Ανησυχητική είναι η εικόνα που διαμορφώνεται για τα δάση της Αττικής, καθώς τα στοιχεία των τελευταίων ετών δείχνουν μια περιφέρεια που έχει δεχθεί αλλεπάλληλα και βαριά πλήγματα από μεγάλες δασικές πυρκαγιές. Σύμφωνα με την επικαιροποιημένη ανάλυση του meteo.gr/Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών, από το 2017 έως και το 2025, 13 μεγάλες πυρκαγιές έχουν κάψει περισσότερα από 700.000 στρέμματα στην Αττική.
Η επικαιροποίηση των στοιχείων έγινε με αφορμή την πρόσφατη δασική πυρκαγιά στην Οινόη Αττικής, στις 5 Ιουλίου 2026, υπενθυμίζοντας με τον πιο σκληρό τρόπο ότι η αντιπυρική περίοδος δεν αφήνει περιθώρια εφησυχασμού. Τα δεδομένα βασίζονται σε αναφορές της Υπηρεσίας Ταχείας Χαρτογράφησης Copernicus και του Ευρωπαϊκού Παρατηρητηρίου για Δασικές Πυρκαγιές EFFIS.
Τα νούμερα είναι αμείλικτα. Η συνολική επιφάνεια της Περιφέρειας Αττικής, χωρίς την Τροιζηνία, τα νησιά και το Λεκανοπέδιο, υπολογίζεται σε περίπου 2.500.000 στρέμματα. Από αυτά, μέσα σε εννέα χρόνια έχει καεί το 28% της συνολικής έκτασης. Ακόμη πιο βαριά είναι η εικόνα για τις δασικές εκτάσεις: από περίπου 1.230.000 στρέμματα δάσους, έχουν καεί περίπου 465.000 στρέμματα, δηλαδή το 38% των δασών της Αττικής.
Ιδιαίτερα καταστροφικό αποδείχθηκε το 2021, όταν οι πυρκαγιές σε Γεράνεια, Βαρυμπόμπη, Κερατέα και Βίλια έκαψαν συνολικά 253.700 στρέμματα. Ακολούθησε το 2023, με τις μεγάλες φωτιές σε Κουβαρά, Δερβενοχώρια και Πάρνηθα, όπου έγιναν στάχτη 215.600 στρέμματα.
Η κατάσταση δεν είναι απλώς περιβαλλοντική απώλεια. Είναι προειδοποίηση. Όταν σχεδόν τέσσερα στα δέκα στρέμματα δάσους έχουν καεί μέσα σε λιγότερο από μία δεκαετία, το ζήτημα δεν αφορά μόνο τις πυροσβεστικές δυνάμεις την ώρα της μάχης. Αφορά την πρόληψη, τη διαχείριση της καύσιμης ύλης, την προστασία των οικισμών, τον καθαρισμό οικοπέδων και τη σχέση της κοινωνίας με το φυσικό της περιβάλλον.
Στη φετινή αντιπυρική περίοδο, η πολιτεία και οι πυροσβεστικές δυνάμεις μπαίνουν στη μάχη με ενισχυμένα εργαλεία: drones, θερμικές κάμερες με τεχνητή νοημοσύνη, αντιπύρ, προδιαγεγραμμένες καύσεις, ελεγχόμενη βόσκηση και καθαρισμούς οικοπέδων. Πρόκειται για μέσα που μπορούν να βοηθήσουν ουσιαστικά, αρκεί να εφαρμόζονται έγκαιρα, οργανωμένα και όχι αφού η φωτιά έχει ήδη βγει στο βουνό και κάνει κουμάντο μόνη της.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτούν πλέον και παλαιότερες πρακτικές, όπως η ελεγχόμενη βόσκηση, που επιστρέφει ως μέτρο μείωσης της καύσιμης ύλης. Εκεί όπου κάποτε τα κοπάδια «κούρευαν» φυσικά τη βλάστηση, σήμερα η εγκατάλειψη της υπαίθρου έχει αφήσει μεγάλες εκτάσεις εκτεθειμένες. Καμιά φορά, η λύση δεν είναι μόνο το πιο ακριβό drone· είναι και αυτό που οι παλιοί ήξεραν χωρίς να το κάνουν συνέδριο.
Η Αττική βρίσκεται πλέον μπροστά σε ένα κρίσιμο σταυροδρόμι. Οι αριθμοί δείχνουν ότι τα δάση της δεν αντέχουν άλλες χαμένες χρονιές, άλλες καθυστερήσεις και άλλες εκ των υστέρων διαπιστώσεις. Η προστασία τους δεν μπορεί να περιορίζεται σε εκκλήσεις κάθε καλοκαίρι. Χρειάζεται σχέδιο, επιμονή, τοπική συμμετοχή και πολιτική βούληση.
Γιατί όταν καίγεται το δάσος της Αττικής, δεν χάνεται μόνο πράσινο. Χάνεται φυσική άμυνα, οξυγόνο, μνήμη, τοπίο και ποιότητα ζωής. Και αυτός ο λογαριασμός, δυστυχώς, δεν πληρώνεται μόνο το καλοκαίρι.
