Το σχέδιο, που αναμένεται να ολοκληρωθεί νομοθετικά έως το τέλος Ιουνίου, βασίζεται στο πλαίσιο που είχε παρουσιαστεί τον Ιούλιο του 2024 και εμπλουτίστηκε με παρατηρήσεις που κατατέθηκαν στη δημόσια διαβούλευση.
Όπως τόνισε και ο Κυβερνητικός Εκπρόσωπος Π. Μαρινάκης, πρόκειται για «την πυξίδα της στρατηγικής μας για την τουριστική ανάπτυξη της χώρας τα επόμενα χρόνια», με στόχο «να οργανώσουμε τον χώρο, καθορίζοντας πού, πώς και υπό ποιες προϋποθέσεις μπορεί να αναπτυχθεί η τουριστική δραστηριότητα».
Παράλληλα, με βάση τον κ. Παπασταύρου, για πρώτη φορά ολοκληρώνονται ταυτόχρονα τρία Ειδικά Χωροταξικά Πλαίσια — για τον τουρισμό, τις Ανανεώσιμες Πηγές Ενέργειας και τη βιομηχανία — ώστε να υπάρχει ενιαίος σχεδιασμός και συντονισμός των διαφορετικών δραστηριοτήτων.
Παρουσιάζοντας το νέο πλαίσιο, ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Σταύρος Παπασταύρου έκανε λόγο για μετάβαση «από την αποσπασματικότητα στη συνοχή», σημειώνοντας ότι η κυβέρνηση επιχειρεί να διαμορφώσει έναν ολοκληρωμένο οδικό χάρτη βιώσιμης χωροταξικής και πολεοδομικής πολιτικής.
Από την πλευρά της, η υπουργός Τουρισμού Όλγα Κεφαλογιάννη υπογράμμισε ότι «δεν υπάρχει τουριστική ανάπτυξη χωρίς κανόνες και αρχές», δίνοντας έμφαση στη βιωσιμότητα, την ανθεκτικότητα των προορισμών και τον σεβασμό προς τις τοπικές κοινωνίες, το περιβάλλον και το πολιτιστικό απόθεμα της χώρας.
«Να προστατεύσουμε αυτό που κάνει την Ελλάδα ξεχωριστή. Αυτό δεν είναι κάτι παράπλευρο — είναι ο ίδιος ο λόγος που η Ελλάδα αποτελεί ισχυρό διεθνή προορισμό», ανέφερε χαρακτηριστικά.
Με βάση την κυβέρνηση, βασικός στόχος του ΕΧΠ-Τ είναι η ανάπτυξη του τουρισμού με όρους βιωσιμότητας και με σεβασμό στις δυνατότητες και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής. Το νέο χωροταξικό σχέδιο επιδιώκει τη βελτίωση της συνολικής τουριστικής εμπειρίας, την ανάδειξη περισσότερων μορφών τουρισμού πέρα από το μοντέλο «ήλιος και θάλασσα» και τη διεύρυνση της τουριστικής περιόδου, μέσα από ποιοτικές και σύγχρονες τουριστικές υποδομές.
Παράλληλα, όπως αναφέρεται, προωθεί τη διάχυση της τουριστικής δραστηριότητας σε περισσότερες περιοχές της χώρας, τη στήριξη ειδικών και θεματικών μορφών τουρισμού, καθώς και τη σύνδεση του τουρισμού με τον φυσικό και πολιτιστικό πλούτο της χώρας και άλλους τομείς της οικονομίας, ώστε να ενισχύεται συνολικά η τοπική ανάπτυξη και η τουριστική εμπειρία.
Το ΕΧΠ-Τ στοχεύει επίσης στην καλύτερη οργάνωση και διαχείριση των τουριστικών προορισμών, ιδιαίτερα σε περιοχές που δέχονται αυξημένες πιέσεις, στη διαμόρφωση σαφέστερων κανόνων χωροθέτησης τουριστικών δραστηριοτήτων και στον αποτελεσματικότερο συντονισμό όλων των επιπέδων χωρικού και πολεοδομικού σχεδιασμού.
Επιπλέον, δίνει κατευθύνσεις για την ενίσχυση βασικών υποδομών, όπως οι μεταφορές, οι περιβαλλοντικές και οι ψηφιακές υποδομές, ενώ κεντρικό στοιχείο του αποτελεί η προσαρμογή του τουρισμού στην κλιματική αλλαγή και η σταδιακή μείωση του περιβαλλοντικού αποτυπώματος των τουριστικών δραστηριοτήτων, με στόχο μια πιο βιώσιμη και ανθεκτική τουριστική ανάπτυξη.
Κεντρικός άξονας του νέου χωροταξικού είναι η κατηγοριοποίηση του εθνικού χώρου με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου, αλλά και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περιοχής.
Για πρώτη φορά η Ελλάδα χωρίζεται:
- σε πέντε διακριτές κατηγορίες περιοχών, βάσει της χωρικής κατανομής του τουρισμού
- σε ειδικές γεωγραφικές ενότητες, όπως νησιά, παράκτιες, ορεινές και μητροπολιτικές περιοχές
- αλλά και σε ζώνες ειδικού καθεστώτος, όπως περιοχές Natura, αρχαιολογικοί χώροι και προστατευόμενοι οικισμοί.
Η κατηγοριοποίηση γίνεται, όπως αναφέρθηκε, με αντικειμενικά κριτήρια, κυρίως με βάση τις υφιστάμενες τουριστικές κλίνες ανά στρέμμα και σε σχέση με τον μόνιμο πληθυσμό και την έκταση κάθε περιοχής.
Στόχος, σύμφωνα με την κυβέρνηση, είναι να συνδεθεί για πρώτη φορά η τουριστική ανάπτυξη με τη φέρουσα ικανότητα κάθε προορισμού.
Αναλυτικά, η βασική κατηγοριοποίηση, όπως ανέφερε η κυβέρνηση, γίνεται με βάση την ένταση του τουριστικού φαινομένου, λαμβάνοντας κυρίως υπόψη τον αριθμό των τουριστικών κλινών σε σχέση με την έκταση και τον μόνιμο πληθυσμό κάθε Δημοτικής Ενότητας.
Με βάση αυτά τα στοιχεία, οι περιοχές διακρίνονται σε πέντε κατηγορίες:
(Α) Περιοχές Ελεγχόμενης Ανάπτυξης,
(Β) Αναπτυγμένες περιοχές,
(Γ) Αναπτυσσόμενες περιοχές,
(Δ) Περιοχές Πρώιμης Ανάπτυξης και
(Ε) Περιοχές Ενίσχυσης Ειδικής Ανάπτυξης.
Παράλληλα, προβλέπεται ειδικότερη κατηγοριοποίηση για τις νησιωτικές περιοχές. Τα νησιά -πλην της Κρήτης και της Εύβοιας- κατηγοριοποιούνται επιπλέον βάσει της έκτασής τους σε τρεις διακριτές ομάδες, με διαφορετικές κατευθύνσεις και όρους ανάπτυξης για την κάθε ομάδα. Ειδικότερα, η Ομάδα Ι περιλαμβάνει νησιά με έκταση άνω των 250 τ.χλμ., ενώ οι μικρότερες νησιωτικές περιοχές εντάσσονται σε επόμενες ομάδες με πιο εξειδικευμένες προβλέψεις και αυξημένες δυνατότητες προστασίας του τοπίου και του περιβάλλοντος.Παράλληλα προβλέπεται η ανά 5 χρόνια η αναθεώρηση των προβλέψεων για τους όρους ανάπτυξης με βάση επικαιροποιημένες μελέτες φέρουσας δυνατότητας κι ανάλογα με τις υποδομές κτλ να μπαίνουν νέα όρια είτε αυστηρότερα είτε πιο ευνοϊκά για τα καταλύμματα.
