Στο «7 χρόνια φαγούρα» η Μέριλιν Μονρόε αντιμετωπίζει τη ζέστη βάζοντας τα εσώρουχά της στο ψυγείο. Στο «Λεωφορείο ο Πόθος», η Βίβιαν Λη πουδράρει συνεχώς το πρόσωπό της και ζητά παγωμένα αναψυκτικά (που τα ενισχύει με αλκοόλ) για να αντέξει το καυτό και υγρό καλοκαίρι της Νέας Ορλεάνης.
Στον «Μεγάλο Δραπέτη» ο φυλακισμένος Πολ Νιούμαν ιδροκοπά σκάβοντας χαντάκια στην ύπαιθρο, θαυμάζοντας εξ αποστάσεως τα κάλλη μιας άγνωστης ξανθιάς γυναίκας που καταβρέχεται με τη μάνικα.
Στην «Έξαψη» ένας ταλαιπωρημένος από τον καύσωνα Γουίλιαμ Χαρτ προσπαθεί να αποπλανήσει την Κάθλιν Τέρνερ με μια γρανίτα που της αγοράζει από πλανόδιο πωλητή. Όμως η ζωή έχει άλλα σχέδια.
Στο «Κάνε το Σωστό» ο Σπάικ Λι χρησιμοποιεί παγάκια από την κατάψυξη για να προσεγγίσει ερωτικά την αποξενωμένη σύντροφό του, σε μια Νέα Υόρκη που βράζει.
Οι παραπάνω σκηνές είναι μια σταγόνα στον ωκεανό των κινηματογραφικών ταινιών στις οποίες ο καύσωνας παίζει εξίσου πρωταγωνιστικό ρόλο στην πλοκή όσο και οι ηθοποιοί.
Για όσους λιώνουν στα τσιμέντα της πόλης ή αράζουν σε κάποια παραλία, το σινεμά μπορεί να είναι ένας εύσχημος τρόπος να ξεγελάσουν τη ζέστη. Εκτός από τις συμβουλές για «παθητικό δροσισμό» – πώς να ρίξετε τη θερμοκρασία στο σπίτι χωρίς να κάψετε ρεύμα – υπάρχουν και οι συμβουλές για «ομοιοπαθητικό δροσισμό».
Όταν παρακολουθείς τους αγαπημένους σου κινηματογραφικούς ήρωες να δίνουν ρεσιτάλ ερμηνείας ενώ υποφέρουν από τη ζέστη (έστω και στα ψέματα), ξεχνάς για λίγο τη δυσφορία που προκαλούν τα 40άρια. Και πού ξέρεις, μπορεί να κοπιάρεις κάποια καλή ιδέα για να «ξεγελάσεις» τον καύσωνα.
Λεωφορείο ο Πόθος – Α Street Car Called Desire (1951)
Eίναι εξαιρετικά δύσκολο να απομονώσεις μία σκηνή ζέστης από το θεατρικό αριστούργημα του Τενεσί Ουίλιαμς που μετέφερε στο σινεμά ο Ελία Καζάν. Η ζέστη είναι πανταχού παρούσα, αναβλύζει από τους πόρους του δέρματος των πρωταγωνιστών, κάνει τα ρούχα να κολλάνε, γίνεται ένα με το στενάχωρο και ετοιμόρροπο διαμέρισμα στη γαλλική συνοικία της Νέας Ορλεάνης, δοκιμάζει τις αντοχές των συγκατοίκων.
Η Βίβιαν Λη ως Μπλανς Ντιμπουά, ένα παρά λίγο μαραμένο λουλούδι του αμερικάνικου Νότου, παραπονιέται ότι «είναι δύσκολο να δείχνεις φρέσκια με τόση ζέστη» και κάνει συχνά ντους για να καλμάρει τα νεύρα της. Η ζέστη είναι εκείνη που αναγκάζει τον Στάνλεϊ Κοβάλσκι (Μάρλον Μπράντο να βγάλει το μπλουζάκι του, σε μια σκηνή που μας προϊδεάζει για το τι θα επακολουθήσει. Χάρη στις υψηλές θερμοκρασίες το «λευκό t-shirt», που ως τότε φοριόταν μόνο ως εσώρουχο, ανάγεται σε σύμβολο της ανδρικής μόδας, ταυτισμένο με τον ζωώδη μαγνητισμό που εκπέμπει ο Μπράντο.
H ζέστη είναι παρούσα και σε άλλα θεατρικά έργα του Τενεσί Ουίλιαμς, με πλέον χαρακτηριστικό τη «Λυσσασμένη Γάτα» (Cat on a Hot Tin Roof). Στην κινηματογραφική εκδοχή του η Λιζ Τέιλορ καίγεται όχι μόνο από τις υψηλές θερμοκρασίες στην έπαυλη του Νότου αλλά και από την ερωτική επιθυμία που δεν βρίσκει ανταπόκριση.
Eπτά Χρόνια Φαγούρα – The Seven Year Itch (1955)
Η ρομαντική κομεντί του Μπίλι Γουάιλντερ είναι γνωστή για τη θρυλική σκηνή με τη Μέριλιν Μονρόε, να στέκεται πάνω στη σχάρα του υπόγειου μετρό για να δροσιστεί, ενώ ο αέρας από το τρένο που περνάει σηκώνει το λευκό της φόρεμα.
Όμως αυτή δεν είναι η μόνη αναφορά στη ζέστη της Νέας Υόρκης, που τυραννά τους πρωταγωνιστές, ανεβάζοντας παράλληλα την ερωτική ένταση. Ο κλιματισμός, που ακόμα είχε την αίγλη μιας νεωτερικής αμερικάνικης άνεσης – μη προσιτής σε όλους, λειτουργεί ως σύμβολο έλξης. Ο παντρεμένος μεσήλικας ζει σε διαμέρισμα με air condition, ενώ η γυναίκα και η κόρη λείπουν διακοπές στην εξοχή. Το αθώο αλλά σέξι εργαζόμενο κορίτσι που υποδύεται η Μέριλιν, δελεάζεται από τα κομφόρ του κλιματιζόμενου διαμερίσματος και περνά εκεί το βράδυ της. Όμως ως το τέλος της ταινίας και παρά τα διαρκή υπονοούμενα, δεν συντελείται μοιχεία, και ο θεσμός του γάμου διασώζεται, όπως απαιτεί το σενάριο και τα ήθη της εποχής.
Ο Μεγάλος Δραπέτης – Cοοl Hand Luke (1967)
Η επανακυκλοφορία του «Μεγάλου Δραπέτη» (Στιούαρτ Ρόζενμπεργκ) στους θερινούς κινηματογράφους, μας έδωσε την ευκαιρία να θυμηθούμε (ή να δούμε για πρώτη φορά) την πιο «ιδρωμένη ταινία όλων των εποχών», όπως την αποκαλεί το περιοδικό Τime. Το μόνο «cool» στο Cool Hand Luke είναι τα γαλάζια μάτια του Πολ Νιούμαν. Όλα τα υπόλοιπα τσουρουφλάνε. Οι κρατούμενοι στην αγροτική φυλακή της Φλόριντα εκτελούν καταναγκαστικά έργα, δεμένοι με αλυσίδες, δουλεύοντας μέχρι λιποθυμίας κάτω από τον καυτό ήλιο. Η σκηνή με τη γυναίκα που πλένει το αυτοκίνητό της και γίνεται επίτηδες μούσκεμα σκανδαλίζοντας τους φυλακισμένους, είναι η επιτομή του «φάτε μάτια ψάρια».
Έξαψη – Βody Heat (1981)
Όσα χρόνια και αν έχουν περάσει το νεο-νουάρ ερωτικό θρίλερ του Λόρενς Κάσνταν παραμένει «καυτό» και βρίσκει την Κάθλιν Τέρνερ στο αποκορύφωμα της γοητείας της. Η ζέστη και η υγρασία της Φλόριντα, εν μέσω ακραίου καύσωνα, λειτουργεί πολλαπλασιαστικά στο σασπένς και στα πάθη των πρωταγωνιστών. Ο Ουίλιαμ Χαρτ στο ρόλο ενός αποτυχημένου δικηγόρου, υποκύπτει εύκολα στη σαγήνη της μοιραίας γυναίκας που τον πείθει να δολοφονήσει τον πλούσιο συζυγό της. Η ζέστη δίνει τη αφορμή για τη σκηνή με το παγωτό γρανίτα, που λιώνει πάνω στο λευκό πουκάμισο της Κάθλιν Τέρνερ. Όταν ο δικηγορίσκος προσφέρεται να το σκουπίσει, η femme fatale του αντιπροτείνει «δεν θα ήθελες να το γλύψεις;». Σήμερα θα θεωρούνταν cringe. Στα ’80s όμως θεωρούνταν ερωτικό.
Κάνε το Σωστό- Do the Right Thing (1989)
Η Αθήνα του 2025 δεν έχει καμία σχέση με το Μπρούκλιν του ’89. Όμως ο τρόπος που βιώνουν τον καύσωνα οι φτωχοδιάβολοι της πόλης στην ταινία του Σπάικ Λι, ξυπνάει συνειρμούς για το εδώ και το τώρα. Στους ελληνικούς δρόμους δεν υπάρχουν πυροσβεστικοί κρουνοί, που μετατρέπονται σε συντριβάνι και δίνουν αφορμή για ομαδικό μπουγέλωμα. Δεν υπάρχουν καν δημόσιες βρύσες ή όσες υπάρχουν είναι καλά κρυμμένες. Η δροσιά πουλιέται εμφιαλωμένη σε πλαστικό μπουκαλάκι.
Στο «Κάνε το Σωστό», οι κοινότητες των Αφροαμερικανών και των Ιταλοαμερικανών, που συνυπάρχουν στην ίδια γειτονιά όχι πάντα αρμονικά, έρχονται σε αντιπαράθεση, που κορυφώνεται σε βίαιη σύγκρουση, την πιο ζεστή μέρα του καλοκαιριού. Στις πολυπολιτισμικές συνοικίες της Αθήνας, στα διαμερίσματα της Αχαρνών και στα παγκάκια της πλατείας Βικτωρίας, μετανάστες και ντόπιοι που δεν έχουν τη δυνατότητα να πάνε διακοπές, βράζουν μαζί στο ίδιο καζάνι, χωρίς απαραίτητα να αλληλοσυμπαθιούνται. Πάντως οι νεότερες ηλικίες, έχουν εκ των πραγμάτων καταρρίψει τις φυλετικές προκαταλήψεις και σχηματίζουν πολυεθνικές παρέες, που τις ενώνει η ίδια γειτονιά και η κοινή μοίρα των παιδιών που δεν μεγαλώνουν στα πούπουλα αλλά στη σκληράδα του δρόμου.
