Νέες επιβαρύνσεις στην αγορά τροφίμων φοβούνται αναλυτές, καθώς οι γεωπολιτικές εντάσεις, το ενεργειακό κόστος και οι κλιματικές συνθήκες δοκιμάζουν εκ νέου την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα.
Η κλιμάκωση του πολέμου μεταξύ Ρωσίας και Ουκρανίας διατηρεί στο επίκεντρο τη Μαύρη Θάλασσα, μία από τις σημαντικότερες διαδρομές για τη μεταφορά σιτηρών. Επιθέσεις σε λιμενικές, ενεργειακές ή αποθηκευτικές υποδομές μπορούν να περιορίσουν τις εξαγωγές και να αυξήσουν το κόστος ασφάλισης και μεταφοράς.
Ωστόσο, τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία δεν δείχνουν ακόμη γενικευμένη εκτίναξη των διεθνών τιμών. Σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ, ο δείκτης τιμών δημητριακών υποχώρησε κατά 3,5% τον Ιούνιο, ενώ το σιτάρι κατέγραψε μηνιαία πτώση 4,4%. Σε ετήσια βάση, πάντως, τα δημητριακά παρέμεναν ακριβότερα κατά 2,7%.
Καύσιμα και λιπάσματα αυξάνουν το κόστος
Η πορεία των τιμών δεν εξαρτάται μόνο από τη διαθέσιμη ποσότητα σιτηρών. Το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, τα λιπάσματα και οι θαλάσσιες μεταφορές αποτελούν σημαντικό μέρος του κόστους παραγωγής.
Μια παρατεταμένη ενεργειακή αναταραχή μπορεί να επιβαρύνει τη λειτουργία των γεωργικών μηχανημάτων, την επεξεργασία, την ψύξη και τη μεταφορά των προϊόντων. Μέρος αυτών των αυξήσεων ενδέχεται στη συνέχεια να μετακυλιστεί στις τιμές χονδρικής και λιανικής.
Ο παράγοντας Ελ Νίνιο
Πρόσθετη αβεβαιότητα προκαλεί το Ελ Νίνιο. Η αμερικανική υπηρεσία NOAA εκτιμά ότι το φαινόμενο θα ενισχυθεί έως το τέλος του 2026 και έχει πιθανότητα 97% να διατηρηθεί μέχρι τις αρχές της άνοιξης του 2027.
Οι επιπτώσεις του δεν είναι ίδιες σε όλες τις περιοχές. Ισχυρή ξηρασία ή ασυνήθιστες βροχοπτώσεις, όμως, θα μπορούσαν να επηρεάσουν καλλιέργειες όπως το ρύζι, η ζάχαρη, ο καφές και τα φυτικά έλαια.
Για την ελληνική αγορά, το τελικό αποτύπωμα θα εξαρτηθεί από τη διάρκεια των διεθνών αναταράξεων, τις συμφωνίες των προμηθευτών, τα αποθέματα και τον ανταγωνισμό στο λιανεμπόριο. Συνεπώς, ο κίνδυνος νέων αυξήσεων είναι υπαρκτός, αλλά η έκταση και ο χρόνος εμφάνισής τους στα ράφια δεν μπορούν ακόμη να προσδιοριστούν με βεβαιότητα.
