Το άτμισμα, μετά από 15 χρόνια εισαγωγής του στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι έχει συμβάλει στη μείωση του αριθμού των καπνιστών κατά 50.000 ετησίως, βελτιώνοντας την ποιότητα ζωής του πληθυσμού, σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΣΕΕΠΑ. Τα οφέλη είναι εμφανή και στα Δημόσια Ταμεία, με τις εξοικονομήσεις στις δαπάνες υγείας να υπολογίζονται σε 340.000.000 ευρώ ετησίως. Επιπλέον, οι μελλοντικές οικονομικές επιπτώσεις για τους ατμιστές που σταμάτησαν το κάπνισμα εκτιμώνται στα 27.455.000 ευρώ ετησίως, ανεβάζοντας το συνολικό όφελος στα 370.000.000 ευρώ κάθε χρόνο.
Ο πρόεδρος του Συνδέσμου Ελληνικών Προϊόντων Επιχειρήσεων Ατμίσματος, Πάνος Παναγιωτόπουλος επικαλείται μελέτη της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας που διεξήχθη τον Δεκέμβρη του 2018 και ανέφερε ότι το 40% των καπνιστών που έκοψαν το κάπνισμα μετά το 2014, χρησιμοποιώντας ατμιστική συσκευή. Σήμερα υπολογίζεται ότι φθάνει τους 300.000 καθημερινούς ατμιστές, και περίπου έως 700.000 πρώην καπνιστές . Οι ενεργοί ατμιστές είναι ίσοι με το 15% των καπνιστών, κάτι που επιβεβαιώνεται από την υποχώρηση του ποσοστού καπνιστών τα τελευταία δεκαπέντε χρόνια.
Για να υπολογίσουμε τα οφέλη πρέπει να λάβουμε υπόψη ότι έρευνα του 2009 κατέδειξε πως 120.000 Έλληνες οδηγήθηκαν σε πρόωρη σύνταξη εξαιτίας του καπνίσματος και των ασθενειών που τους προκάλεσε. Κάθε χρόνο έχουμε 67.000 νέα κρούσματα καρκίνου και 32.000 θανάτους από καρκίνο. Στην Ελλάδα, το 85% του καρκίνου πνεύμονα, το 59% του καρκίνου του ανώτερου αναπνευστικού, το 9% των λοιπών μορφών καρκίνου, οφείλονται στο κάπνισμα. Επίσης, το 74% των ΧΑΠ, το 23% των λοιπών ασθενειών του αναπνευστικού και το 23% των καρδιαγγειακών οφείλεται επίσης στο κάπνισμα.
Επίσης, υπολογίζεται ότι στην Ελλάδα το 3% περίπου των καπνιστών κόβει το κάπνισμα κάθε χρόνο, δηλαδή περίπου 105.000 Έλληνες και σχεδόν στο 50% αυτών επιτυγχάνει τη διακοπή με τη βοήθεια του ατμίσματος. Επομένως, περίπου 50.000 πρώην καπνιστές μεταβαίνουν στο άτμισμα.
Πως μεταφράζεται στις δαπάνες
Σημειώνεται πως το κάπνισμα έχει κόστος ίσο με το 14,4% της εθνικής δαπάνης για την υγεία, που ισούται με 3,4 δις ευρώ ετησίως σύμφωνα με παλαιότερη δήλωση του καθηγητή Οικονομικών της Υγείας Ιωάννη Κυριόπουλου. Επίσης, «μεταφράζεται» στην απώλεια 285.000 δυνητικών ετών ζωής ετησίως αλλά ακόμη ευθύνεται για το 12,9% της νοσηρότητας της Ελλάδας. Ενδεικτικό είναι πως το 2011, το κάπνισμα οδήγησε σε 199.028 νοσοκομειακές επισκέψεις που κόστισαν 8,9% της συνολικής νοσοκομειακής δαπάνης, ήτοι 400.011.801 ευρώ.
Ως προς τα κέρδη του Συστήματος Υγείας τη τελευταία 15ετία θα πρέπει να συνεκτιμηθεί ότι το 50% των πρώην καπνιστών ΔΕ θα εμφανίσουν από εδώ και πέρα ασθένεια συνδεδεμένη με το κάπνισμα καθώς απέκτησαν χαρακτηριστικά μη καπνιστή σύμφωνα με τη διεθνή βιβλιογραφία, ήτοι 350.000 πρώην καπνιστές. Ο αριθμός αυτών αναλογεί στο 10% των ενεργών καπνιστών και άρα το Σύστημα Υγείας ΔΕ θα καλύψει δαπάνες για αυτούς ίσους με το 10% της Εθνικής Δαπάνης για την Υγεία, ήτοι 340.000.000 ευρώ ετησίως. Επειδή στις δαπάνες υγείας του ασθενούς καπνιστή συμμετέχει και αυτός με ιδιωτικές δαπάνες σε ένα ποσοστό 40%, έχουμε και μια επιπλέον δαπάνη 220.000.000 ευρώ για τον καπνιστή.
Έμμεσα οφέλη
Από την μελέτη της Διεύθυνσης Υγείας της ΕΕ προκύπτει πως το έμμεσο κόστος του καπνίσματος υπολογίζεται κατά μέσο όρο 2,7 φορές μεγαλύτερο από το άμεσο κόστος Δημοσίων Δαπανών Υγείας. Για την Ελλάδα θα πρέπει να ανέρχεται στα 9,18δις ευρώ. Από τους πρώην καπνιστές θα αποφευχθούν:
- Πρόωροι θάνατοι καπνιστών και τελικά θα παραχθούν εισφορές, φόροι Εισοδήματος κ.ά.
- Απουσίες από την εργασία (αναρρωτικές)
- Πρόωρες συνταξιοδοτήσεις ή/και αναπηρικές συνταξιοδοτήσεις
- Μειωμένη απόδοση στην εργασία, π.χ. συχνά διαλείμματα «για τσιγάρο»
- Η αντιμετώπιση του πόνου του ασθενούς από συνδεδεμένη με το κάπνισμα ασθένεια, με αναλγητικά, ηρεμιστικά, αγχολυτικά φάρμακα (δαπάνες που είναι εκτός φαρμακευτικού κόστους αντιμετώπισης της ασθένειας), η καταφυγή στο αλκοόλ.
- Ευκολία προσβολής από ασθένειες εποχικές ή μεταδοτικές λόγω του ευάλωτου αναπνευστικού, βαρύτερη και μεγαλύτερης διάρκειας νόσηση του καπνιστή, που ΔΕ θα συμβεί επειδή έγινε ατμιστής κόβοντας το κάπνισμα.
