Σε νέα και εξαιρετικά επικίνδυνη φάση περνά η αντιπαράθεση Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, με τα Στενά του Ορμούζ να βρίσκονται ξανά στο επίκεντρο των πολεμικών επιχειρήσεων.
Οι ΗΠΑ εξαπέλυσαν την Τρίτη νέο κύμα αεροπορικών πληγμάτων εναντίον ιρανικών στόχων γύρω από το στρατηγικό θαλάσσιο πέρασμα. Λίγες ώρες αργότερα, η Τεχεράνη ανακοίνωσε ότι απαντά με πυραύλους και μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον αμερικανικών βάσεων και συμφερόντων στην ευρύτερη περιοχή του Κόλπου.
Το ημιεπίσημο ιρανικό πρακτορείο Tasnim έκανε λόγο για την έναρξη «αποφασιστικής επιχείρησης» των ιρανικών Ενόπλων Δυνάμεων. Μέχρι στιγμής δεν υπάρχει πλήρης, ανεξάρτητη επιβεβαίωση για τους στόχους που επλήγησαν, τον αριθμό των όπλων που χρησιμοποιήθηκαν ή τις πιθανές απώλειες.
Γιατί επιτέθηκαν οι ΗΠΑ
Η Ουάσιγκτον υποστηρίζει ότι τα πλήγματα ήταν απάντηση σε ιρανικές ενέργειες που απειλούσαν αμερικανικές δυνάμεις και την εμπορική ναυσιπλοΐα.
Σύμφωνα με την αμερικανική εκδοχή, ιρανικές δυνάμεις επιχείρησαν να τοποθετήσουν θαλάσσιες νάρκες στα Στενά του Ορμούζ. Οι ΗΠΑ αναφέρουν επίσης ότι το Ιράν είχε εκτοξεύσει οκτώ πυραύλους εναντίον αμερικανικής βάσης στην Ιορδανία.
Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ χαρακτήρισε δικαιολογημένη τη στρατιωτική επιχείρηση και προειδοποίησε ότι οποιοδήποτε νέο ιρανικό αντίποινο θα προκαλέσει ακόμη ισχυρότερα πλήγματα.
Δύο πετρελαιοφόρα δέχθηκαν επίθεση
Την ένταση ενίσχυσαν οι επιθέσεις σε δύο δεξαμενόπλοια που μετέφεραν σαουδαραβικό αργό πετρέλαιο και επιχειρούσαν να περάσουν από τα Στενά.
Τα πλοία Sidr, με σημαία Σαουδικής Αραβίας, και Senegal Prosperity, με σημαία Λιβερίας, φέρεται να χτυπήθηκαν από άγνωστα βλήματα με διαφορά λίγων λεπτών, κοντά στο Χασάμπ του Ομάν.
Κάθε τάνκερ μετέφερε περίπου δύο εκατομμύρια βαρέλια πετρελαίου. Δεν αναφέρθηκαν ανθρώπινες απώλειες, ενώ μέχρι στιγμής καμία πλευρά δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τις επιθέσεις.
Γιατί τα Στενά του Ορμούζ είναι τόσο κρίσιμα
Τα Στενά αποτελούν μία από τις σημαντικότερες ενεργειακές αρτηρίες στον κόσμο, καθώς συνδέουν τον Περσικό Κόλπο με τον Κόλπο του Ομάν και την Αραβική Θάλασσα.
Οποιαδήποτε σοβαρή διακοπή της ναυσιπλοΐας μπορεί να επηρεάσει άμεσα τις εξαγωγές πετρελαίου και φυσικού αερίου, να αυξήσει τα ασφάλιστρα των πλοίων και να προκαλέσει αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.
Η σημερινή επίθεση στα δύο τάνκερ δείχνει ότι ακόμη και οι θαλάσσιοι διάδρομοι που θεωρούνταν σχετικά ασφαλέστεροι βρίσκονται πλέον υπό απειλή.
Στο κόκκινο η ανησυχία για γενικευμένη σύγκρουση
Η ιρανική απάντηση δημιουργεί τον κίνδυνο ενός νέου κύκλου αμοιβαίων πληγμάτων: οι ΗΠΑ επιτίθενται σε ιρανικούς στόχους, η Τεχεράνη απαντά σε αμερικανικές βάσεις και η Ουάσιγκτον προειδοποιεί με ακόμη μεγαλύτερη στρατιωτική δράση.
Την ίδια στιγμή, ο Ιρανός πρόεδρος Μασούντ Πεζεσκιάν δηλώνει ότι η χώρα του είναι διατεθειμένη να ανταποκριθεί θετικά εάν οι ΗΠΑ τηρήσουν τις δεσμεύσεις της προσωρινής συμφωνίας που είχε επιτευχθεί τον Ιούνιο. Η συμφωνία, όμως, έχει ουσιαστικά αποδυναμωθεί από τις συνεχείς παραβιάσεις και τη νέα ανταλλαγή πυρών.
Αυτή τη στιγμή, η εικόνα παραμένει ρευστή. Δεν έχει επιβεβαιωθεί η πλήρης έκταση των ιρανικών αντιποίνων ούτε εάν υπάρχουν θύματα ή σοβαρές ζημιές σε αμερικανικές εγκαταστάσεις.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι στα Στενά του Ορμούζ δεν διακυβεύεται πλέον μόνο η ελεύθερη διέλευση των πλοίων. Διακυβεύεται αν η νέα ανταλλαγή χτυπημάτων θα περιοριστεί ή θα παρασύρει ολόκληρη την περιοχή σε ευρύτερη σύγκρουση.
