Αν τα νέα κόμματα (Τσίπρα, Καρυστιανού, επίκειται και το κόμμα Σαμαρά) πετύχουν να επαναφέρουν στις κάλπες σημαντικό τμήμα απογοητευμένων που έκαναν αποχή, τότε μπορεί να δούμε και εκπλήξεις, τις οποίες τα εργαλεία των μετρήσεων δεν πιάνουν
Η μία μετά την άλλη έρχονται οι δημοσκοπήσεις και λένε πάνω κάτω τα ίδια πράγματα. Πρώτη η ΝΔ, αλλά δεν σχηματίζει κυβέρνηση(το 2019 και το 2023 είναι μόνο καλή ανάμνηση), δεύτερη η ΕΛ.Α.Σ του Αλέξη Τσίπρα και τριτοτέταρτα το ΠΑΣΟΚ και το μόρφωμα Καρυστιανού.
Η εικόνα αυτή προκαλεί μια μικρή ευφορία στο κόμμα Τσίπρα(δεν το λένε δημόσια, αλλά φαίνεται) και εκνευρισμό έως και πανικό στο ΠΑΣΟΚ (φαίνεται από τις επιθέσεις στις εταιρείες δημοσκοπήσεων).
Για το κόμμα Τσίπρα είναι νωρίς ακόμη, δεν έχει κάτσει η μπίλια. Από φθινόπωρο θα δούμε μέχρι πού μπορεί να απλώσει τα πόδια του.
Αντίθετα, για το ΠΑΣΟΚ δεν πρέπει να υπάρχουν πολλές αμφιβολίες. Όσοι είχαν επαναπαυθεί στη θέση «είμαστε αξιωματική αντιπολίτευση και ο μόνος αντίπαλος της ΝΔ» στην καλύτερη περίπτωση στρουθοκαμήλιζαν και στη χειρότερη εξαπατούσαν τον κόσμο που τους ακολουθεί. Για δύο βασικούς λόγους.
Πρώτο, διότι το ΠΑΣΟΚ μετά το 2012 ουδέποτε ήταν δεύτερο κόμμα. Ακόμα και στη χειρότερη στιγμή του ΣΥΡΙΖΑ (ευρωεκλογές 2024-Κασσελάκης), το ΠΑΣΟΚ τρίτο ήταν. Δεν φταίνε οι δημοσκοπήσεις. Μετά την επανεκλογή του Νίκου Ανδρουλάκη (Οκτώβριος 2024), οι δημοσκοπήσεις ήταν αρκετά γαλαντόμες απέναντί του, του έδιναν ακόμα και 20%! Όμως ήταν ευκαιριακό «φούσκωμα». Σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις, δηλαδή στα πραγματικά αποτελέσματα, ουδέποτε απέκτησε μια μικρή έστω ηγεμονία στην αντιπολίτευση. Το σύνθημα-στόχος «να νικήσουμε τη ΝΔ με μια ψήφο διαφορά» δεν το πίστευε κανείς.
Δεύτερο, διότι μετά το 2009 και τη μνημονιακή του περιπέτεια, το ΠΑΣΟΚ αρνείται να συνειδητοποιήσει ότι δεν είναι πια κόμμα εξουσίας (για «παράταξη» ούτε λόγος), επειδή το εγκατέλειψε το μέγιστο ποσοστό των παλιών και πιστών ψηφοφόρων του. Κι ενώ αυτοί οι ψηφοφόροι στράφηκαν αριστερά, οι ηγεσίες του ΠΑΣΟΚ δεν κάνουν τίποτα για να τους επαναπατρίσουν. Κυνηγώντας κάποιους «κεντρώους»(οι οποίοι είναι λίγοι και είναι ψηφοφόροι του Κυριάκου Μητσοτάκη– απομεινάρια της συγκυβέρνησης 2012-2014), διώχνουν τους άλλους, τους πολλούς, κάνοντας «διμέτωπο» αγώνα: επιτίθενται στη ΝΔ και, ταυτόχρονα, έκαναν επιθέσεις στον Τσίπρα ακόμα και όταν δεν ήταν στη ενεργό δράση. Επί δυόμισι χρόνια, όταν ο Τσίπρας ήταν εκτός και ο ΣΥΡΙΖΑ βολόδερνε, το ΠΑΣΟΚ ακολουθούσε αυτοκτονική τακτική, που το κρατούσε καθηλωμένο σε μικρομεσαία ποσοστά.
Τους βόλευαν, επειδή είχαν πιστέψει ότι αυτή η ακινησία θα μείνει για πάντα. Τώρα που επέστρεψε ο Τσίπρας και αλλάζουν τα δεδομένα στο ΠΑΣΟΚ έχουν πάθει δημοσκοπικό πανικό.
Είναι πιθανό αυτό να αλλάξει στη συνέχεια, δηλαδή να «ξεφουσκώσει» ο Τσίπρας; Όλα είναι πιθανά στην πολιτική, αλλά στο ΠΑΣΟΚ καλύτερα να συνηθίσουν στη νέα κατάσταση. Ο Τσίπρας έχει μεγαλύτερες δεξαμενές, μαζεύει από παντού και μάλλον είναι απίθανο να βρεθούν κεντρο-αριστεροί και «τσιπρικοί» που θα πάνε τώρα στο ΠΑΣΟΚ. Δεν πήγαν δυόμισι χρόνια που ο Τσίπρας «ιδιώτευε», θα πάνε τώρα που επανήλθε;
Όμως, μια άλλη πλευρά της δημοσκοπικής εικόνας είναι, ίσως, πιο ενδιαφέρουσα από τα προεκτεθέντα. Η ΝΔ του Μητσοτάκη παλεύει με το φάντασμα του 28% (ευρωεκλογές 2024) και δεν είναι βέβαιο ότι θα καταφέρουν να το ξορκίσουν. Και αν έχουν εμπιστοσύνη στην «εκτίμηση ψήφου»(η πρόθεση δίνει σταθερά «2» μπροστά στο ποσοστό), καλό είναι να πατήσουν δυο τρία «κλικ» και να δουν τις δημοσκοπήσεις λίγο πριν τις ευρωεκλογές της 9ης Ιουνίου 2024. Σχεδόν όλες τούς έδιναν αυτό που ήθελαν (περί το 33%), το εκλογικό κοντέρ έγραψε 28%.
Μέσα στο δημοσκοπικό ντόρο για τα νέα κόμματα, αυτό το στοιχείο παραβλέπεται. Και μπορεί να είναι καθοριστικό. Αν τα νέα κόμματα (Τσίπρα, Καρυστιανού, επίκειται και το κόμμα Σαμαρά) πετύχουν να επαναφέρουν στις κάλπες σημαντικό τμήμα απογοητευμένων που έκαναν αποχή, τότε μπορεί να δούμε και εκπλήξεις, τις οποίες τα εργαλεία των μετρήσεων («πειραγμένες» ή μη) δεν πιάνουν.
Και με τις εκπλήξεις μπορεί να συμβαίνει αυτό που έχει πει ο Αμερικανός συγγραφέας Ρόμπερτ Χάινλαϊν: «Ένας απαισιόδοξος εκπλήσσεται εξίσου συχνά με έναν αισιόδοξο, αλλά πιο ευχάριστα»…
