Σε οριακό σημείο βρίσκεται η ελληνική ακτοπλοΐα, με τον κλάδο να δέχεται ισχυρούς κραδασμούς από την εκτόξευση του κόστους καυσίμων και τη μειωμένη επιβατική κίνηση. Το αποτέλεσμα; Πλοία που… μπαίνουν μέσα, δρομολόγια που κόβονται και μια τουριστική σεζόν που ξεκινά με νεύρα αντί για αισιοδοξία.
Πρώτες περικοπές – και έπεται συνέχεια
Τα πρώτα «θύματα» της κρίσης είναι οι γραμμές προς τις Κυκλάδες. Ήδη έχει καταργηθεί δρομολόγιο στη γραμμή Πειραιάς–Πάρος–Νάξος, καθώς και σύνδεση προς τις δυτικές Κυκλάδες, ενώ από τις 20 έως τις 30 Απριλίου μειώνονται και τα δρομολόγια συμβατικών πλοίων από τη Ραφήνα.
Το μήνυμα είναι ξεκάθαρο: όταν το κόστος ανεβαίνει και η ζήτηση πέφτει, το δίκτυο «μαζεύεται». Και αυτό είναι μόνο η αρχή.
Καύσιμα φωτιά: +36 εκατ. σε δύο μήνες
Η βασική πληγή του κλάδου είναι το καύσιμο. Από περίπου 550 ευρώ ανά τόνο, η τιμή εκτοξεύτηκε στα 1.200 ευρώ μέσα σε μόλις δύο μήνες. Το δίμηνο Μαρτίου–Απριλίου η επιβάρυνση για τις εταιρείες άγγιξε τα 36 εκατομμύρια ευρώ, ενώ για τον Μάιο εκτιμάται ότι θα προστεθούν άλλα 18 εκατομμύρια.
Και όλα αυτά σε ένα περιβάλλον γεωπολιτικής έντασης, με τον πόλεμο μεταξύ Ηνωμένες Πολιτείες/Ισραήλ και Ιράν να πιέζει τις διεθνείς τιμές ενέργειας.
Με απλά λόγια: το καύσιμο έχει γίνει ο «κακός της υπόθεσης» και δεν δείχνει να ηρεμεί.
Λιγότεροι επιβάτες, λιγότερα έσοδα
Σαν να μην έφτανε αυτό, η πασχαλινή περίοδος – παραδοσιακά «χρυσή» για την ακτοπλοΐα – κινήθηκε χαμηλότερα από τις προσδοκίες. Η επιβατική κίνηση μειώθηκε κατά περίπου 10%, στερώντας κρίσιμα έσοδα από έναν κλάδο που βασίζεται ακριβώς σε αυτές τις περιόδους για να ισοσκελίσει τα κόστη του.
Η εικόνα θυμίζει κλασικό ελληνικό καλοκαίρι… χωρίς τον κόσμο.
«Με αυτά τα καύσιμα, τα πλοία μπαίνουν μέσα»
Οι ακτοπλόοι δεν μασάνε τα λόγια τους: με τα σημερινά δεδομένα, τα πλοία λειτουργούν με ζημιές. Και όταν μια επιχείρηση γράφει κόκκινα, δεν κάνει ηρωισμούς – κόβει.
Ήδη συγκρίνουν την κατάσταση με τις αεροπορικές εταιρείες, όπως η KLM, που έχουν προχωρήσει σε μειώσεις δρομολογίων και αυξήσεις τιμών. Το ίδιο μοτίβο θεωρείται σχεδόν αναπόφευκτο και στην ακτοπλοΐα.
Κρατική στήριξη… αλλά όχι αρκετή
Στο τραπέζι βρίσκεται η κάλυψη από το κράτος των υποχρεωτικών εκπτώσεων στα εισιτήρια, κόστους περίπου 56 εκατ. ευρώ ετησίως. Ωστόσο, οι εταιρείες ξεκαθαρίζουν ότι αυτό δεν λύνει το πρόβλημα.
Το λειτουργικό κόστος έχει ήδη εκτοξευθεί, και οι αντοχές στενεύουν επικίνδυνα.
Σε αυτό το πλαίσιο, ο υπουργός Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής Βασίλης Κικίλιας βρίσκεται σε επαφή με τον κλάδο, με νέα συνάντηση να προγραμματίζεται μέσα στον Μάιο.
Σενάρια για επιδότηση καυσίμων
Μία από τις προτάσεις που εξετάζονται είναι η επιδότηση καυσίμων στην πηγή, δηλαδή στα διυλιστήρια. Πρόκειται για λύση που – υπό άλλες συνθήκες – θα θεωρούνταν κρατική ενίσχυση, αλλά η χαλάρωση του πλαισίου στην Ευρωπαϊκή Ένωση λόγω κρίσεων αφήνει ένα παράθυρο ανοιχτό.
Το μεγάλο στοίχημα: να μη «σπάσει» η νησιωτική Ελλάδα
Το διακύβευμα δεν είναι μόνο επιχειρηματικό. Είναι κοινωνικό και εθνικό. Αν οι περικοπές συνεχιστούν ή αν οι τιμές των εισιτηρίων εκτοξευθούν, οι επιπτώσεις θα φτάσουν μέχρι την καρδιά της νησιωτικής Ελλάδας και της τουριστικής οικονομίας.
Γιατί χωρίς ακτοπλοΐα, τα νησιά δεν είναι προορισμοί – είναι απομονωμένα σημεία στον χάρτη.
Και αυτό, όσο ρομαντικό κι αν ακούγεται, δεν πληρώνει λογαριασμούς.
