Κυρίες και Κύριοι Συνάδελφοι
Υπάρχουν στιγμές που η Βουλή των Ελλήνων καλείται να υπερβεί τις πολιτικές διαφορές και να σταθεί ενώπιον της ιστορίας. Με σιωπή, με σεβασμό και με αυτογνωσία.
Η σημερινή συνεδρίαση είναι σίγουρα μία από αυτές τις στιγμές.
8 χρόνια μετά την τραγωδία στο Μάτι, το Νέο Βουτζά και το Κόκκινο Λιμανάκι, δεν τιμούμε απλώς τη μνήμη των 104 συνανθρώπων μας που έχασαν τη ζωή τους.
Τιμούμε ανθρώπους με οικογένεια, όνειρα και σχέδια που δεν πρόλαβαν να ολοκληρωθούν.
Τιμούμε όσους επέζησαν και συνεχίζουν να κουβαλούν μέσα τους το βάρος εκείνης της ημέρας.
Τιμούμε τις οικογένειες που έμειναν πίσω, μια ολόκληρη κοινωνία που σημαδεύτηκε ανεξίτηλα.
Γιατί δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι για τους ανθρώπους αυτούς, το Μάτι δεν είναι μόνο μια ανάμνηση. Είναι μια καθημερινότητα.
Συνεχίζει να υπάρχει στις οικογένειες, στους ανθρώπους που έχασαν τους δικούς τους, στα παιδιά που μεγάλωσαν με εικόνες που κανένα παιδί δεν θα έπρεπε να αντικρίσει.
Η Πολιτεία έχει χρέος να βρίσκεται δίπλα τους.
Όχι μόνο υλικά, όχι μόνο με την αποκατάσταση των υποδομών, αλλά και με συνέπεια στην τήρηση των δεσμεύσεων της.
Με έγκαιρες αποζημιώσεις, με την ολοκλήρωση των έργων ανασυγκρότησης, με σταθερή ψυχοκοινωνική υποστήριξη, με υπηρεσίες ψυχικής υγείας, με συνεχή μέριμνα για τους επιζώντες και τις οικογένειες τους.
Για όσους από εμάς προερχόμαστε και εκπροσωπούμε την Ανατολική Αττική, η μνήμη αυτή δεν είναι μια ιστορική αναφορά.
Είναι μια πληγή που δεν έκλεισε ποτέ πραγματικά. Γιατί πίσω από τους αριθμούς υπάρχουν ζωές που χάθηκαν και ζωές που άλλαξαν για πάντα.
Η μνήμη, όμως, έχει αξία μόνο όταν γίνεται ευθύνη. Και το Μάτι δεν μας ζητά μόνο να θυμόμαστε. Μας ζητά να αλλάξουμε. Και η ευθύνη αυτή δεν μπορεί να περιορίζεται σε επετειακές αναφορές.
Οφείλει να μετατρέπεται σε διαρκή δέσμευση της Πολιτείας απέναντι στους πολίτες της. Γιατί οι φυσικές καταστροφές δεν αντιμετωπίζονται μόνο τη στιγμή που εκδηλώνονται.
Αντιμετωπίζονται πολύ νωρίτερα: στον σχεδιασμό, στην πρόληψη, στη διαχείριση του χώρου, στη διαχείριση και προστασία των δασών, στην ανθεκτικότητα των υποδομών, στην εκπαίδευση και στην ετοιμότητα του κρατικού μηχανισμού.
Η κλιματική κρίση καθιστά αυτή την υποχρέωση ακόμα πιο επιτακτική.
Γιατί ναι, η κρίση αυτή είναι μια αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα. Δεν μπορεί όμως να μετατρέπεται σε άλλοθι για την αδράνεια της Πολιτείας. Όσο πιο ακραία γίνονται τα φυσικά φαινόμενα, τόσο μεγαλύτερη γίνεται η ευθύνη μας να προλαμβάνουμε, να σχεδιάζουμε, να εκπαιδεύουμε και να προστατεύουμε. Η κλιματική κρίση δεν μειώνει την κρατική ευθύνη. Την αυξάνει.
Η τραγωδία στο Μάτι όμως δεν αποκάλυψε μόνο επιχειρησιακές αδυναμίες. Ανέδειξε και θεσμικά κενά, ακόμη και στο πεδίο της δικαιοσύνης. Περιπτώσεις όπου ολόκληρες οικογένειες αφανίστηκαν, μικρά παιδιά που έγιναν «αόρατα» στο οπτικό πεδίο του νομοθέτη και δεν υπήρχε ούτε ένα πρόσωπο που να μπορεί να εκπροσωπήσει τη μνήμη τους ενώπιον της Δικαιοσύνης.
Αυτές οι πληγές, μας υπενθυμίζουν το δικό μας καθήκον. Το καθήκον μιας Πολιτείας που οφείλει να διορθώνει όσα αποδείχθηκαν ανεπαρκή.
Και αυτό το καθήκον δεν είναι αφηρημένο. Αφορά συγκεκριμένες εκκρεμότητες και συγκεκριμένες υποχρεώσεις της Πολιτείας απέναντι στους πολίτες. Δεν υπάρχει περιθώριο για νέες αστοχίες στον πολεοδομικό σχεδιασμό και στην ολοκλήρωση της ανασυγκρότησης των πυρόπληκτων περιοχών. Δεν μπορεί να παραμένουν αναξιοποίητοι πόροι και δωρεές που προορίζονται για την αποκατάσταση των συνεπειών μιας τέτοιας καταστροφής, όπως η κυπριακή δωρεά.
Πρόκειται για ζητήματα που έχουμε αναδείξει επανειλημμένα στο πλαίσιο του κοινοβουλευτικού ελέγχου. Όχι για λόγους αντιπαράθεσης, αλλά γιατί η μνήμη των θυμάτων αποκτά πραγματικό περιεχόμενο μόνο όταν συνοδεύεται από συνέπεια, λογοδοσία και αποτέλεσμα.
Ταυτόχρονα, η συζήτηση που ανοίγει για τη συνταγματική αναθεώρηση αποτελεί μια σημαντική ευκαιρία να ενισχύσουμε θεσμικά την υποχρέωση της Πολιτείας για πρόληψη, πολιτική προστασία, περιβαλλοντική θωράκιση και προσαρμογή στην κλιματική κρίση.
Να διαμορφώσουμε ένα πιο ισχυρό πλαίσιο λογοδοσίας, σχεδιασμού και συνέχειας, που δεν θα εξαρτάται από κυβερνητικές εναλλαγές ή συγκυριακές προτεραιότητες. Το χρωστάμε στους συνανθρώπους μας που χάθηκαν. Αλλά το χρωστάμε και στις επόμενες γενιές.
Είναι ο μόνος τρόπος, το «ποτέ ξανά» να αποκτήσει πραγματική αξία.
Για εμάς το Μάτι δεν είναι τόπος μνήμης. Είναι μια διαρκής υπενθύμιση του χρέους μας απέναντι στην ανθρώπινη ζωή. Και η δικαίωση αυτής της μνήμης δεν βρίσκεται στα λόγια που λέμε σήμερα, αλλά στις αποφάσεις που θα πάρουμε αύριο.
