Τέσσερις άνθρωποι βρέθηκαν νεκροί από υπερβολική δόση ναρκωτικών σε ένα διαμέρισμα στα βόρεια προάστια της Μελβούρνης, στο Broadmeadows, στις 24 Ιουνίου 2024. Τα θύματα, ηλικίας από 17 έως 42 ετών, νόμιζαν ότι είχαν κάνει χρήση κοκαΐνης, αλλά στην πραγματικότητα είχαν καταναλώσει προτονιταζένιο, ένα εξαιρετικά ισχυρό και τοξικό συνθετικό οπιοειδές, γνωστό ως νιταζένιο.
Όπως αναφέρει ρεπορτάζ του Guardian, τα νιταζένια είναι ουσίες έως και 500 φορές πιο ισχυρές από τη ηρωίνη και 10 φορές πιο ισχυρές από τη φεντανύλη, με ελάχιστη ποσότητα ικανή να σκοτώσει. Προκαλούν αναπνευστική καταστολή μέσα σε λίγα λεπτά, οδηγώντας σε υποξία, παράλυση, σπασμούς και, συχνά, θάνατο.
Η χρήση τους ισοδυναμεί με «Ρωσική ρουλέτα», όπως επισημαίνουν οι αρχές, ενώ ακόμη και όσοι κληθούν να προσφέρουν βοήθεια σε άτομα που έχουν κάνει χρήση της πρέπει να είναι προσεκτικοί ώστε να μην εισπνεύσουν την ουσία κατά λάθος.
Παρά την υψηλή τοξικότητα, τα νιταζένια κυκλοφορούν ολοένα και περισσότερο στην μαύρη αγορά, συχνά ως «νοθευμένες» ουσίες: σε ατμοποιητές που πωλούνται ως κάνναβη, σε χάπια σχήματος αρκούδας που υποτίθεται ότι περιέχουν MDMA, σε σκόνη που διακινείται ως κοκαΐνη ή σε ψεύτικα παυσίπονα. Η αυστραλιανή ομοσπονδιακή αστυνομία έχει κατασχέσει πάνω από 60 φορτία νιταζένιων, κυρίως μέσω ταχυδρομείου.
Το περιστατικό στο Broadmeadows
Στις 24 Ιουνίου, τέσσερις φίλοι — Carly Morse, 42 ετών, Thomas Vale, 32 ετών, Michael Hodgkinson, 37 ετών και Abdul El Sayed, 17 ετών — έκαναν χρήση της ουσίας εισπνέοντάς την από τη μύτη.
Ο θείος του El Sayed, ανησύχησε όταν ο νεαρός δεν επέστρεψε σπίτι. Χτύπησε την πόρτα του διαμερίσματος χωρίς απάντηση, πήδηξε το φράχτη και μπήκε στο πίσω μέρος του διαμερίσματος. Μέσα από ένα μικρό κενό στο κουρτινόξυλο της κουζίνας, είδε τον El Sayed στο πάτωμα, με αφρό στο στόμα.
Ο θείος του νεαρού χρησιμοποίησε σφυρί για να σπάσει την πόρτα, βρίσκοντας τα υπόλοιπα θύματα: ο Hodgkinson με το πρόσωπο προς τα κάτω στην είσοδο του σαλονιού, ο Vale επίσης πεσμένος κοντά και η Morse μεταξύ του καναπέ και της πίσω συρόμενης πόρτας. Ο ιατροδικαστής διαπίστωσε ότι πιθανόν πέθαναν μέσα σε λίγα λεπτά ο ένας από τον άλλον.
Η επικίνδυνη διάδοση των νιταζένιων στην Αυστραλία
Τα νιταζένια δεν έχουν πάρει ποτέ έγκριση για ιατρική χρήση, αλλά ανακαλύφθηκαν σε αυξανόμενα περιστατικά υπερβολικής δόσης στην Αυστραλία. Το 2019, αναφέρθηκε για πρώτη φορά στο UNODC ένα νιταζένιο και σήμερα παρακολουθούνται 26 διαφορετικές ουσίες. Τον Σεπτέμβριο, για πρώτη φορά στην Αυστραλία ανιχνεύθηκε η ισοτοκυανόζηνη.
Τα νιταζένια έχουν συνδεθεί με χιλιάδες θανάτους στις ΗΠΑ και δεκάδες στο Ηνωμένο Βασίλειο. Στην Αυστραλία, μελέτες δείχνουν τουλάχιστον 30 περιστατικά υπερβολικής δόσης από το 2021, αλλά ο αριθμός πιθανώς είναι υποεκτιμημένος, με αρκετούς ύποπτους θανάτους υπό έρευνα.
Παρά την αύξηση των θανάτων, οι κατηγορίες για διακίνηση είναι σπάνιες. Στην υπόθεση του Broadmeadows, η αστυνομία δεν βρήκε αρκετά στοιχεία για να κατηγορήσει κάποιον προμηθευτή. Ένα από τα ελάχιστα στοιχεία ήταν μηνύματα μέσω της εφαρμογής Signal μεταξύ του Hodgkinson και του εμπόρου, με username TryMe, την ημέρα πριν από τους θανάτους.
