτική Ευρώπη προς τις πρώτες γραμμές μιας πιθανής σύγκρουσης με τη Ρωσία στα ανατολικά, όπως αναφέρει το Politico.
Τις τελευταίες εβδομάδες τέτοιες αναφορές πληθαίνουν στα μεγάλα διεθνή ΜΜΕ, προκαλώντας εύλογη ανησυχία.
Στην ανακοίνωση της Κομισιόν σημειώνεται ότι ορισμένες χώρες απαιτούν προειδοποίηση 45 ημερών πριν επιτρέψουν τη διέλευση στρατιωτικού εξοπλισμού από το έδαφός τους.
«Συνεχίζουν να υφίστανται σημαντικά εμπόδια στην αποτελεσματική στρατιωτική κινητικότητα στην ΕΕ», σημειώνεται στην ανακοίνωση.
«Οι εθνικοί κανόνες είναι συχνά αποκλίνοντες, κατακερματισμένοι και μη εναρμονισμένοι», αναφέρεται.
Ο Γερμανός υπουργός Άμυνας Μπόρις Πιστόριους υποστήριξε το Σαββατοκύριακο ότι η Ρωσία ενδέχεται να είναι σε θέση να εξαπολύσει επίθεση εναντίον κράτους μέλους του ΝΑΤΟ ήδη από το 2028-2029.
Η δήλωση του Πιστόριους είναι στο ίδιο μήκος κύματος με πρόσφατα σχόλια υψηλόβαθμων Ευρωπαίων αξιωματούχων.
Οι εξαιρέσεις που θα προβλέπει το EMERS
Εάν εγκριθεί, το EMERS θα χορηγεί επίσης εξαιρέσεις από τους συνήθεις τελωνειακούς και μεταφορικούς κανόνες, συμπεριλαμβανομένων των ορίων για τους χρόνους οδήγησης και τις περιόδους ανάπαυσης για τους μη στρατιωτικούς μεταφορείς, καθώς και ταχύτερες, ειδικές τελωνειακές διαδικασίες στο πλαίσιο ενός συγκεκριμένου πρωτοκόλλου της ΕΕ.
Το πλαίσιο θα μπορούσε να παραμείνει σε ισχύ για έως και ένα έτος, με την ενεργοποίησή του να εγκρίνεται από το Συμβούλιο εντός 48 ωρών από την υποβολή της πρότασης.
Για να εξασφαλιστεί ο συντονισμός επί τόπου, κάθε κράτος μέλος θα ορίσει έναν εθνικό συντονιστή για τις στρατιωτικές μεταφορές, ο οποίος θα λειτουργεί ως ενιαίο σημείο επαφής για τις άδειες, τις κοινοποιήσεις και την αντιμετώπιση κρίσεων.
Μια νέα Επιτροπή Στρατιωτικών Μεταφορών, στην οποία θα συμμετέχουν οι εθνικές αρχές, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Άμυνας και η Ευρωπαϊκή Υπηρεσία Εξωτερικής Δράσης, θα επιβλέπει την εφαρμογή του προγράμματος.
Η ανακοίνωση αναφέρεται επίσης στις επικείμενες αναθεωρήσεις του Κανονισμού για τις Σιδηροδρομικές Υπηρεσίες και του Κανονισμού για τις Αεροπορικές Υπηρεσίες, καθώς και στην αξιολόγηση της ευέλικτης χρήσης των κανόνων για τον εναέριο χώρο το 2026, όπως και στη δέσμευση για την προώθηση των αεροδρομίων διπλής χρήσης.
Το κείμενο προβλέπει επίσης τη δημιουργία ενός ταμείου αλληλεγγύης και ενός στρατηγικού αποθέματος μεταφορικών μέσων που θα επιτρέπει την κοινή χρήση των μεταφορικών μέσων της ΕΕ και των κρατών μελών σε περιπτώσεις κρίσης.
Άλλες πρωτοβουλίες περιλαμβάνουν έναν κατάλογο στρατιωτικής κινητικότητας για μεταφορικά μέσα διπλής χρήσης, ένα ψηφιακό σύστημα πληροφοριών για την έγκριση μετακινήσεων και την υποστήριξη ενός δικτύου της ΕΕ για κέντρα δοκιμών μη επανδρωμένων αεροσκαφών πολιτικής προστασίας.
Όπως τονίζει το Politico, ένα μεγάλο μέρος της προσπάθειας της ΕΕ για στρατιωτική κινητικότητα συνίσταται στον προσδιορισμό 500 hotspots — γεφυρών, σηράγγων και λιμένων που αποτελούν σημεία συμφόρησης για τις στρατιωτικές μεταφορές — και στην αναβάθμισή τους σύμφωνα με τα στρατιωτικά πρότυπα.
Το κόστος του σχεδίου
Η ανακοίνωση προβλέπει επίσης μια προσπάθεια για την καλύτερη σύνδεση των μεταφορικών υποδομών της ΕΕ με την Ουκρανία, η οποία θα κοστίσει έως και 100 δισεκατομμύρια ευρώ.
Στρατιωτικό όχημα της Ουκρανίας στο Σλαβιάνσκ.
Η Κομισιόν επιθυμεί η ΕΕ να διαθέσει 17,7 δισεκατομμύρια ευρώ για στρατιωτική κινητικότητα στο πλαίσιο του μηχανισμού «Συνδέοντας την Ευρώπη» στον επόμενο επταετή προϋπολογισμό της Ένωσης που αρχίζει το 2027 — ποσό δέκα φορές μεγαλύτερο από τα 1,7 δισεκατομμύρια ευρώ του τρέχοντος προϋπολογισμού.
Η ανακοίνωση επισημαίνει επίσης ότι η ΕΕ πρέπει να προστατεύσει καλύτερα τις υποδομές της από κυβερνοεπιθέσεις και υβριδικές επιθέσεις.
Το Politico γράφει ότι έχουν αυξηθεί αυτές οι επιθέσεις, συμπεριλαμβάνοντας και την έκρηξη που σημειώθηκε την Κυριακή σε έναν σημαντικό σιδηροδρομικό σταθμό της Πολωνίας, την οποία η κυβέρνηση της χώρας απέδωσε σε «σαμποτάζ».
«Η Ευρώπη πρέπει να αναλάβει αποφασιστική δράση», αναφέρει η ανακοίνωση. «Παρά την πρόοδο που έχει σημειωθεί, η ΕΕ παραμένει δεσμευμένη από κατακερματισμένες προσεγγίσεις που υπονομεύουν την ικανότητά μας να μεταφέρουμε στρατιωτικό εξοπλισμό και προσωπικό σε ολόκληρη την Ευρώπη», σημειώνεται.
Τα ευρωπαϊκά τύμπανα πολέμου ακούγονται δυνατά, με την ανησυχία των πολιτών για «θερμό επεισόδιο» με τη Ρωσία να αυξάνεται…
