Η πλασμαφαίρεση, μια ιατρική μέθοδος που χρησιμοποιείται εδώ και δεκαετίες για την αντιμετώπιση συγκεκριμένων σοβαρών ασθενειών, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο της βιομηχανίας ευεξίας και μακροζωίας.
Ηθοποιοί, τραγουδιστές και εύποροι επιχειρηματίες υποβάλλονται σε συνεδρίες κόστους χιλιάδων δολαρίων, προσδοκώντας απομάκρυνση «τοξινών» και μικροπλαστικών, περιορισμό της φλεγμονής ή ακόμη και επιβράδυνση της γήρανσης.
Πίσω από το εντυπωσιακό περιτύλιγμα, όμως, βρίσκεται ένα κρίσιμο δεδομένο: η θεραπευτική χρήση της μεθόδου για ορισμένα νοσήματα δεν αποτελεί απόδειξη ότι λειτουργεί ως αντιγηραντική παρέμβαση σε υγιείς ανθρώπους.
Τι είναι η πλασμαφαίρεση
Η αιμαφαίρεση είναι ο γενικός όρος για τις διαδικασίες κατά τις οποίες το αίμα αφαιρείται προσωρινά από το σώμα και διαχωρίζεται στα συστατικά του.
Στη θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος, το πλάσμα απομακρύνεται, ενώ τα κύτταρα του αίματος επιστρέφουν στον ασθενή μαζί με υγρό αναπλήρωσης, όπως λευκωματίνη, φυσιολογικό ορό ή, σε ορισμένες περιπτώσεις, πλάσμα δότη.
Η μέθοδος χρησιμοποιείται για συγκεκριμένες αιματολογικές, αυτοάνοσες και νευρολογικές παθήσεις, καθώς μπορεί να απομακρύνει παθολογικά αντισώματα και άλλες επιβλαβείς ουσίες από το πλάσμα.
Πρόκειται για σύνθετη ιατρική πράξη, η οποία απαιτεί κατάλληλες εγκαταστάσεις, εξειδικευμένο προσωπικό και συνεχή παρακολούθηση του ασθενούς.
Η μεταμόρφωση σε «βιολογικό σέρβις»
Τα τελευταία χρόνια η πλασμαφαίρεση πέρασε από τα νοσοκομεία στις ιδιωτικές κλινικές μακροζωίας. Εκεί διαφημίζεται σε υγιείς ανθρώπους ως ένα είδος «βιολογικού σέρβις», με τον ισχυρισμό ότι η αντικατάσταση του πλάσματος μπορεί να απομακρύνει ουσίες που συσσωρεύονται με την πάροδο του χρόνου.
Η εμπορική της επιτυχία δεν συμβαδίζει, ωστόσο, με αντίστοιχα ισχυρή επιστημονική τεκμηρίωση. Μικρή μελέτη σε 42 υγιείς ανθρώπους άνω των 50 ετών κατέγραψε μεταβολές σε ορισμένους μοριακούς δείκτες βιολογικής ηλικίας. Δεν απέδειξε, όμως, ότι η παρέμβαση παρατείνει τη ζωή ή βελτιώνει μακροπρόθεσμα την υγεία, ενώ η σύντομη παρακολούθηση και το μικρό δείγμα περιορίζουν τα συμπεράσματά της. Aging Cell
Οι διάσημοι που δοκίμασαν τη διαδικασία
Ο Ορλάντο Μπλουμ αποκάλυψε το 2025 ότι υποβλήθηκε σε θεραπεία αιμαφαίρεσης σε κλινική του Λονδίνου, με στόχο, όπως ανέφερε, την απομάκρυνση μικροπλαστικών και χημικών ουσιών από το αίμα του. Το κόστος φέρεται να έφτασε περίπου τις 10.000 λίρες.
Σε θεραπευτική ανταλλαγή πλάσματος έχει δηλώσει ότι υποβλήθηκε και η τραγουδίστρια Λι Αν Ράιμς, συνδέοντας τη διαδικασία με την προσπάθεια απομάκρυνσης μικροπλαστικών και άλλων ουσιών.
Η Γκουίνεθ Πάλτροου φέρεται να πραγματοποίησε πέντε συνεδρίες σε κλινική του Σικάγο, με το συνολικό κόστος να πλησιάζει τα 50.000 δολάρια.
Στους γνωστούς υποστηρικτές πειραματικών πρακτικών μακροζωίας περιλαμβάνεται και ο επιχειρηματίας Μπράιαν Τζόνσον. Ο ίδιος είχε προκαλέσει συζητήσεις χρησιμοποιώντας πλάσμα από τον νεαρό γιο του, πρακτική την οποία αργότερα εγκατέλειψε.
Ανάλογες εμπειρίες έχουν δημοσιοποιήσει ο Ελληνοαμερικανός επιχειρηματίας Πίτερ Διαμαντής και ο podcaster Τζο Ρόγκαν.
Τι δεν έχει αποδειχθεί
Δεν υπάρχουν επαρκή κλινικά δεδομένα που να αποδεικνύουν ότι η πλασμαφαίρεση σε υγιείς ανθρώπους μπορεί να καθυστερήσει τη γήρανση, να αυξήσει το προσδόκιμο ζωής ή να «αποτοξινώσει» συνολικά τον οργανισμό.
Αντίστοιχα, παραμένει ατεκμηρίωτος ο ισχυρισμός ότι τέτοιες τεχνικές μπορούν να απομακρύνουν αποτελεσματικά τα μικροπλαστικά από το ανθρώπινο σώμα.
Η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων έχει προειδοποιήσει ότι οι εγχύσεις πλάσματος νεαρών δοτών, όταν προωθούνται για αντιγήρανση ή για μη εγκεκριμένες χρήσεις, δεν διαθέτουν αποδεδειγμένο κλινικό όφελος και ενδέχεται να προκαλέσουν βλάβη. FDA
Οι πιθανές επιπλοκές
Η πλασμαφαίρεση θεωρείται γενικά ασφαλής όταν πραγματοποιείται για τεκμηριωμένη ιατρική ένδειξη, στον κατάλληλο χώρο και υπό εξειδικευμένη επίβλεψη. Δεν είναι, όμως, μια ακίνδυνη διαδικασία.
Μεταξύ των πιθανών επιπλοκών περιλαμβάνονται:
- Πτώση της αρτηριακής πίεσης
- Διαταραχές των ηλεκτρολυτών και του ασβεστίου
- Αιμορραγία ή λοίμωξη στο σημείο εισαγωγής του καθετήρα
- Θρόμβωση
- Αλλεργικές αντιδράσεις στα υγρά αναπλήρωσης
Η ουσία είναι απλή: άλλο η πλασμαφαίρεση ως θεραπεία με συγκεκριμένη ιατρική ένδειξη και άλλο η προώθησή της ως πανάκριβη συνταγή νεότητας. Το πρώτο στηρίζεται σε καθιερωμένη ιατρική πρακτική· το δεύτερο εξακολουθεί να προηγείται των αποδείξεων.
