Πακέτο μέτρων για τη συγκράτηση των τιμών στα καύσιμα και τη μείωση του κόστους θέρμανσης ετοιμάζει η κυβέρνηση, την ώρα που οι διεθνείς τιμές της ενέργειας συνεχίζουν την ανοδική τους πορεία.
Οι παρεμβάσεις αναμένεται να ανακοινωθούν τη Δευτέρα από το οικονομικό επιτελείο και θα περιλαμβάνουν κρατική επιδότηση, συνεισφορά των διυλιστηρίων, αυξημένο επίδομα θέρμανσης και παράταση της στήριξης στο πετρέλαιο κίνησης.
Κεντρικός στόχος είναι, όταν αρχίσει η διάθεση του πετρελαίου θέρμανσης στις 15 Οκτωβρίου, η τιμή του να διαμορφωθεί αισθητά κάτω από τα 1,75 ευρώ το λίτρο. Ωστόσο, το τελικό ύψος της τιμής θα εξαρτηθεί και από την πορεία των διεθνών τιμών κατά τον επόμενο μήνα.
Παράλληλα, η Αθήνα ζητεί ευρωπαϊκή παρέμβαση, προκειμένου να αποκτήσει μεγαλύτερο δημοσιονομικό περιθώριο για πρόσθετη μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης.
Γιατί επισπεύστηκαν οι ανακοινώσεις
Η άνοδος της τιμής του ντίζελ προς την περιοχή των 2 ευρώ το λίτρο άλλαξε τον αρχικό κυβερνητικό σχεδιασμό και έφερε νωρίτερα τις παρεμβάσεις για τα καύσιμα.
Η κυβέρνηση επιχειρεί να περιορίσει τις επιπτώσεις όχι μόνο στους οικογενειακούς προϋπολογισμούς, αλλά και στο κόστος μεταφορών και παραγωγής. Οι ανατιμήσεις στην ενέργεια έχουν πλέον πανευρωπαϊκή διάσταση, με αρκετές χώρες να αντιμετωπίζουν ακόμη υψηλότερες τιμές και αυξανόμενες κοινωνικές πιέσεις.
Το ζήτημα τίθεται στις συνεδριάσεις του Eurogroup και του Ecofin στο Δουβλίνο, με την Αθήνα να επιδιώκει μια κοινή ευρωπαϊκή γραμμή αντιμετώπισης της νέας ενεργειακής πίεσης.
Πώς μπορεί η τιμή να πέσει στα 1,60-1,70 ευρώ
Με βάση τον σχεδιασμό, η αποκλιμάκωση της τιμής του πετρελαίου θέρμανσης θα προκύψει από διαδοχικές παρεμβάσεις:
- Η σημερινή τιμή του πετρελαίου κίνησης κινείται περίπου στα 2,10-2,20 ευρώ ανά λίτρο και ενσωματώνει Ειδικό Φόρο Κατανάλωσης 41 λεπτών.
- Από τις 15 Οκτωβρίου, ο ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης μειώνεται από τα 41 στα 28 λεπτά ανά λίτρο.
- Μαζί με τον αναλογούντα ΦΠΑ, η αλλαγή αυτή εκτιμάται ότι αφαιρεί περίπου 15-16 λεπτά από την τελική τιμή.
- Η πρόσθετη στήριξη από το Δημόσιο και τα διυλιστήρια αναμένεται να μειώσει την τιμή κατά τουλάχιστον ακόμη 30 λεπτά.
- Με αυτά τα δεδομένα, η τιμή εκκίνησης θα μπορούσε να κινηθεί στην περιοχή των 1,60-1,70 ευρώ ανά λίτρο.
Σε σύγκριση με τα σημερινά επίπεδα των 2,10-2,20 ευρώ, το συνολικό όφελος για τον καταναλωτή υπολογίζεται σε περίπου 40 έως 50 λεπτά ανά λίτρο.
Το ακριβές ύψος της κρατικής επιδότησης και η συνεισφορά των διυλιστηρίων δεν έχουν ακόμη ανακοινωθεί. Συνεπώς, οι παραπάνω υπολογισμοί αποτελούν τον κυβερνητικό στόχο και όχι οριστική τιμή λιανικής.
Πρόσθετη μείωση έως 9 λεπτά με ευρωπαϊκή έγκριση
Η κυβέρνηση ζητεί από την Ευρωπαϊκή Ένωση να εξαιρεθεί από τα όρια δαπανών το δημοσιονομικό κόστος μιας προσωρινής πρόσθετης μείωσης του ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης.
Εάν δοθεί η σχετική ευρωπαϊκή ευχέρεια, ο φόρος θα μπορούσε να μειωθεί από τα 28 λεπτά στο ελάχιστο επιτρεπόμενο επίπεδο των 21 λεπτών ανά λίτρο. Αυτό θα δημιουργούσε περιθώριο μείωσης κατά 7 λεπτά στον φόρο και έως περίπου 9 λεπτά στην τελική τιμή, μετά τον υπολογισμό του ΦΠΑ.
Σε ένα τέτοιο σενάριο, και εφόσον δεν σημειωθεί νέα σημαντική άνοδος στις διεθνείς τιμές, το πετρέλαιο θέρμανσης θα μπορούσε να πλησιάσει την περιοχή του 1,50 ευρώ ανά λίτρο.
Η παρέμβαση, όμως, προϋποθέτει ευρωπαϊκή έγκριση και δεν αποτελεί μέρος των οριστικοποιημένων εθνικών μέτρων.
Παράταση της επιδότησης στο ντίζελ
Το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει επίσης τη συνέχιση της επιδότησης στο πετρέλαιο κίνησης και τον Οκτώβριο, με κοινή χρηματοδότηση από το κράτος και τα διυλιστήρια.
Η παρέμβαση αφορά, στην παρούσα φάση, αποκλειστικά το ντίζελ. Για τη βενζίνη δεν έχει ανακοινωθεί αντίστοιχο μέτρο, αν και παραμένει ανοικτό το ενδεχόμενο νέας στήριξης μέσω ενός σχήματος τύπου Fuel Pass, εφόσον οι συνθήκες το απαιτήσουν.
Η προτεραιότητα στο ντίζελ συνδέεται με τη μεγαλύτερη επίδρασή του στο κόστος των μεταφορών, της παραγωγής και, έμμεσα, στις τιμές βασικών αγαθών.
Αυξημένο επίδομα θέρμανσης για όλα τα επιλέξιμα μέσα
Το δεύτερο βασικό σκέλος του πακέτου αφορά την οριζόντια αύξηση του επιδόματος θέρμανσης.
Η ενίσχυση δεν θα περιοριστεί στα νοικοκυριά που χρησιμοποιούν πετρέλαιο, αλλά θα καλύπτει και όσους θερμαίνονται με ηλεκτρική ενέργεια, φυσικό αέριο, πέλετ και άλλα επιλέξιμα μέσα.
Μεγαλύτερη αύξηση αναμένεται για περιοχές με χαμηλές θερμοκρασίες και αυξημένες ενεργειακές ανάγκες. Τα ακριβή ποσά και τα κριτήρια θα παρουσιαστούν μαζί με το συνολικό πακέτο.
Κατά την προηγούμενη χειμερινή περίοδο, το επίδομα κυμαινόταν από 100 έως 800 ευρώ, ενώ σε ορεινούς οικισμούς με αυξημένο συντελεστή μπορούσε να φτάσει έως τα 1.200 ευρώ. Η κυβέρνηση εξετάζει την ενίσχυση των ποσών αυτών, χωρίς να έχει γίνει γνωστό το νέο ανώτατο όριο.
Επιστρέφει το πλαφόν στα περιθώρια κέρδους
Στα μέτρα που εξετάζονται περιλαμβάνεται και η επαναφορά ανώτατου ορίου στα περιθώρια κέρδους των εταιρειών εμπορίας καυσίμων και των πρατηρίων.
Το πλαφόν θα αφορά τόσο το πετρέλαιο θέρμανσης όσο και το ντίζελ κίνησης και θα συνοδεύεται από ελέγχους σε ολόκληρη την αλυσίδα διάθεσης.
Στόχος είναι η κρατική ενίσχυση και η συνεισφορά των διυλιστηρίων να περάσουν πράγματι στην τελική τιμή που πληρώνει ο καταναλωτής και να μην απορροφηθούν από τα ενδιάμεσα στάδια της αγοράς.
Οι οριστικές τιμές, τα ποσά του επιδόματος και οι λεπτομέρειες εφαρμογής των μέτρων αναμένονται στις επίσημες ανακοινώσεις του οικονομικού επιτελείου τη Δευτέρα.
