Αισθητές γίνονται στο λιμάνι της Ραφήνας οι πρώτες συνέπειες από την εκρηκτική αύξηση του κόστους των ναυτιλιακών καυσίμων, καθώς δύο συμβατικά επιβατηγά-οχηματαγωγά πλοία που συνέδεαν την περιοχή με τις Κυκλάδες ολοκλήρωσαν πρόωρα τα φετινά δρομολόγιά τους.
Πρόκειται για το «ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ Π.» της Fast Ferries και το «SUPERFERRY» της Golden Star Ferries, τα οποία εξυπηρετούσαν τη γραμμή Ραφήνα – Τήνος – Μύκονος – Νάξος – Πάρος. Τα δύο πλοία αποσύρθηκαν νωρίτερα από τη θερινή δρομολόγηση και εισέρχονται πλέον στην περίοδο της ετήσιας ακινησίας τους.
Το «SUPERFERRY» ολοκλήρωσε τα δρομολόγιά του και έδεσε στον Πειραιά το βράδυ της Κυριακής 13 Σεπτεμβρίου, ενώ το «ΑΙΚΑΤΕΡΙΝΗ Π.» κατέπλευσε το μεσημέρι της Δευτέρας 14 Σεπτεμβρίου στη Ναυπηγοεπισκευαστική Ζώνη Περάματος.
Πρόωρα αποσύρθηκε και το «Λευκά Όρη» της Attica Group από τη γραμμή των Δωδεκανήσων, η οποία εξυπηρετείται πλέον από δύο πλοία αντί για τρία.
Σχεδόν διπλασιάστηκε το κόστος του καυσίμου
Η εξέλιξη αποδίδεται στην κατακόρυφη αύξηση της τιμής του Marine Gas Oil, καυσίμου που χρησιμοποιείται από τα συμβατικά πλοία.
Σύμφωνα με στοιχεία στελεχών της ακτοπλοϊκής αγοράς, η τιμή του MGO διαμορφώθηκε στις 9 Σεπτεμβρίου 2026 στα 1.300 ευρώ ανά τόνο, από 993 ευρώ την 1η Ιουνίου και 658 ευρώ στις 24 Φεβρουαρίου.
Η αύξηση από τον Ιούνιο μέχρι τον Σεπτέμβριο ανέρχεται σε 30,9%, ενώ σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο φτάνει το 97,6%. Μέσα σε λιγότερους από επτά μήνες, δηλαδή, το κόστος του συγκεκριμένου καυσίμου σχεδόν διπλασιάστηκε.
Η επιβάρυνση είναι ιδιαίτερα μεγάλη για τα συμβατικά πλοία, τα οποία εμφανίζουν υψηλότερη κατανάλωση. Το πρόβλημα γίνεται εντονότερο μετά το τέλος της υψηλής τουριστικής περιόδου, όταν περιορίζεται σημαντικά η επιβατική κίνηση και αρκετά δρομολόγια καθίστανται οικονομικά ασύμφορα.
Ανησυχία για νέες περικοπές
Παράγοντες της αγοράς προειδοποιούν ότι, εάν οι τιμές των καυσίμων παραμείνουν στα σημερινά επίπεδα, δεν αποκλείεται να ακολουθήσουν και άλλες μειώσεις ή πρόωρες διακοπές δρομολογίων.
Για τη Ραφήνα, η εξέλιξη έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς το λιμάνι αποτελεί βασική πύλη σύνδεσης της Αττικής με την Άνδρο, την Τήνο, τη Μύκονο και άλλους προορισμούς των Κυκλάδων. Η μείωση των διαθέσιμων πλοίων μπορεί να περιορίσει τις επιλογές των επιβατών, ιδιαίτερα κατά τη διάρκεια της χαμηλής περιόδου.
Μέχρι στιγμής, πάντως, δεν έχει ανακοινωθεί συνολική αναστολή της σύνδεσης της Ραφήνας με τις Κυκλάδες. Οι συγκεκριμένες αποσύρσεις αφορούν την πρόωρη ολοκλήρωση των δρομολογίων των δύο πλοίων και όχι την πλήρη διακοπή της γραμμής.
Στο τραπέζι αλλαγές στο θεσμικό πλαίσιο
Η κρίση επαναφέρει στο προσκήνιο το θεσμικό πλαίσιο λειτουργίας της ακτοπλοΐας. Σήμερα, η δρομολόγηση ενός συμβατικού πλοίου συνοδεύεται από υποχρέωση δωδεκάμηνης παραμονής στη γραμμή.
Στελέχη του κλάδου ζητούν μεγαλύτερη ευελιξία, ώστε να επιτρέπονται, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις, μικρότερες περίοδοι δρομολόγησης. Όπως επισημαίνουν, η υποχρέωση ετήσιας παρουσίας μπορεί να αποτρέψει μια εταιρεία από το να δρομολογήσει ένα πλοίο, εάν γνωρίζει ότι θα πρέπει να το διατηρήσει στη γραμμή ακόμη και κατά τους μήνες με περιορισμένη ζήτηση και μεγάλες ζημιές.
Μεταξύ των λύσεων που εξετάζονται είναι η μείωση της συχνότητας των επιβατηγών-οχηματαγωγών δρομολογίων κατά τη χειμερινή περίοδο και η χρησιμοποίηση πλοίων ro-ro για την κάλυψη μέρους των αναγκών μεταφοράς φορτίων.
Το κράτος έχει ήδη αναλάβει το κόστος των υποχρεωτικών εκπτώσεων που παρέχουν οι ακτοπλοϊκές εταιρείες σε συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες. Ωστόσο, η συνεχιζόμενη άνοδος των καυσίμων αυξάνει την πίεση για πρόσθετα μέτρα.
Το ζητούμενο είναι να βρεθεί ισορροπία ανάμεσα στη βιωσιμότητα των ακτοπλοϊκών εταιρειών και στη διατήρηση τακτικών, αξιόπιστων συνδέσεων για τους νησιώτες. Για τη Ραφήνα και τις Κυκλάδες, οι πρόωρες αποσύρσεις αποτελούν ήδη ένα πρώτο προειδοποιητικό σημάδι ενόψει του χειμώνα.
