Τον δρόμο για το μεγαλύτερο πρόγραμμα επιδοτούμενης μίσθωσης αυτοκινήτων που έχει σχεδιαστεί στην Ελλάδα ανοίγει η έγκριση του Ελληνικού Κοινωνικού Σχεδίου για το Κλίμα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Στο σχέδιο, συνολικού ύψους 4,77 δισ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ, περιλαμβάνεται το Κοινωνικό Leasing, μέσω του οποίου 15.000 οικονομικά και μεταφορικά ευάλωτα νοικοκυριά θα μπορούν να αποκτήσουν τη χρήση αμιγώς ηλεκτρικού αυτοκινήτου για τέσσερα χρόνια, με μηνιαίο μίσθωμα που δεν θα υπερβαίνει τα 150 ευρώ.
Για τη συγκεκριμένη δράση προβλέπεται χρηματοδότηση περίπου 165,3 εκατ. ευρώ, ενώ στον κυβερνητικό σχεδιασμό ο προϋπολογισμός αναφέρεται στρογγυλοποιημένος στα 170 εκατ. ευρώ.
Ποιοι θα μπορούν να ενταχθούν
Το πρόγραμμα απευθύνεται κυρίως σε νοικοκυριά χαμηλού ή χαμηλότερου μεσαίου εισοδήματος, τα οποία δυσκολεύονται να καλύψουν τις καθημερινές ανάγκες μετακίνησής τους. Έμφαση αναμένεται να δοθεί σε πολίτες που κατοικούν σε περιοχές με ανεπαρκή δημόσια συγκοινωνία, έχουν μεγάλη απόσταση από τον τόπο εργασίας τους ή αντιμετωπίζουν αυξημένες οικογενειακές ανάγκες.
Η αξιολόγηση δεν θα βασίζεται αποκλειστικά στο εισόδημα. Μεταξύ των κριτηρίων που εξετάζονται βρίσκονται:
- Η σύνθεση του νοικοκυριού.
- Η ύπαρξη μέλους με αναπηρία.
- Ο τόπος μόνιμης κατοικίας.
- Η πρόσβαση σε μέσα μαζικής μεταφοράς.
- Η απόσταση από την εργασία και βασικές υπηρεσίες.
- Η πιθανή απόσυρση παλαιού και ρυπογόνου οχήματος.
Στον αρχικό σχεδιασμό είχαν παρουσιαστεί ενδεικτικά εισοδηματικά όρια από 10.500 ευρώ για ένα μονομελές νοικοκυριό έως 36.400 ευρώ για πολύτεκνη οικογένεια με μέλος με αναπηρία. Τα οριστικά όρια, ωστόσο, θα καθοριστούν στην επίσημη πρόσκληση.
Τι θα καλύπτει η επιδότηση
Οι δικαιούχοι θα επιλέγουν ηλεκτρικό αυτοκίνητο από δημόσια αναρτημένη λίστα εγκεκριμένων μοντέλων και όχι ελεύθερα από το σύνολο της αγοράς. Στη λίστα αναμένεται να περιλαμβάνονται κυρίως οικονομικά αυτοκίνητα πόλης και μικρά οικογενειακά μοντέλα.
Το αρχικό σενάριο προέβλεπε μέση επιδότηση 13.000 ευρώ για την τετραετή μίσθωση, πρόσθετη ενίσχυση 2.000 ευρώ για νοικοκυριά με μέλος με αναπηρία και 500 ευρώ για την εγκατάσταση οικιακού φορτιστή.
Τα συγκεκριμένα ποσά παραμένουν ενδεικτικά. Στον οδηγό εφαρμογής θα αποσαφηνιστούν επίσης:
- Η ενδεχόμενη προκαταβολή.
- Τα επιτρεπόμενα ετήσια χιλιόμετρα.
- Η κάλυψη ασφάλισης και συντήρησης.
- Οι όροι εγκατάστασης φορτιστή.
- Η δυνατότητα εξαγοράς του οχήματος μετά την τετραετία.
Η κυβέρνηση έχει αναφέρει ότι θα προβλεφθεί δυνατότητα απόκτησης του αυτοκινήτου μετά τη λήξη της μίσθωσης, χωρίς να έχει ακόμη προσδιοριστεί η τιμή εξαγοράς.
Πότε ανοίγουν οι αιτήσεις
Οι προπαρασκευαστικές ενέργειες ξεκινούν μέσα στο 2026, αλλά αυτή τη στιγμή δεν λειτουργεί πλατφόρμα υποβολής αιτήσεων. Η πρόσκληση και ο αναλυτικός οδηγός του προγράμματος αναμένεται να δημοσιευτούν έως το πρώτο τρίμηνο του 2027.
Η διάθεση των οχημάτων θα πραγματοποιηθεί σταδιακά:
- 3.000 ηλεκτρικά αυτοκίνητα έως το δεύτερο τρίμηνο του 2028.
- 9.000 έως το δεύτερο τρίμηνο του 2029.
- 15.000 συνολικά έως το τέλος του 2031.
Τουλάχιστον το 15% των συμβάσεων προβλέπεται να συνοδεύεται από αυξημένη ενίσχυση για ειδικές κοινωνικές ομάδες ή από πρόσθετη επιδότηση λόγω απόσυρσης παλαιού αυτοκινήτου.
Παράλληλα, σχεδιάζεται η εγκατάσταση 4.400 δημόσιων σημείων φόρτισης, με προϋπολογισμό 135 εκατ. ευρώ. Πρόσθετα κονδύλια ύψους 373,7 εκατ. ευρώ προορίζονται για περίπου 15.550 ευάλωτες πολύ μικρές επιχειρήσεις, με στόχο την αγορά ή τη μίσθωση οχημάτων χαμηλών και μηδενικών εκπομπών.
Το Κοινωνικό Leasing μπορεί να διευκολύνει χιλιάδες οικογένειες και να συμβάλει στην ανανέωση του γερασμένου ελληνικού στόλου. Το κρίσιμο τεστ, πάντως, θα είναι η πρακτική εφαρμογή: σαφείς όροι, περιορισμένη γραφειοκρατία και πραγματική πρόσβαση των νοικοκυριών που έχουν μεγαλύτερη ανάγκη μετακίνησης.
