Δημοσιεύθηκε η Πρόσκληση προς τους γονείς και κηδεμόνες που επιθυμούν να λάβουν τα παιδιά τους, ηλικίας έως 6 ετών, με αναπηρία ή αναπτυξιακές διαταραχές ή και με αυξημένες πιθανότητες εμφάνισης αναπτυξιακών διαταραχών, εξατομικευμένες υπηρεσίες Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης. Σκοπός του προγράμματος είναι ο εντοπισμός, η πρόληψη και η ελαχιστοποίηση των περιορισμών για τα παιδιά, η ανάπτυξη των δυνατοτήτων τους και η οικογενειακή ευημερία.

Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας, μέσω της Ελληνικής Εταιρείας Τοπικής Ανάπτυξης και Αυτοδιοίκησης, ως φορέα υλοποίησης του έργου, προσκαλεί τους ενδιαφερόμενους να υποβάλουν αίτηση με κωδικούς taxis net μέσω της ιστοσελίδας proimi.eetaa.gr.

Την αίτηση μπορούν να υποβάλουν οι γονείς, τα πρόσωπα που ασκούν την γονική μέριμνα και την επιμέλεια, οι ανάδοχοι και επαγγελματίες ανάδοχοι γονείς, οι νόμιμοι εκπρόσωποι βρεφών και παιδιών, από τις 14.11.2025 ώρα 08.00 π.μ. έως τις 5.12.2025 ώρα 11.59 μ.μ.

Η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου τόνισε τη σημασία της πρώιμης παρέμβασης, με τη χρήση επιστημονικών μεθόδων, κυρίως στο φυσικό περιβάλλον του παιδιού και στο πλαίσιο της καθημερινής ρουτίνας και δραστηριότητάς του με την ενεργή συνδρομή της οικογένειας: «Είμαστε έμπρακτα δίπλα στα παιδιά και τις οικογένειες μέσα από ένα απολύτως οικογενειοκεντρικό μοντέλο παρέμβασης. Πρόκειται για μία έγκαιρη και ολιστική παρέμβαση υποστήριξης των παιδιών, των οικογενειών και του περιβάλλοντός τους. Θέτουμε την οικογένεια στο επίκεντρο της παρέμβασης και τη στηρίζουμε, ώστε να αντιμετωπίσει τις προκλήσεις και τις ανάγκες που προκύπτουν από την αναπτυξιακή διαταραχή ή την αναπηρία του παιδιού».

Και συνέχισε: «Καλούμε τους γονείς και κηδεμόνες παιδιών με αναπηρία ή αναπτυξιακές διαταραχές να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα της Πρώιμης Παιδικής Παρέμβασης. Μαζί τους και εμείς στοχεύουμε στη στήριξη της ανάπτυξης των παιδιών τους από τη βρεφική ηλικία, την ενδυνάμωση των οικογενειών τους και την προώθηση της κοινωνικής ένταξης».

Σημειώνεται ότι:

• Η «αξία τοποθέτησης» (voucher) για κάθε ωφελούμενο παιδί ανέρχεται σε: οκτακόσια (800) ευρώ ανά μήνα για κατ’ ελάχιστον 20 συνεδρίες ανά μήνα, σε εξακόσια (600) ευρώ ανά μήνα για παροχή κατ’ ελάχιστον 15 συνεδριών ανά μήνα ή τετρακόσια (400) ευρώ ανά μήνα για κατ’ ελάχιστον 10 συνεδρίες ανά μήνα.
• Όλα τα έγγραφα που θα υποβληθούν ηλεκτρονικά στην πλατφόρμα του Προγράμματος υπέχουν θέση Υπεύθυνης Δήλωσης του Νόμιμου Εκπροσώπου του υποψήφιου Ωφελούμενου.
• Αιτήσεις ή έγγραφα που αποστέλλονται με οποιονδήποτε άλλο τρόπο πλην της ηλεκτρονικής υποβολής στο πληροφοριακό σύστημα δεν θα γίνονται δεκτά και θα απορρίπτονται.
• Στο Πρόγραμμα θα ενταχθούν και θα λάβουν voucher 2.500 Ωφελούμενοι με πλήρη φάκελο κατά τα οριστικά αποτελέσματα.
• Κατά την επιλογή των δυνητικά ωφελούμενων θα λαμβάνονται υπόψη κριτήρια μοριοδότησης που αφορούν στο οικογενειακό εισόδημα, καθώς και στην οικογενειακή και κοινωνική κατάσταση των αιτούντων, εφόσον πληρούνται οι προβλεπόμενες προϋποθέσεις συμμετοχής. Η αίτηση των ωφελούμενων θα υποβάλλεται αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω ειδικού πληροφοριακού συστήματος.
• Ο προϋπολογισμός της Πρόσκλησης για τους ωφελούμενους του Προγράμματος ΠΠΠ ανέρχεται σε 12 εκατ. ευρώ και χρηματοδοτείται από πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Το πλήρες κείμενο της Πρόσκλησης διατίθεται μέσω διαδικτύου στον ιστότοπο του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας – https://minscfa.gov.gr, στην ιστοσελίδα του Φορέα Υλοποίησης (Ε.Ε.Τ.Α.Α.) www.eetaa.gr στο πεδίο των ανακοινώσεων και στην ιστοσελίδα του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας – https://greece20.gov.gr και δεν παρέχεται σε έντυπη μορφή.

Όταν κάποιος από την «ομάδα» μας (πολιτική, κοινωνική, επαγγελματική κ.λπ.) παραποιεί την αλήθεια, συχνά θεωρούμε πως πρόκειται για μια στρατηγική κίνηση. Αντίθετα, όταν το κάνει ένας «αντίπαλος», το αποκαλούμε απάτη. Αυτή η προκατάληψη, φαίνεται να έχει κόστος καθώς όταν υποθέτουμε ότι η “άλλη πλευρά” λέει περισσότερα ψέματα, σταματάμε να ελέγχουμε τα δεδομένα που έχουμε εμείς οι ίδιοι. Αυτό μπορεί να ενισχύσει την παραπληροφόρηση και την έλλειψη εμπιστοσύνης.

Αλήθειες και ψέματα: Η ψευδαίσθηση της ειλικρίνειας
Σύμφωνα με τη θεωρία της κοινωνικής ταυτότητας, ενστικτωδώς κατατάσσουμε τους ανθρώπους γύρω μας σε στρατόπεδα, είναι «εμείς» και «αυτοί». Σε οποιοδήποτε επίπεδο, είτε μιλάμε για το ποδόσφαιρο είτε για τη θρησκεία, εμπιστευόμαστε την ομάδα μας και δυσπιστούμε απέναντι στην άλλη ομάδα. Ίσως επειδή μας δυσκολεύει η αυτοκριτική.

Επιπλέον, όταν εμείς λέμε ψέματα, τείνουμε να αποδίδουμε την αιτία σε εξωτερικές συνθήκες. Για παράδειγμα, «ήμασταν υπό πίεση ή αγχωμένοι». Αλλά όταν το κάνουν οι άλλοι, το θεωρούμε ελάττωμα του χαρακτήρα τους (π.χ. είναι ανέντιμοι ή εγωιστές).

Οι ψυχολόγοι κάνουν λόγο για μια «ηθική ταξινόμηση»—βλέπουμε συνήθως τους άλλους ως ηθικούς παραβάτες και εμάς ως ηθικά θύματα.

Από τα διοικητικά συμβούλια μέχρι τις οικογενειακές συγκεντρώσεις, η πίστη στην ομάδα υπερβαίνει την ακεραιότητα, ίσως περισσότερο από ό,τι θα θέλαμε να παραδεχτούμε. Σαν αποτέλεσμα, μπορεί να επικεντρωνόμαστε στα λάθος πράγματα, όπως το να κυνηγάμε εχθρούς και να αγνοούμε τα δικά μας λάθη.

Ο δείκτης της αλήθειας
Πριν κρίνεις τους άλλους, φαντάσου να ήσουν στη θέση τους. Ποιες πιέσεις μπορεί να αντιμετωπίζουν; Τι κίνητρα έχουν; Ποιους κανόνες ακολουθούν; Στους κοινωνικούς σου κύκλους, δες όλους τους ανθρώπους με καθαρό μάτι. Βεβαιώσου ότι οι αποφάσεις σου δεν επηρεάζονται από παράγοντες όπως το φύλο ή άλλες προκαταλήψεις.

Επιπλέον:

Προσπάθησε να καταλάβεις τις συναισθηματικές σου αντιδράσεις όταν αντιμετωπίζεις ψέματα, ειδικά από ανθρώπους στην “ομάδα” σου. Είναι εύκολο να δικαιολογήσεις συμπεριφορές που σε ευνοούν ή να ελαχιστοποιήσεις την ανησυχία σου για πράξεις που σε βολεύουν, αλλά αυτή η αυτογνωσία μπορεί να σε βοηθήσει να μην αφήνεις τα συναισθήματα να παραμορφώνουν τη λογική σου.
Δημιουργησε έναν κύκλο που ενθαρρύνει τη διαφάνεια και την ειλικρίνεια.
Αντί να βλέπουμε τον κόσμο σε αντίπαλες ομάδες, θα πρέπει να προσπαθήσουμε να διαχωρίσουμε την προσωπική σχέση από την ηθική κρίση. Αν κάποιος στην “ομάδα” σου κάνει κάτι λάθος, αναγνώρισέ το χωρίς να το δικαιολογείς μόνο και μόνο επειδή είναι από την ομάδα σου.
Όλοι κάνουμε λάθη. Είναι σημαντικό να παραδέχεσαι τα δικά σου και των ανθρώπων σου και να μπαίνεις στη διαδικασία να τα διορθώσεις.
Μην αποδέχεσαι χωρίς να ελέγχεις πρώτα ακόμα και όταν ακούς ή βλέπεις κάτι που υποστηρίζει τις δικές σου πεποιθήσεις.
Δώσε περισσότερη σημασία στις πράξεις και δημιούργησε σχέσεις βασισμένες σε κοινές αξίες, παρά σε στερεότυπα.
* Πηγή: Vita

Οι καταστροφικές και φονικές κακοκαιρίες στην Ελλάδα προτιμούν… τον Νοέμβριο. Από την εφιαλτική «πλημμύρα του Αγίου Φιλίππου» το 1896 με τους 60 και πλέον νεκρούς και τις μεγάλες πλημμύρες της Αθήνας το 1961 και το 1977 που αφαίρεσαν τη ζωή συνολικά 80 ανθρώπων ως την πρόσφατη τραγωδία της Μάνδρας, ο Νοέμβριος έχει να επιδείξει τουλάχιστον δέκα μετεωρολογικά επεισόδια που έμειναν στην Ιστορία τα τελευταία 130 χρόνια.

«Ο Νοέμβριος ονομάζεται από τον λαό και βροχάρης λόγω των πολλών και έντονων βροχοπτώσεων που σημειώνονται στη διάρκειά του», λέει ο μετεωρολόγος Θοδωρής Κολυδάς.

«Και αν σε πολλές περιπτώσεις οι βροχές είναι ευεργετικές για τη γεωργία, υπάρχουν και άλλες που είναι καταστροφικές, ιδιαίτερα όταν άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους ή μένουν άστεγοι. Σε λίγες μέρες κλείνουν 8 χρόνια από τη φονική καταιγίδα που έπληξε τη Μάνδρα Αττικής στις 15 Νοεμβρίου 2017, ενώ δεν είναι λίγες οι φορές που κατά τον μήνα Νοέμβριο πλήττεται ιδιαίτερα το λεκανοπέδιο της Αττικής από σφοδρές βροχοπτώσεις».

Μία από τις εντονότερες καταιγίδες
Στη συλλογική μνήμη έχει εντυπωθεί η φονική κακοκαιρία που έπληξε την Αττική στις 2 Νοεμβρίου του 1977 αφήνοντας πίσω της 39 νεκρούς. «Την ημέρα εκείνη εκδηλώθηκε μία από τις εντονότερες καταιγίδες που επηρέασε την Αθήνα και τον Πειραιά. Εκείνο το απόγευμα ο καιρός στην Αττική ‘έκλεισε’ από τα δυτικά προς τα ανατολικά και όχι από τα νότια – νοτιοδυτικά, όπως συνηθίζεται σε άλλες ιστορίες καταιγίδας», λέει ο Θοδωρής Κολυδάς.

Περισσότερα από 1.900 υπόγεια κτίσματα του Λεκανοπεδίου πλημμύρισαν, το Αιγάλεω και το Μοσχάτο κηρύχθηκαν σε καθεστώς έκτακτης ανάγκης, 170 αυτοκίνητα παρασύρθηκαν. Κατά τη διάρκεια της θεομηνίας, σειρήνες της Αεροπορίας ακούγονταν στην Αθήνα και τον Πειραιά εξαιτίας βραχυκυκλώματος, το αεροδρόμιο του Ελληνικού έκλεισε, τα δρομολόγια του ΗΣΑΠ διακόπηκαν, ο Κηφισός ξεχείλισε, σε πολλά νοσοκομεία τα χειρουργεία σταμάτησαν και μεγάλο κομμάτι του δικτύου του ΟΤΕ κατέρρευσε. Το ανησυχητικό είναι ότι, σύμφωνα με τους ειδικούς, η Αθήνα είναι πιθανό να ξαναζήσει μια τραγωδία αντίστοιχη του Νοεμβρίου του 1977.

«Η εκδήλωση ενός αντίστοιχου φαινομένου στο άμεσο μέλλον θεωρείται πιθανή, δεδομένων των σύγχρονων συνθηκών. Η αστικοποίηση, η συρρίκνωση των φυσικών απορροών και οι έντονες βροχοπτώσεις μικρής διάρκειας αυξάνουν κατακόρυφα τον κίνδυνο», σχολιάζει ο Θ. Κολυδάς. «Το 1977 η ποσότητα του υετού ήταν τεράστια, με έως 165 τόνους νερού να πέφτουν ανά στρέμμα γης. Αν έχουμε ανάλογη βροχόπτωση με εκείνη, ο πλημμυρικός κίνδυνος στην Αθήνα είναι υπαρκτός. Δεν είναι απαραίτητο να είναι της τάξεως των βροχοπτώσεων στη Βαλένσια ή παρόμοια με εκείνη που έπληξε το 2023 τον θεσσαλικό κάμπο. Σήμερα ξέρουμε ότι σε μια τέτοια πλημμύρα θα έχουμε τεράστια καταστροφή, ειδικά στον Νότο της Αθήνας. Ενα νέο επεισόδιο με νότια συστήματα που αντλούν υγρασία από τον Σαρωνικό θα μπορούσε να πλήξει εκτεταμένα την Αθήνα, προκαλώντας τεράστια οικονομική και κοινωνική ζημιά. Οι στατιστικές περίοδοι επαναφοράς προσφέρουν μακροχρόνιες ενδείξεις, αλλά δεν μπορούν να εγγυηθούν ασφάλεια σε ένα ταχέως μεταβαλλόμενο κλίμα», προσθέτει.

Ανήμερα του Αγίου Φιλίππου
Αξιοσημείωτη είναι, επίσης, η πλημμύρα του 1896, ανήμερα του Αγίου Φιλίππου, στην Αθήνα όταν η καταρρακτώδης βροχή έπεφτε ασταμάτητα στους χωματόδρομους μιας πόλης με πρόχειρα σπίτια και χωρίς αποχετευτικό δίκτυο. Σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, την ημέρα εκείνη στην Αθήνα έπεσαν 150 χιλιοστά βροχής μέσα σε 11 ώρες… Περισσότεροι από 60 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, 12 εκ των οποίων στο Βατραχονήσι, μια περιοχή του Παγκρατίου, δίπλα στο Καλλιμάρμαρο, όπου λίγους μήνες νωρίτερα είχαν σημειωθεί διευθετήσεις στην κοίτη του Ιλισού στο πλαίσιο των Ολυμπιακών Αγώνων που είχαν διοργανωθεί στην Αθήνα… Τους περισσότερους νεκρούς θρήνησε ο Πειραιάς, όπου 450 σπίτια κατέρρευσαν, ενώ το Φάληρο έγινε ένα με τη θάλασσα.

Ισχυρό παράδειγμα τοπικότητας μετεωρολογικού φαινομένου αποτελεί η περίπτωση της Μάνδρας, όπου στις 15 Νοεμβρίου 2017 εκδηλώθηκε η τέταρτη πιο φονική πλημμύρα στην Αθήνα. «Την ημέρα εκείνη η βροχόπτωση στην Ελευσίνα δεν ξεπέρασε τα 15 χιλιοστά, ενώ τα ραντάρ στην περιοχή Μάνδρας Δαφνίου κατέγραψαν πάνω από 200 χιλιοστά βροχής σε λιγότερο από έξι ώρες. Μάλιστα, σύμφωνα με την έκθεση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, μέσα σε μόλις δυόμισι ώρες έπεσαν 120-130 χιλιοστά βροχής», λέει ο Θοδωρής Κολυδάς.

Στο μεταξύ, η χθεσινή κακοκαιρία προκάλεσε προβλήματα κυρίως στην Πελοπόννησο και την Ηπειρο. Πολλοί δρόμοι μετατράπηκαν σε ποτάμια, δέντρα κατέρρευσαν, υπόγεια πλημμύρισαν, ισχυρή ανεμοθύελλα έσπασε τζαμαρίες στο κέντρο της Πάτρας, ενώ στην Αργολίδα έπεσε και χαλάζι καταστρέφοντας καλλιέργειες. Τα μεγαλύτερη ύψη βροχής κατεγράφησαν, σύμφωνα με το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, στην Πετάλεια Κέρκυρας και στη Μεγαλόπολη με 94 και 90 χιλιοστά νερού αντίστοιχα.

Premium έκδοση ΤΑ ΝΕΑ

Ξεπερνά τα 40-45 δισεκατομμύρια ευρώ η παραοικονομία στην Ελλάδα, αντιπροσωπεύοντας σχεδόν το 18% του ΑΕΠ της χώρας. Αν και μειώθηκε σημαντικά την τελευταία πενταετία, με αρκετές πρωτοβουλίες που έχουν αναλάβει οι αρμόδιες Αρχές, εξακολουθεί να βρίσκεται ψηλά, καθώς τα μετρητά παραμένουν η κυρίαρχη μέθοδος πληρωμής, αντιπροσωπεύοντας, σύμφωνα με στοιχεία του ΚΕΠΕ, πάνω από 4 στα 10 ευρώ της αξίας των συναλλαγών.

Τα στοιχεία της Ελληνικής Στατιστικής Αρχής αποκαλύπτουν ότι το 2024 οι Ελληνες κατανάλωσαν 4,1 δισεκατομμύρια ευρώ περισσότερα από τα συνολικά εισοδήματα που δήλωσαν.

Το διαθέσιμο εισόδημα ανήλθε στα 158,5 δισ. ευρώ, ενώ η κατανάλωση στα 162,6 δισ. ευρώ. Η καταναλωτική δαπάνη αυξήθηκε κατά 4,6%, την ίδια ώρα που οι αποταμιεύσεις μειώθηκαν κατά 2,5%. Και ενώ η διαφορά διαθέσιμου εισοδήματος και κατανάλωσης μπορεί σε κάποιο ποσοστό να δικαιολογηθεί από ανάλωση αποταμιεύσεων προηγούμενων ετών, ένα σημαντικό μέρος της, σύμφωνα με ειδικούς, αφορά μαύρο χρήμα – είτε από νόμιμες είτε από παράνομες δραστηριότητες.

Οι επιχειρηματίες αναφέρουν ότι άνω του 40% των πελατών τους συνεχίζουν να πληρώνουν με μετρητά. Η χρήση των μετρητών επιτρέπει, όπως τονίζουν, το ξέπλυμα σε κάποιον βαθμό, ακόμη και μέσα από καθημερινές μικρές συναλλαγές έως 500 ευρώ, ακόμη και αν εκδίδεται απόδειξη.

Την ίδια ώρα, τα τελευταία στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος δείχνουν ότι, ενώ αυξάνονται το πλαστικό χρήμα και ο αριθμός των καρτών, μειώνονται οι συναλλαγές με αυτές.

Οι ενεργές κάρτες πληρωμών ανήλθαν σε 21,6 εκατομμύρια τον Ιούνιο του 2025, αυξημένες κατά 5,3% σε σχέση με τον Δεκέμβριο του 2024. Οι χρεωστικές κάρτες αυξήθηκαν κατά 6%, ενώ οι πιστωτικές κατά 1%. Ωστόσο, ο μέσος αριθμός συναλλαγών ανά κάρτα μειώθηκε στις 61, από 65 το δεύτερο εξάμηνο του 2024.

Στις χρεωστικές κάρτες, που αποτελούν το κύριο υποκατάστατο των μετρητών, οι συναλλαγές ανά κάρτα περιορίστηκαν σε 67 από 71, ενώ στις πιστωτικές μειώθηκαν σε 29 από 30. Η μέση αξία συναλλαγών ανά κάρτα υποχώρησε κατά 10% στις χρεωστικές και 2,6% στις πιστωτικές.

Τα μετρητά, λοιπόν, καλά κρατούν στην αγορά, «βοηθώντας» και την παραοικονομία. Ερευνα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας έδειξε ότι το 2024 στην Ελλάδα ο αριθμός συναλλαγών με μετρητά ανερχόταν στο 54%, έναντι 37% των συναλλαγών με κάρτα.

Η ίδια έκθεση σημείωνε ότι περισσότεροι από τέσσερις στους δέκα Ευρωπαίους (41%), συμπεριλαμβανομένων των Ελλήνων, δήλωναν πως προτιμούν τα μετρητά επειδή θεωρούν ότι διασφαλίζουν την ανωνυμία και την ιδιωτικότητά τους, ενώ το 28% υπογράμμιζε ότι τα μετρητά γίνονται αποδεκτά σε περισσότερες περιπτώσεις συναλλαγών.

Premium έκδοση ΤΑ ΝΕΑ

Πάνω από 30 εκατομμύρια παιδιά και έφηβοι στην Ευρώπη, ζουν με κάποια ψυχική διαταραχή.

Οι ψυχικές παθήσεις πλήττουν περίπου ένα στα επτά παιδιά και εφήβους ή το 13,86% στην Περιφέρεια Ευρώπης του Παγκοσμίου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), με τα κορίτσια να επιβαρύνονται περισσότερο. Χαρακτηριστικά, μία στις τέσσερις εφήβους ηλικίας 15–19 ετών αντιμετωπίζει κάποια ψυχική διαταραχή.

Η αυτοκτονία παραμένει η κύρια αιτία θανάτου μεταξύ των νέων ηλικίας 15–29 ετών, παρότι τα ποσοστά έχουν πέσει από το 2000. Τα αγόρια είναι πιθανότερο να πεθάνουν κατά την απόπειρα αυτοκτονίας, σε μεγαλύτερο ποσοστό απ΄ ότι τα κορίτσια.

Η εμφάνιση ψυχικών διαταραχών σε άτομα ηλικίας 0-19 ετών έχει αυξηθεί κατά 34% από το 2010 και τα περιστατικά αγχώδους διαταραχής να έχουν σχεδόν διπλασιαστεί (86,66%) την ίδια περίοδο, ξεπερνώντας τα 15 εκατομμύρια, ενώ ακολουθεί η κατάθλιψη που πλήττει πάνω από 4,4 εκατ. και 3,7 εκατ. πάσχουν από διαταραχές προσοχής.

Όμως, οι παρεχόμενες υπηρεσίες δεν συμβαδίζουν με τις αυξανόμενες ανάγκες.

Η έκθεση στρέφει την προσοχή σε μια κρίσιμη προτεραιότητα που θα καθορίσει το μέλλον της Περιφέρειας Ευρώπης

Τα κορίτσια επιβαρύνονται συχνότερα από την κατάθλιψη

Τα στοιχεία αυτά αναφέρει η πρώτη έκθεση του γραφείου του ΠΟΥ Ευρώπης για την ψυχική υγεία παιδιών και εφήβων στις χώρες της περιφέρειας Ευρώπης του Οργανισμού, αναδεικνύοντας τις σημαντικές και αυξανόμενες ανάγκες, αλλά και τα κρίσιμα κενά στην ποιότητα και την προσβασιμότητα των υπηρεσιών ψυχικής υγείας.

Η έκθεση που έχει τίτλο «Ψυχική υγεία παιδιών και νέων στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ: Τρέχουσα κατάσταση και δράσεις για την ενίσχυση της ποιότητας της φροντίδας», παρουσιάστηκε από το Περιφερειακό Γραφείο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την Ευρώπη, μέσω του Γραφείου του για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα και της Ομάδας Ψυχικής Υγείας και Ευημερίας (MHW).

Ώρα για ανθεκτικά συστήματα
«Η έκθεση αυτή αποτελεί ένα ηχηρό κάλεσμα για δράση στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ. Κάθε παιδί και νέος έχει δικαίωμα σε υποστηρικτικές υπηρεσίες ψυχικής υγείας και σε ποιοτική φροντίδα. Αναλαμβάνοντας δράση τώρα, οι χώρες μπορούν να οικοδομήσουν ανθεκτικά συστήματα που θα βοηθήσουν τις επόμενες γενιές να ευημερήσουν», δήλωσε ο Επικεφαλής του Γραφείου του ΠΟΥ για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα και Ειδικός Απεσταλμένος και Επικεφαλής του Γραφείου του ΠΟΥ στην Ελλάδα Δρ João Breda.

Από την πλευρά της, η Περιφερειακή Σύμβουλος για την Ψυχική Υγεία του ΠΟΥ Ευρώπης Δρ Ledia Lazëri, υπογράμμισε ότι «Για πρώτη φορά, ο ΠΟΥ Ευρώπης συγκεντρώνει αναλυτικά και εμπεριστατωμένα δεδομένα για την ψυχική υγεία παιδιών και νέων σε μία ενιαία έκθεση. Οι ερευνητές, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής και οι επαγγελματίες υγείας μπορούν να αξιοποιήσουν αυτά τα στοιχεία για τον σχεδιασμό υπηρεσιών, τη διαμόρφωση πολιτικών και την παρακολούθηση και αξιολόγηση των παρεμβάσεων. Η έκθεση αυτή αποτελεί ορόσημο – στρέφει την προσοχή σε μια κρίσιμη προτεραιότητα που θα καθορίσει το μέλλον της Περιφέρειάς μας».

Σύμφωνα με την έκθεση, στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ:

1 στις 4 χώρες δεν διαθέτει εξωνοσοκομειακές υπηρεσίες ψυχικής υγείας για παιδιά, εφήβους και νέους.
2 στις 3 χώρες δεν διαθέτουν υπηρεσίες υγείας στο σχολείο.
1 στις 5 χώρες δεν διαθέτει ειδικά διαμορφωμένη πολιτική για την ψυχική υγεία αυτών των ομάδων.
Η ποιότητα της φροντίδας παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις στην Περιφέρεια.
Στις χώρες της Περιφέρειας αντιστοιχεί ένας ψυχίατρος ανά 76.000 παιδιά και εφήβους.
2 στις 3 χώρες έχουν μηχανισμό αξιολόγησης των υπηρεσιών υγείας για παιδιά και εφήβους
Οι μισές χώρες διαθέτουν υπηρεσίες καθοδήγησης της μετάβασης των παιδιών με ψυχικές παθήσεις σε υπηρεσίες ψυχικής υγείας ενηλίκων
4 στις 5 χώρες διαθέτουν δωρεάν υπηρεσίες ψυχικής υγείας, αν και οι διαφοροποιήσεις στο κόστος περίθαλψης αποκλίνουν σημαντικά στις χώρες που δεν παρέχουν δωρεάν περίθαλψη.
9 δράσεις για καλύτερη περίθαλψη
Η έκθεση καλεί σε άμεση και συντονισμένη δράση για την κάλυψη των υφιστάμενων κενών και τη διασφάλιση πρόσβασης όλων των παιδιών και νέων σε ποιοτική, εξατομικευμένη φροντίδα ψυχικής υγείας.

Η έκθεση ορίζει εννέα βασικές δράσεις για την επίτευξη προόδου στην περίθαλψη παιδιών, εφήβων και μητέρων:

Ανάπτυξη και συντονισμό εθνικών σχεδίων δράσης, καθώς και νομοθετικών ρυθμίσεων.
Ενσωμάτωση κινήτρων και χρηματοδότησης για τη βελτίωση της ποιότητας περίθαλψης.
Καθορισμό προδιαγραφών ποιότητας, πρωτοκόλλων και κλινικών κατευθυντήριων γραμμών περίθαλψης.
Υιοθέτηση κουλτούρας για συνεχή βελτίωση της ποιότητας της περίθαλψης σε όλα τα στάδια του συστήματος υγείας και πρόνοιας.
Επανασχεδιασμό του τρόπου και της αποτελεσματικότητας των παρεχομένων υπηρεσιών με βάση τις ανάγκες των παιδιών, των νέων και των φροντιστών τους.
Προώθηση της ενεργούς συμμετοχής και της ενδυνάμωσης των παιδιών, των νέων, των οικογενειών και των κοινοτήτων.
Επένδυση σε ανθρώπινο δυναμικό που ανταποκρίνεται στις ανάγκες του πληθυσμού.
Μέτρηση των καθοριστικών αποτελεσμάτων περίθαλψης ψυχικής υγείας για τα παιδιά και τις οικογένειές τους.
Ενίσχυση της έρευνας και της ανταλλαγής εμπειριών γύρω από αποδεδειγμένα αποτελεσματικές μεθόδους περίθαλψης παιδικής και εφηβικής υγείας.

Η ακρίβεια στο ράφι παραμένει η κυριότερη απειλή για το διαθέσιμο εισόδημα των ελληνικών νοικοκυριών, επισκιάζοντας τις όποιες προσπάθειες αύξησης των μισθών, οι οποίοι εξαϋλώνονται το πρώτο 20ήμερο του μήνα.

Παρά την αποκλιμάκωση του γενικού πληθωρισμού (εκτίμηση 1.8% τον Νοέμβριο του 2025), ο πληθωρισμός στα τρόφιμα παραμένει επίμονα υψηλός (εκτίμηση +2.1% τον Νοέμβριο), δείχνοντας ότι η κρίση έχει δομικό χαρακτήρα και δεν είναι συγκυριακή. Οι φορολογούμενοι περικόπτουν ολοένα και περισσότερα βασικά αγαθά από το καλάθι του νοικοκυριού τους.

Η κυβέρνηση επιμένει στη λογική των επιδομάτων (όπως το Market Pass) και των «συμφωνιών» με τις αλυσίδες σούπερ μάρκετ για περιορισμένες μειώσεις – μέτρα που λειτουργούν ως «ασπιρίνη» έναντι της λαίλαπας που τσακίζει τα νοικοκυριά.

Την ίδια στιγμή, αποφεύγονται συστηματικά δομικές παρεμβάσεις που θα έπλητταν είτε τα κρατικά έσοδα είτε την κερδοφορία των μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων.

Τα μέτρα που θα μπορούσαν να προσφέρουν άμεση και ουσιαστική ανακούφιση στον τομέα των βασικών αγαθών, αλλά παραμένουν εκτός του κυβερνητικού σχεδιασμού, είναι τα εξής: Η διατήρηση των υψηλών έμμεσων φόρων αποτελεί τη μεγαλύτερη συνεισφορά του κράτους στη διατήρηση της ακρίβειας. Η Ελλάδα διατηρεί έναν από τους υψηλότερους ΦΠΑ στην ΕΕ για βασικά αγαθά.

Μέτρο ανακούφισης θα μπορούσε να αποτελέσει ο μόνιμος μηδενισμός (0%) ή η δραστική μείωση (π.χ., στο 6% από 13% ή 24%) του Φόρου Προστιθέμενης Αξίας (ΦΠΑ) στα απολύτως απαραίτητα είδη διατροφής: Βασικά είδη: Ψωμί, γάλα, φρέσκα κρέατα (π.χ. χοιρινό, πουλερικά – που κατέγραψαν +10.54% τον Οκτώβριο), τυριά, όσπρια, βρεφικά είδη και φάρμακα.

Γιατί είναι αποτελεσματικό

Άμεση και οριζόντια μείωση: Είναι το μόνο μέτρο που μειώνει την τελική τιμή στο ράφι άμεσα και μόνιμα. Το όφελος είναι καθολικό.

Ευρωπαϊκή πρακτική: Παράδειγμα αποτελούν χώρες όπως η Ιρλανδία και η Κύπρος, που εφαρμόζουν μηδενικό ΦΠΑ (0%) σε μεγάλο εύρος βασικών τροφίμων (η Κύπρος το παρέτεινε μέχρι τέλος του 2025).

Άρνηση

Η κυβέρνηση απορρίπτει κατηγορηματικά το μέτρο για δύο βασικούς λόγους:

• Υψηλό δημοσιονομικό κόστος: Η απώλεια εσόδων υπολογίζεται σε περίπου €1.5 – €2 δισ. ετησίως. Αυτή η απώλεια θεωρείται ασύμβατη με την πολιτική διατήρησης υψηλών πρωτογενών πλεονασμάτων (πρόβλεψη +3.2% του ΑΕΠ για το 2025), τα οποία αποτελούν βασικό πυλώνα της οικονομικής πολιτικής της.
• Κίνδυνος μη μετακύλισης: Ο φόβος ότι η μείωση του ΦΠΑ θα απορροφηθεί ως πρόσθετο κέρδος από τις μεγάλες αλυσίδες, λόγω της ολιγοπωλιακής δομής της ελληνικής αγοράς (όπως υποστηρίζουν αναλυτές και στελέχη του υπουργείου Ανάπτυξης).

Η δομή της ελληνικής αγοράς τροφίμων, όπου κυριαρχούν λίγες μεγάλες αλυσίδες και μεγάλες πολυεθνικές, επιτρέπει την άσκηση ισχυρών πιέσεων στους παραγωγούς και τη διατήρηση υψηλών περιθωρίων κέρδους εις βάρους του τελικού καταναλωτής. Η αισχροκέρδεια είναι ορατή στην ανομοιογενή αύξηση των τιμών (π.χ. +12.23% στα ζαχαρώδη τον Οκτώβριο 2025).

Μέτρο ανακούφισης θα μπορούσε να αποτελέσει η θέσπιση ανώτατου ορίου στο ποσοστό κέρδους σε κάθε στάδιο της εφοδιαστικής αλυσίδας (παραγωγός, μεταποιητής, λιανέμπορος) για συγκεκριμένα είδη στα οποία παρατηρούνται επίμονες ανατιμήσεις και υψηλή κερδοφορία.

Στόχος: Να σπάσει τη δυνατότητα των μεγάλων αλυσίδων να «φουσκώνουν» τις τιμές, ιδίως μετά από περιόδους κρίσης.

Εν τω μεταξύ, η ισχύς των μεγάλων λιανεμπόρων επιτρέπει σκληρές διαπραγματεύσεις με τους παραγωγούς, αγοράζοντας σε χαμηλές τιμές και μεταπωλώντας με υψηλό περιθώριο κέρδους, εκμεταλλευόμενοι τη δεσπόζουσα θέση τους στην ελεύθερη αγορά.

Μέτρο ανακούφισης θα μπορούσε να αποτελέσει η παροχή άμεσων και εκτελεστικών δικαιωμάτων στη Διυπηρεσιακή Μονάδα Ελέγχου Αγοράς (ΔΙΜΕΑ) για:

• Άμεση επιβολή κυρώσεων (προστίμων) με βάση το ύψος των υπερκερδών.
• Αναγκαστική μείωση τιμών σε προϊόντα όπου αποδεικνύεται η αδικαιολόγητη απόκλιση του περιθωρίου κέρδους.

Ο λόγος της άρνησης

Η κυβέρνηση απορρίπτει το πλαφόν κέρδους κρίνοντάς το ως μέτρο κατά της ελεύθερης αγοράς και της ανάπτυξής της – που θα έπληττε την κερδοφορία των ιδιωτών.

Επιπροσθέτως, οι υπάρχοντες έλεγχοι αποδεικνύονται αναποτελεσματικοί, καθώς επιτρέπουν συγκρίσεις με προηγούμενες περιόδους, αντί να εστιάζουν στην πραγματική -αδικαιολόγητη- κερδοφορία. Η κυβέρνηση προτιμά τη διαχείριση της κρίσης μέσω επικοινωνιακών δράσεων αντί της πολιτικής σύγκρουσης με τα επιχειρηματικά συμφέροντα.

Η επιλογή της κυβέρνησης να χρησιμοποιεί voucher και περιορισμένες συμφωνίες μείωσης τιμών (π.χ. Market Pass) αντί για τον μηδενισμό του ΦΠΑ και τον δομικό έλεγχο των κερδών, είναι καθαρά πολιτική.

Δίνει προτεραιότητα στη δημοσιονομική σταθερότητα και στην προστασία της κερδοφορίας της ελεύθερης αγοράς, αφήνοντας το βάρος της ακρίβειας να πέφτει δυσανάλογα στους ώμους των φορολογούμενων. Η ουσιαστική ανακούφιση απαιτεί αλλαγή πλεύσης και ρήξη με την πολιτική των υψηλών εμμέσων φόρων.

Ένας νόμος που αποσκοπεί στη βελτίωση της ασφάλειας στα πεζοδρόμια της Σλοβακίας, ορίζοντας μέγιστη ταχύτητα για όλους όσοι χρησιμοποιούν τα πεζοδρόμια, συμπεριλαμβανομένων των πεζών, έχει προκαλέσει χλευασμό και οργή σε μέρος του πληθυσμού κατά της κυβέρνησης, η οποία κατηγορείται για περιορισμό των ελευθεριών.

“Με μέγιστο όριο ταχύτητας 6 χλμ/ώρα, είναι δύσκολο να διατηρήσει κανείς την ισορροπία του, ακόμη και παιδιά 3 και 4 ετών υπερβαίνουν τακτικά” αυτό το όριο ταχύτητας με τα ποδήλατά τους, δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο ο Νταν Κόλαρ, πρόεδρος της Cyklokoalicia, μιας οργάνωσης που στηρίζει την ήπια κινητικότητα.

Το νομοσχέδιο, που εγκρίθηκε από το σλοβακικό κοινοβούλιο στα τέλη Οκτωβρίου και αναμένεται να τεθεί σε ισχύ την 1η Ιανουαρίου 2026, στοχεύει στον περιορισμό της ταχύτητας όσων χρησιμοποιούν τα πεζοδρόμια, από πεζούς μέχρι ποδηλάτες και οδηγούς σκούτερ. Οι παραβάτες θα αντιμετωπίζουν πρόστιμο ύψους 100 ευρώ.

Ωστόσο, το προτεινόμενο όριο ταχύτητας 6 χλμ./ώρα έχει γίνει viral με πολλούς να προβαίνουν σε αναρτήσεις σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης, με παραποιημένες εικόνες που δείχνουν ένα ραντάρ να αναβοσβήνει προειδοποιώντας ένα πεζό που περπατά με 6,2 χλμ/ώρα και να του λέει να “επιβραδύνει” ή μια ψεύτικη “άδεια για περπάτημα”.

Η κυβέρνηση δημιουργεί μια κατάσταση στην οποία “τα παιδιά θα παραβιάζουν τον νόμο κάθε μέρα και εμείς θα τους διδάσκουμε ότι αυτό είναι αποδεκτό“, είπε ο Κόλαρ, χαρακτηρίζοντας τη νομοθεσία “παράλογη”.

Μια άλλη οργάνωση πολιτών που ονομάζεται «Ανήσυχες Μητέρες» ζήτησε από τον πρόεδρο της χώρας Ρόμπερτ Φίτσο να μην υπογράψει και επικυρώσει τον νόμο.

Πέρυσι, 67 πεζοί και 22 ποδηλάτες ή οδηγοί σκούτερ έχασαν τη ζωή τους σε ατυχήματα στη Σλοβακία, σύμφωνα με στοιχεία της αστυνομίας, τα οποία, ωστόσο, δεν καταγράφουν αν αυτά τα δυστυχήματα συνέβησαν σε πεζοδρόμια ή δρόμους.

Από τότε που ο πρωθυπουργός Φίτσο επέστρεψε στην εξουσία το 2023 στη χώρα της Κεντρικής Ευρώπης με πληθυσμό 5,4 εκατομμύρια κατοίκους, έχει προωθήσει μια σειρά νομοθετικών μέτρων για τον περιορισμό των ατομικών δικαιωμάτων.

Η Σλοβακία έχει το υψηλότερο ποσοστό ιδιοκτησίας αυτοκινήτων κατά κεφαλήν στον κόσμο.