Η Κατάληψη της Καλαμάτας: Το Πρώτο Βήμα προς την Ελευθερία
Στις 17 Μαρτίου 1821, οι Μανιάτες πρόκριτοι και καπεταναίοι αποφάσισαν να κηρύξουν την Επανάσταση, ξεκινώντας τις προετοιμασίες για την έναρξη των πολεμικών επιχειρήσεων. Οι κινήσεις των ελληνικών σωμάτων, ωστόσο, δεν παρέμειναν κρυφές από τους Οθωμανούς, οι οποίοι ενημέρωσαν τον βοεβόδα της Καλαμάτας, Σουλεϊμάν Αρναούτογλου.
Ανησυχώντας για τις εξελίξεις, ο Αρναούτογλου ζήτησε διευκρινίσεις από τον ηγεμόνα της Μάνης, Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη. Ο Μαυρομιχάλης τον καθησύχασε, υποστηρίζοντας πως οι κινήσεις των ενόπλων αφορούσαν απλούς κλέφτες και δεν αποτελούσαν απειλή. Προθυμοποιήθηκε, μάλιστα, να αποστείλει ένα σώμα Μανιατών, με επικεφαλής τον γιο του Ηλία και τους αδερφούς του, Ιωάννη και Αντώνιο, για την προστασία της πόλης. Στην αποστολή συμμετείχαν επίσης ο Θεόδωρος Κολοκοτρώνης, ο Παπαφλέσσας και ο Αναγνωσταράς.
Το εκστρατευτικό σώμα εισήλθε κρυφά στην Καλαμάτα τη νύχτα της 22ας Μαρτίου και κατέλαβε τα στρατηγικά σημεία της πόλης. Την επόμενη ημέρα, στις 23 Μαρτίου, ο Πετρόμπεης ηγήθηκε 2.000 Μανιατών και Πελοποννησίων, ενισχύοντας την παρουσία των επαναστατών. Ο βοεβόδας, αναγνωρίζοντας το αδιέξοδο της κατάστασης, έστειλε εκπρόσωπο για να διαπραγματευτεί.
Ο Πετρόμπεης δήλωσε πως η εξέγερση ήταν αποτέλεσμα των χρόνιων καταπιέσεων και τυραννιών που υπέφεραν οι Έλληνες. Κατανοώντας πως η αντίσταση ήταν μάταιη, η οθωμανική διοίκηση παραδόθηκε. Στις 24 Μαρτίου, οι Έλληνες πραγματοποίησαν δοξολογία στον Ιερό Ναό των Αγίων Αποστόλων, σηματοδοτώντας την απελευθέρωση της Καλαμάτας, της πρώτης ελεύθερης ελληνικής πόλης.
Η κυρίευση της Καλαμάτας, αν και δεν υπήρξε αποτέλεσμα ηρωικής μάχης, είχε σημαντικό συμβολικό χαρακτήρα. Η επιτυχία αυτή αναπτέρωσε το ηθικό των Ελλήνων, που είχαν απογοητευτεί μετά την αποτυχία της εξέγερσης στην Πάτρα. Λίγες ημέρες αργότερα συγκροτήθηκε η Μεσσηνιακή Γερουσία, με τον Πετρόμπεη Μαυρομιχάλη να αναλαμβάνει καθήκοντα προέδρου. Μέσω μιας επαναστατικής προκήρυξης, γνωστοποιήθηκε στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις η απόφαση των Ελλήνων να αποτινάξουν τον οθωμανικό ζυγό και να αγωνιστούν για την ελευθερία τους.
