Νέες κατευθυντήριες γραμμές για την ετοιμότητα των πολιτών σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης παρουσίασε στις 3 Νοεμβρίου 2026 η Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Στο επίκεντρο βρίσκεται η δυνατότητα κάλυψης των βασικών αναγκών για τουλάχιστον 72 ώρες, όσο κινητοποιείται η δημόσια βοήθεια.
Η Επίτροπος Ισότητας, Ετοιμότητας και Διαχείρισης Κρίσεων, Χάτζα Λαχμπίμπ, παρουσίασε τις κατευθύνσεις στο Ευρωπαϊκό Φόρουμ Πολιτικής Προστασίας. Ανακοίνωσε επίσης τον σχεδιασμό ετήσιας Ημέρας Ετοιμότητας της ΕΕ, με πρώτη διοργάνωση τον Οκτώβριο του 2027.
Τι σημαίνει αυτονομία για τρεις ημέρες
Η προετοιμασία αφορά περιστατικά που μπορούν να διαταράξουν την καθημερινότητα και την πρόσβαση σε βασικές υπηρεσίες: ακραία καιρικά φαινόμενα, φυσικές καταστροφές, εκτεταμένες διακοπές ηλεκτροδότησης, κυβερνοεπιθέσεις και κρίσεις ασφάλειας.
Η κατεύθυνση για εφόδια τουλάχιστον 72 ωρών είχε ήδη ενταχθεί στην ευρωπαϊκή Στρατηγική Ετοιμότητας, που παρουσιάστηκε τον Μάρτιο του 2025. Οι νέες οδηγίες εξειδικεύουν την προσπάθεια ενημέρωσης και προετοιμασίας των πολιτών.
Τα βασικά είδη που χρειάζονται
Στα ενδεικτικά εφόδια έκτακτης ανάγκης περιλαμβάνονται νερό, τρόφιμα, απαραίτητα φάρμακα, φακός, ραδιόφωνο, powerbank και μετρητά.
Μια πρακτική λίστα προετοιμασίας μπορεί να περιλαμβάνει:
- Τρόφιμα: Τρόφιμα μακράς διαρκείας που διατηρούνται σε θερμοκρασία δωματίου και δεν απαιτούν μαγείρεμα ή νερό για την προετοιμασία τους (π.χ. κονσέρβες, μπάρες δημητριακών/πρωτεΐνης, ξηροί καρποί, παξιμάδια).
- Νερό: Εμφιαλωμένο νερό για πόση και βασική υγιεινή.
- Υγεία & Πρώτες Βοήθειες: Φαρμακείο πρώτων βοηθειών (γαάζες, αντισηπτικά, παυσίπονα, επιδέσμους) και τα απαραίτητα προσωπικά/συνταγογραφούμενα φάρμακα για κάθε μέλος της οικογένειας.
- Φωτισμός & Θέρμανση: Φακός (κατά προτίμηση με μπαταρίες ή χειροκίνητος), εφεδρικές μπαταρίες, αναπτήρας/σπίρτα, καθώς και ισοθερμικές κουβέρτες ή ζεστά ρούχα.
- Επικοινωνία & Πληροφόρηση: Ραδιόφωνο μπαταρίας (για να λαμβάνετε οδηγίες από τις αρχές αν πέσουν τα τηλεπικοινωνιακά δίκτυα) και φορτισμένα powerbanks για το κινητό.
- Προσωπική Υγιεινή: Υγρά μαντιλάκια, χαρτί υγείας, σακούλες σκουπιδιών (για διαχείριση απορριμμάτων αν διακοπεί η ύδρευση) και αντισηπτικό τζελ.
- Χρήματα & Έγγραφα: Μετρητά σε μικρά χαρτονομίσματα και κέρματα (σε περίπτωση που δεν λειτουργούν τα POS και τα ΑΤΜ), καθώς και φωτοτυπίες βασικών εγγράφων (ταυτότητα, διαβατήριο, ασφαλιστήρια).
Το περιεχόμενο προσαρμόζεται στις ανάγκες του νοικοκυριού, με πρόβλεψη για βρέφη, ηλικιωμένους, άτομα με αναπηρία και κατοικίδια.
Άλλο τα αποθέματα του σπιτιού, άλλο η τσάντα απομάκρυνσης
Τα εφόδια παραμονής στο σπίτι μπορούν να φυλάσσονται οργανωμένα σε προσβάσιμο σημείο. Η τσάντα που θα πάρει κάποιος σε ενδεχόμενη απομάκρυνση χρειάζεται να είναι φορητή και να περιέχει τα απολύτως απαραίτητα.
Χρήσιμος είναι ο τακτικός έλεγχος στις ημερομηνίες λήξης τροφίμων και φαρμάκων, στις μπαταρίες και στη φόρτιση των συσκευών. Εξίσου σημαντικό είναι όλα τα μέλη της οικογένειας να γνωρίζουν πού βρίσκονται τα εφόδια.
Κατευθύνσεις ετοιμότητας, όχι προειδοποίηση επικείμενου πολέμου
Η ανακοίνωση της Επιτροπής αφορά την ενίσχυση της προετοιμασίας απέναντι σε διαφορετικούς κινδύνους. Δεν συνιστά προειδοποίηση ότι επίκειται συγκεκριμένο πολεμικό γεγονός ούτε θεσπίζει υποχρεωτική, ενιαία λίστα αγορών για κάθε πολίτη. Οι κατευθυντήριες γραμμές υποστηρίζουν τα κράτη στην ανάπτυξη δράσεων προσαρμοσμένων στις εθνικές τους συνθήκες.
