Μια πόλη με ιστορία που πάει πίσω στο 331 π.Χ. κινδυνεύει από την κλιματική αλλαγή. Η Αλεξάνδρεια της Αιγύπτου κινδυνεύει από την άνοδο της στάθμης της θάλασσας και τη διάβρωση που υφίσταται η άμμος στις ακτές της. Η πόλη που ίδρυσε ο Μέγας Αλέξανδρος στη διάρκεια των κατακτήσεών του, απειλείται από την κλιματική αλλαγή.
Αιτία, οι επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής, που πλήττει περισσότερο από αλλού, τη Μεσόγειο.
Η 50χρονη Εμάν Μαμπρούκ, γέννημα-θρέμμα της Αλεξάνδρειας, μένει σε ένα από τα κτίρια που βλέπουν στην ακτογραμμή της πόλης. Και από το μπαλκόνι της βλέπει την αλλαγή που υφίσταται η μεγάλη παραλία στην οποία έπαιζε από μικρό παιδί.
Η πόλη έως τώρα είχε καταφέρει να επιβιώσει από ό,τι μπορεί να φανταστεί κανείς
«Είναι εντελώς διαφορετική τώρα», λέει στο Reuters. Εξηγεί γιατί: η θάλασσα έχει έρθει πιο κοντά, τα τσιμεντένια φράγματα έχουν γίνει μακρύτερα και τα κτίρια στην ακτή εμφάνισαν ρωγμές και αλλοιώσεις. Κάθε χρόνο, 40 παραθαλάσσια κτίρια καταρρέουν. Πριν από 10 χρόνια, κατέρρεε κατά μέσο όρο μόλις ένα.
Κτίριο προς κατεδάφιση στην Αλεξάνδρεια
Η Εμάν υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει το διαμέρισμά της όταν το κτίριο άρχισε να μετακινείται. «Τελικά πήρε κλίση. Δηλαδή, μετά από δύο χρόνια, όλοι… γέρναμε», είπε. «Αν έβαζες κάτι στο τραπέζι, φοβόσουν ότι θα κυλήσει».
Η Αλεξάνδρεια, η δεύτερη μεγαλύτερη πόλη της Αιγύπτου, έως τώρα είχε καταφέρει να επιβιώσει από ό,τι μπορεί να φανταστεί κανείς. Την βομβάρδισαν οι Βρετανοί τη δεκαετία του 1880, της επιτέθηκαν οι σταυροφόροι τη δεκαετία του 1160. Αλλά η μεγαλύτερη απειλή είναι ένας ύπουλος, σχεδόν αόρατος εχθρός. Η κλιματική αλλαγή, που υποσκάπτει τα θεμέλιά της.
Διάβρωση ακτών
Καθώς τα νερά της Μεσογείου θερμαίνονται και ανεβαίνουν, διαβρώνουν τις ακτές. Το αλμυρό νερό περνάει κάτω και μέσα από το αμμώδες υπόστρωμα της πόλης και καταστρέφει τα θεμέλια των κτιρίων.
Η έκταση του προβλήματος, σύμφωνα με την έρευνα «Soaring Building Collapses in Southern Mediterranean Coasts».
Η στάθμη της θάλασσας ανεβαίνει σε όλο τον κόσμο, αλλά ανεβαίνει ταχύτερα στη Μεσόγειο από ό,τι σε πολλά άλλα υδάτινα σώματα. Ένας από τους λόγους είναι η σχετική ρηχότητα της θαλάσσιας λεκάνης της Μεσογείου. Το μικρό βάθος του νερού σημαίνεια ότι θερμαίνεται ταχύτερα.
Σύμφωνα με τον Εσάμ Χεγκί, επιστήμονα υδάτων στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνια, που συνυπέγραψε τον Φεβρουάριο μελέτη σχετική με την επίδραση της κλιματικής αλλαγής στην Αλεξάνδρεια, αυτός είναι ο λόγος που τα κτίρια διαβρώνονται από κάτω προς τα πάνω.
Σύμφωνα με τη μελέτη «Soaring Building Collapses in Southern Mediterranean Coasts», που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό «Earth’s Future», το πρόβλημα αυξάνεται κατά μήκος όλης της ακτής. Εξαιτίας του συνδυασμού συνεχούς ανόδου των υδάτων, καθίζησης του εδάφους και παράκτιας διάβρωσης, η ακτογραμμή της Αλεξάνδρειας έχει υποχωρήσει κατά μέσο όρο 3,5 μέτρα ετησίως τα τελευταία 20 χρόνια.
Το πριν και το μετά. Η εικόνα της παραλίας το 1935 και το 2022 / Πηγή: «Soaring Building Collapses in Southern Mediterranean Coasts».
«Για πολλούς ανθρώπους η κλιματική αλλαγή είναι κάτι που θα συμβεί στο μέλλον και δεν χρειάζεται να ανησυχούμε γι’ αυτήν. Αλλά συμβαίνει στην πραγματικότητα τώρα, ακριβώς εδώ», είπε ο Εσάμ Εγκί στο Reuters.
Τοπικές συνέπειες, παγκόσμιου φαινομένου
Οι αιτίες μπορεί να είναι παγκόσμιες, αλλά οι επιπτώσεις είναι τοπικές, σύμφωνα με τον 26χρονο Άχμεντ αλ-Άσρι, κάτοικο της Αλεξάνδρειας. «Τα κτίρια αλλάζουν, οι δρόμοι αλλάζουν», λέει στο Reuters.
«Κάθε τόσο προσπαθούμε να ανακαινίσουμε τα κτίρια. Σε λιγότερο από ένα μήνα, οι ανακαινίσεις αρχίζουν να καταρρέουν. Οι γείτονές μας έχουν αρχίσει να λένε το ίδιο πράγμα, ότι έχουν αρχίσει να εμφανίζονται ρωγμές».
Κατεδαφίσεις και κυματοθραύστες
Σε μια προσπάθεια να αντιμετωπιστεί το πρόβλημα, η κυβέρνηση της Αιγύπτου λαμβάνει μέτρα. Ένα από αυτά είναι οι κυματοθραύστες που κόβουν την ορμή των κυμάτων. Επίσης, φορτία με άμμο αναπληρώνουν τις απογυμνωμένες παραλίες.
Ενίσχυση των θαλάσσιων φραγμάτων
Ο Αχμέντ Χαλέντ Χασάν, κυβερνήτης της Αλεξάνδρειας εξηγεί ότι εννέα τσιμεντένια θαλάσσια φράγματα έχουν στηθεί «για να προστατεύσουν το δέλτα και την Αλεξάνδρεια από τις επιπτώσεις των ανερχόμενων θαλάσσιων κυμάτων». Οι κυματοθραύστες εκτείνονται μέχρι τη θάλασσα.
Αλλά πίσω τους, στην ξηρά, βλέπει κανείς τα ετοιμόρροπα πολύωροφα κτίρια. Για να προλάβουν την κατάρρευσή τους, οι αρχές κατεδαφίζουν όσα κινδυνεύουν να πέσουν μόνα τους.
Στα μέσα Ιουλίου, ο πρωθυπουργός της Αιγύπτου, Μοσταφά Μαντμπουλί, ανακοίνωσε ότι 7.500 κτίρια χαρακτηρίστηκαν κατεδαφιστέα και πως θα κατασκευαστούν 55.000 νέες οικιστικές μονάδες θα κατασκευαστούν. Όπως είπε, κάθε μέρα κατεδαφίζεται ολικά ή μερικά ένα κτίριο.
Διαβρωμένα μπαλκόνια
Η πιο ευάλωτη πόλη στη Μεσόγειο
Οι κάτοικοι παραμένουν ανήσυχοι, παρά το γεγονός ότι θέλουν να ελπίζουν ότι η πόλη θα διασωθεί τελικά.
Η παράκτια ζώνη στην Αλεξάνδρεια, μήκους 70 χιλιομέτρων, έχει χαρακτηριστεί η πιο ευάλωτη σε ολόκληρη τη λεκάνη της Μεσογείου, σύμφωνα με την έκθεση «Soaring Building Collapses in Southern Mediterranean Coasts».
Και τα στοιχεία είναι συντριπτικά: περίπου 2% του οικιστικού αποθέματος της πόλης (7.000 κτίρια) είναι πιθανώς μη ασφαλή. Και ο πληθυσμός της συνεχώς αυξάνεται. Ο αριθμός των κατοίκων της έχει σχεδόν διπλασιαστεί σε περίπου 5,8 εκατομμύρια τα τελευταία 25 χρόνια. Αριθμός που δεν περιλαμβάνει τουρίστες και εργάτες που μετακινούνται διαρκώς. Και οι τιμές των ακινήτων συνεχίζουν να ανεβαίνουν, παρά τους κινδύνους.
